بانک‌های اطلاعات معلولیتی ایران

بانک های اطلاعات معلولیتی ایران

محمد نوری، 14 اردیبهشت 1399

بانک اطلاعات نقش و جایگاه مهم و زیربنایی در همه جوامع بر عهده دارد؛ زیرا خود «اطلاعات» اهمیت بی‌نظیر دارد و علاوه بر اهمیت اطلاعات، بانک‌ها با ذخیره، بازیابی و روز آمدسازی اطلاعات بر اهمیت اطلاعات می‌افزایند. از این‌رو اصلاح و پیشرفت معلولان بدون بانک‌های اطلاعات ممکن نیست.

بانک اطلاعات Data bank به نام‌های پایگاه اطلاعات یا پایگاه اطلاعاتی Data base یا پایگاه داده‌ها هم نامیده شده، از اواخر دهه 1960 و اوایل دهه 1970 م در اروپا و در ایران در دهه 1370 ش ایجاد شد. در این دوره با پیدایش کامپیوتر و شیوه‌های دیگر تولید و ذخیره اطلاعات، جوامع مدرن با انبوهی از اطلاعات مواجه شدند و ناچار بودند برای ذخیره، بازیابی و سرویس‌دهی آنها فکری ‌کنند. از این‌رو به سراغ تأسیس بانک اطلاعات رفتند.[1] در مورد معلولین هم همین انگیزه وجود داشت و به همین دلیل بانک‌های اطلاعات معلولیتی ایجاد شد. البته تاریخ اولین بانک‌های معلولین مشخص نیست. اما با گسترش آموزش و پرورش و نهادهای علمی و پژوهشی در جامعه هدف، ضرورت تأسیس بانک‌های اطلاعات هم پدید آمد.

هم اکنون در ایران چند گونه بانک اطلاعات برای معلولین وجود دارد. یک گونه مهم بانک‌های پزشکی و ژنتیکی است که شامل بانک چشم، بانک گوش و بانک ژن می‌شود. نوع دیگر بانک‌های توانبخشی و تأمین اجتماعی است، نوع سوم بانک‌های فرهنگی مثل اطلاعات کتب، پایان‌نامه‌ها و غیره است. بالاخره نوع چهارم بانک‌های عمومی معلولان است که شامل اطلاعات همگانی معلولان به ویژه نخبگان آنها و اطلاعات درباره انواع توانمندی‌ها و نیازها و تحولات آنها است. اکنون به معرفی بانک‌های مهم معلولیتی فعال در ایران می‌پردازم.

** بانک جامع اطلاعات معلولان
بانک جامع اطلاعات معلولان (Disability Data Bank) در بهمن ماه 1394 توسط چند تن از کارشناسان امور اطلاع‌رسانی با مدیریت آقای محمد نوری ایجاد و راه اندازی شد. و یک ذخیره گاه عمومی و شامل حدود 45 نوع اطلاعات می‌شود.
در دهه‌های اخیر کارشناسان امور معلولان به این نتیجه رسیده‌اند که حلّ مشکلات بدون بانک اطلاعات ممکن نیست؛ زیرا سامان‌دهی به امور  اجتماعی، فرهنگی، معیشتی و اقتصادی، تحصیلی و آموزشی، فردی و خانوادگی در جامعه معلولان، بدون اطلاع‌رسانی و گردش مطلوب اطلاعات، عملیاتی نخواهد شد. اطلاعات پیوند دهنده بخش‌های جامعه هدف و به مثابه چَسب برای اعضاء جامعه عمل می‌کند.
جامعه‌ای موفق است که اعضاء آن مرتبط‌تر و متصل‌تر و نسبت به خواسته‎ها و نیازهای یکدیگر حساس‌تر و آگاه‌تر و نسبت به یکدیگر هم‌افزایی داشته باشند. از طرف دیگر هر اندازه، بین آحاد و اقشار جامعه از هم گسیختگی و جدایی و انفضال باشد، عدم موفقیت هم بیشتر است. ایجاد بانک اطلاعات معلولان بستری فراهم می‌آورد تا جامعه از این آسیب‌ها رهایی یابد.
 کارآیی و نقش اجتماعی
مدیریت این بانک، پس از بررسی‌های کارشناسانه در مورد آسیب‌ها و مشکلات و موانع موجود در جامعه هدف به این نتیجه نایل گردید که بانک اطلاعات حلّال بسیاری از مشکلات و راه‌کار نهایی بیشتر معضلات موجود در جامعه معلولان است. چون بانک اطلاعات می‌تواند فاصله‌های بین آحاد جامعه معلولان را کم کند یا بزُداید و بین آنها همدلی، هم‌افزایی، هم‌سخنی و وحدت رویه برقرار نماید؛
بانک اطلاعات درک متقابل آحاد معلولان و مدیران دولتی را افزایش خواهد داد و این دو قشر را که همواره در تباعد بوده‌اند، به یکدیگر نزدیک‌تر می‌نماید و موجب شکل‌گیری همکاری‌های متقابل بین آنان می‌شود؛
بانک اطلاعات مردم را به معلولان و معلولان را به مردم نزدیک‌تر می‌نماید؛ زیرا شناخت آنها را از یکدیگر گسترش داده و تصحیح می‌کند؛
بانک اطلاعات نیازها و توانایی‌های معلولان را به روش توأمان به مردم می‌شناساند و زمینه‌های رفع این نیازها توسط مردم را فراهم می‌آورد و از سوی دیگر مردم را تشویق می‌کند تا از توانایی‌ها و مهارت‌های معلولان استفاده کنند؛
بانک اطلاعات معرفی کننده معلولان به بنگاه‌ها و مراکز کار است؛ نیز مراکز تولیدی و اشتغال را به معلولان معرفی می‌کند؛
بانک اطلاعات پشتوانه معلولان و ایجاد کننده زمینه‌های پیشرفت آنان در همه عرصه‌ها است؛
بانک اطلاعات می‌تواند معلولان را در سراسر جهان به یکدیگر پیوند دهد و فرصت‌های مطلوب جهانی را به آنان معرفی نماید.
تجربه کشورهایی که توانسته‌اند مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی توان‌خواهان را به حداقل برسانند نشان می‌‌دهد، از فعال‌سازی چرخه اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی اطلاعات و در پی آن فرهنگ‌سازی و بسیج افکار عمومی بهره برده‌اند. در واقع بدون استمداد از این شیوه نمی‌توان به حلّ ریشه‌ای معضلات و مشکلات مددجویان نائل آمد.
از طرف دیگر همگان استحضار دارند که سازمان بهزیستی از سال 1382 و  وزارت کار و رفاه هم در یک یا دو دهه اخیر بارها اعلام کرده‌اند که بانک اطلاعات یک نیاز ضروری است و بدون بانک اطلاعات نمی‌توان تصمیم‌سازی درستی داشت، ولی در عمل، اقدامات عملی و راه‌گشا در جهت راه‌اندازی بانک جامع و کارآمد نداشته‌اند.
تجربه کشورهایی که توانسته‌اند مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی توان‌خواهان را به حداقل برسانند نشان می‌‌دهد، از فعال‌سازی چرخه اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی اطلاعات و در پی آن فرهنگ‌سازی و بسیج افکار عمومی بهره برده‌اند. در واقع بدون استمداد از این شیوه نمی‌توان به حلّ ریشه‌ای معضلات و مشکلات مددجویان نائل آمد.
تأسیس: پروژه تأسیس بانک اطلاعات معلولان از سال 1392 و ابتدا در دفتر فرهنگ معلولین شروع شد. و به تدریج از کمک و مساعدت فکری و اطلاعاتی نخبگان برخوردار شد. به طوری که پس از بارگزاری در نیمه دوم سال 1394، آزمایشی کارش را شروع کرد. در آستانه سالروز مبعث حضرت رسول اکرم(ص)، مشخصاً 16 اردبیهشت 1395 ورود کاربران و جستجو قابل اجرا شد. از این‌رو کاربران می‌توانند به وب سایت بانک وارد شده و با بررسی ضعف و قوت‌های آن ما را از نظرات خود بهره‌مند فرمایند.
ساختار مدیریتی: نظام مدیریت این بانک شامل مدیر، شورای سیاست‌گذاری و مسئولین گروه‌ها است. شورا شامل سه نفر کارشناس به علاوه مدیر و مسئولین گروه‌ها است. این شورا وظایف مسئولین را مشخص می‌کند و به ارزیابی‌ کارهای آنها می‌پردازد.
اطلاعات بیش از چهل موضوع کلی، شناسایی گردآوری، پردازش، تنظیم و آماده سازی و خدمات‌رسانی می‌شود.
گروه‌های موظف عبارت‌اند از:
گروه شخصیت‌ شناسی، اطلاعات معلولان، فعالان در حوزه معلولیت توسط این گروه جمع‌آوری و آماده‌سازی می‌شود.
گروه آثار علمی: اطلاعات کتب، نشریات، پایان‌نامه‌ها و اسناد در این گروه شناسایی و جمع‌آوری می‌شوند.
گروه آثار هنری: اطلاعات اشعار، عکس‌ها، فیلم‌ها، کاریکاتورها توسط این گروه جمع‌آوری می‌گردد.
گروه نهادها: اطلاعات شرکت‌ها، مرکز و نهادها و نیز جشنواره‌ها و همایش‌ها در اینجا جمع‌آوری می‌شود.
گروه الکترونیکی: اطلاعات سایت‌ها، وبلاگ‌ها، شبکه‌های مجازی، گروه‌ها و کانال ها در اینجا جمع‌آوری می‌شود.
طبقه بندی اطلاعات: انتشار اطلاعات مندرج در این بانک در همه مراحل تابع حقوق صاحبان اطلاعات است. اطلاعاتی که صاحبش نمی‌خواهد نمایش داده یا ذخیره شود، دقیقاً به خواست او عمل می‌شود. از این‌رو به هنگام ارسال اطلاعات، خواسته‌ها و منویات خود را کتباً اعلام فرمایید.
البته در مورد اطلاعات کاملاً شخصی مانند شماره تلفن و آدرس پستی افراد، اصل بر عدم نمایش عمومی آنها است. اینگونه اطلاعات در فرم‌های محرمانه در بانک ذخیره می‌شوند ولی در نمایش عمومی قابل مشاهده نیست. افراد و مؤسساتی که خواستار اطلاعات شخصی افراد مندرج در بانک هستند، به صورت موردی و کتبی با مدیریت بانک مکاتبه نمایند تا پس از بررسی و کسب اجازه، اطلاعات تقدیم شود.
چرخه اداری: شیوه آماده سازی اطلاعات چند مرحله‌ای و به این شرح می‌باشد:
شناسایی و ثبت: اطلاعات مورد نظر در فرم‌های مخصوص توسط ثبات ثبت می‌شود و پس از بازبینی و تأکید مدیر گروه جهت ورود اطلاعات به بخش بارگزاری می‌رود.
بارگزاری: در این بخش اطلاعات در فیلدهای مندرج در سایت بانک تایپ می‌شود. سپس توسط مدیر بانک کنترل و پس از امضای مدیر بانک به مرحله ذخیره‌سازی و سرویس‌دهی می‌رود.
ذخیره‌سازی: فایلی از اطلاعات نهایی شده در فایل‌های مطمئن ذخیره و بایگانی می‌گردد.
سرویس‌دهی: نسخه‌ای از اطلاعات به این مرحله می‌آید تا برای تأمین نیازهای کاربران نمایش عمومی شود.

آمار اطلاعات موجود: تا تاریخ 14 اردیبهشت 99 که بررسی شد تعداد 27113 رکورد در بانک ثبت شده است. این موارد همگی مربوط به معلولیت و معلولان است و در چند گروه زیر دسته بندی شده است:
کتاب : 7400 عنوان
چهره های موفق معاصر : 5080 نفر
پایان نامه : 3841 عنوان
مقاله نشریه : 3743 عنوان
احکام و سوالات شرعی : 2069 فقره
مقاله مجموعه : 1778 عنوان
مراکز و شرکت : 1003 فقره
فیلم : 461 عدد
عکس : 425 قطعه
مشاهیر و مفاخر : 389 نفر
منابع بریل : 283 عنوان
منابع گویا : 164 عنوان
اسناد : 151 قطعه
وب سایت ها : 120 مورد
نشریات : 82 عنوان
گزارش : 57 فقره
همایش و جشنواره : 30 فقره
طرح پژوهشی : 18 عنوان
جزوه : 14 عنوان

مشخصات هویتی: این بانک از طریق مشخصه‌های زیر قابل شناسایی است:
نشانی وب سایت: www.DataDisability.com
زبان: فارسی، عربی، انگلیسی
موضوعات: انواع معلولیت، شخصیت‌شناسی، آثار فرهنگی و علمی، مراکز و نهادها، قوانین و مقررات، رخدادها و همایش‌ها، آثار هنری، تولیدات توانبخشی و آثار تاریخی
ایمیل: info@handicapcenter.com
مدیر علمی: محمد نوری
مدیر فنی: علی نوری
مدیر چرخه اطلاعات: اباذر نصر اصفهانی

** بانک اطلاعات توانبخشی ایران
این بانک وابسته به دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی است و به منظور اطلاع‌رسانی در زمینه فعالیت‌های علمی، آموزشی، پژوهشی، درمانی و حمایتی و توانبخشی در سطح كشور تأسیس شده است. این بانک، اطلاعات پایگاه‌های وابسته را جمع‌آوری، بایگانی و داده‌پردازی می‌کند. و با هدف‌ تأمین نیازهای اطلاعاتی كاربران اعم از متخصصین و دانشجویان رشته‌های مختلف توانبخشی‌، مربیان مدارس استثنایی، كارشناسان مراکز توانبخشی، مدیران و برنامه ریزان معلولین و خانواده معلولین شکل گرفته است. این بانک از سال 1397 به صورت آفلاین و با لوح فشرده کارش را شروع کرد. اما بخشی از این بانک هم اكنون با 6000 رکورد اطلاعاتی در اینترنت به اشتراک گذاشته است. البته همچنان در حال تکمیل است.
معرفی بانک اطلاعات توانبخشی ایران: این بانک با هدف اطلاع رسانی در مورد فعالیت‌های علمی، پژوهشی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی در زمینه توانبخشی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی راه‌اندازی شده است. این مجموعه همچنین فعالیت‌های درمانی، حمایتی‌، آموزشی و فرهنگی موجود در كشور را برای استفاده معلولین و خانواده‌های آنها اطلاع‌رسانی می‌كند.
بانک اطلاعات توانبخشی ایران در معاونت پژوهشی و با مشاركت و مشورت استادان دانشگاه و مدیریت مهندس فاطمه اسكروچی با بهره‌گیری از شیوه، ابزار و تكنولوژی روز طراحی شده و به مرحله اجرا درآمده است.
این نرم‌افزار بر اساس معماری چند لایه و با استفاده از زبان برنامه نویسی#c، بانک‌های اطلاعاتی SqlServer2000 طراحی و پیاده‌سازی شده است. پیاده‌سازی و اجرای نرم‌افزار بر عهده مهندس الهام شفیعی بوده است.[2]
منابع اطلاعات: داده‌های این بانک از طریق نهادها و مراکز مرتبط به دانشگاه بهزیستی و سازمان بهزیستی کشور به دست می‌آید. بنابراین نهادها و مراکز تأمین کننده اطلاعات این بانک عبارت‌اند از:
1ـ انجمن‌های توانبخشی
انجمن‌های معلولان در ایران که در زمینه بالا بردن توانایی‌های جامعه هدف مشغول هستند حداقل به چهار دسته دولتی، بین‌المللی، مردمی و تخصصی تقسیم می‌شوند. حدود 350 انجمن توانبخشی در ارتباط با دانشگاه و بهزیستی هستند و بخشی از اطلاعات موجود در این بانک از طریق این انجمن‌ها واصل می‌گردد.
2ـ شرکت‌ها و تولیدکنندگان وسایل توانبخشی
حدود هفتاد شرکت تولید کننده با این بانک در ارتباط هستند، اطلاعات خود این شرکت‌ها و نیز اطلاعات تولیدات آنها مثل ویلچر و عصا در این بانک درج شده است.
3ـ مدارس آموزش و پرورش
حدود یک هزار و سیصد مرکز آموزشی وابسته به آموزش و پرورش استثنایی، به علاوه خود آموزش و پرورش استثنایی در این بانک بازشناسی و معرفی شده‌اند. البته بعید است هر مدرسه مستقلاً، اطلاعات خود را به این بانک داده باشد بلکه اطلاعات این مدارس از طریق سازمان و ادارات تابعه آموزش و پرورش استثنایی اعلام شده است.
4ـ مراکز توانبخشی و ورزشی
حدود 2500 مرکز ورزشی، تحقیقاتی و توانبخشی با ارتباط با این بانک، اطلاع‌رسانی شده و اطلاع خودشان را برای بانک فرستاده‌اند.

آمار اطلاعات موجود: تا تاریخ 14 اردیبهشت 99، حدود یازد هزار مورد شناسایی شد که اطلاعات آنها در این بانک آمده است. این موارد همگی مربوط به توانبخشی ناتوانان است و در چند گروه زیر دسته‌بندی شده است:
مقاله (1791 عنوان)؛ کتاب (724 عنوان)؛ تحقیق (304 عنوان)؛ نشریه (56 عنوان)؛ پایان‌نامه (633 عنوان)؛ همایش و نشست (100 مورد)؛ فیلم (62 مورد)؛ قانون (22 مورد)؛ شخصیت‌شناسی (2800 نفر)؛ تجهیزات (18 فقره)؛ شرکت تولیدکننده (64 باب)؛ انجمن (335 باب)؛ مدارس و مراکز آموزشی (1300 مورد)؛ مراکز توانبخشی (2454 باب)؛ مراکز ورزشی و پژوهشی (30 باب).
درباره ارزش علمی و اعتبار این اطلاعات چند نکته وجود دارد:
1ـ به دلیل اینکه این بانک وابسته به دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی است و این دانشگاه وابستگی و ارتباط با سازمان بهزیستی دارد، از این‌رو مراکز و نهادهای وابسته به سازمان بهزیستی، ارتباط درون سازمانی با این بانک دارند؛ از این‌رو انتظار هست اطلاعات مندرج در این بانک معتبرتر و صحیح‌تر باشد.
2ـ اما اطلاعات درباره مراکز و نهادها، فاقد گزارش و توضیح کامل یا تجزیه و تحلیل و بررسی است. حتی در مورد وسایل و تجهیزات عکس آنها هم اکثراً نیامده است. در مورد آثار علمی مثل کتب و مقالات، فقط اطلاعات مختصر مأخذشناسی آنها آمده است. شخصیت‌ها هم خیلی مختصر و مجمل معرفی شده‌اند به طوری که کاربران گاه نمی‌توانند از این اطلاعات استفاده پژوهشی داشته باشند یا استفاده آنها اندک است.
معمولاً بانک‌های اطلاعاتی در جهان چند لایه هستند و لایه‌های مختلف اطلاعات یک پدیده را به کاربران نشان می‌دهند؛ حداقل مشخصات صوری و ظاهری را به صورت گزارش مکتوب و تصویر، محتوای درونی و ساختاری هر پدیده را با گزارش مکتوب و نیز با نقد و بررسی عملکرد و کارنامه و در برخی موارد مثل کتاب متن آن را می‌آورند.
اما این بانک صرفاً به اسم و چند مشخصه ظاهری بسنده کرده است.
3ـ حجم و کمیت کتب، نشریات، وسایل توانبخشی چندین برابر آماری است که در این بانک درج شده است. امید است ریاست محترم این بانک در گسترش کمی و کیفی آن کوشا باشد.

مشخصات هویتی: این بانک از طریق مشخصه‌های زیر قابل شناسایی است:
نشانی وب سایت: rehab.uswr.ac.ir
وابسته به: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
زبان: فارسی
موضوعات: معلولیت و معلولان
ایمیل: it@uswr.ac.ir
مدیر بانک‌های اطلاعاتی دانشگاه: فاطمه اسکروچی

** بانک اطلاعات سازمان بهزیستی
این بانک اطلاعات مربوط به سازمان بهزیستی کشور را پوشش می‌دهد و اداره کل بهزیستی هر استان اطلاعات مددجوها و افراد تحت پوشش خودرا وارد آن می‌نماید. محمدمهدی قیداری از بهزیستی استان زنجان در 15 آبان 1396 در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایسنا گفت: یکی از برنامه‌ها و ضرورت‌های اساسی دولت، ارائه خدمات الکترونیک و هوشمند و توسعه این خدمات به جامعه هدف در کوتاه‌ترین زمان و با سهل‌ترین روش است. خدمت‌رسانی الکترونیکی بهزیستی در بستر دولت همراه مجوز استفاده از بانک اطلاعات سازمان برای شرکت‌های هواپیمایی از جمله خدمات نوین برای جامعه تحت پوشش بهزیستی به شمار می‌رود؛ در واقع سامانه خدمت‌رسانی مددجویان در بستر دولت همراه برای به‌روزرسانی اطلاعات شخصی مددجویان و معلولان و دسترسی آسان این قشر به اطلاعات مذکور راه‌اندازی شده است.
مزیت این طرح، دسترسی آسان به اطلاعات و خدمات مددجویی حتی از طریق گوشی‌های همراه غیر هوشمند، ایجاد زیرساخت مناسب برای استقرار دولت همراه و هزینه پایین استفاده از خدمات است و مددجویان بهزیستی می‌توانند با شماره‌گیری #123 *4* و #123 *44* از وضعیت ارائه خدمات بهزیستی بهره‌مند شوند.
وی خدمات‌رسانی سریع و به هنگام، کاهش نیاز برای مراجعه حضوری، کاهش هزینه و زمان، حذف بروکراسی اداری و دسترسی اطلاعات به روز از مزایای این برنامه برشمرد و افزود: اطلاع از زمان و پیگیری پرداخت مستمری، پیگیری وضعیت پرونده کمیسیون پزشکی، اطلاع از کسورات مستمری، دریافت اطلاعات آخرین کمک مالی موردی، تغییر شماره حساب دریافت مستمری، ثبت و تغییر کدپستی محل اقامت و ثبت درخواست نوبت کمیته توانبخشی به عنوان سامانه خدمت رسانی به مددجویان در بستر دولت همراه از دیگر مزایای این بانک است.
در حال حاضر اطلاعات 24 هزار و 381 نفر در سامانه خدمات الکترونیکی بهزیستی استان زنجان ثبت شده است که از این تعداد 7066 نفر مستمری‌بگیر هستند و مابقی از سایر خدمات و امکانات بهره‌مند می‌شوند.[3]
متاسفانه مسئولان سازمان بهزیستی کشور تاکنون اطلاعات دقیقی از روند پیشرفت و شرایط موجود این بانک ارائه نکرده‌اند. فقط گاه بعضی از مسئولان اطلاعات پراکنده درباره آن گفته‌اند. به نظر می‌رسد این بانک یک نظام اطلاع‌رسانی دورن سازمانی و ویژه اعضاء و کارمندان سازمان بهزیستی است.

** بانک اطلاعات ایرانیان/ پایگاه اطلاعات نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی
این بانک در اردیبهشت 1387 با حضور معاون اول رئیس‌جمهور و وزیر رفاه و تأمین اجتماعی افتتاح شد. عبدالرضا مصری، وزیر رفاه و تأمین اجتماعی، در مراسم افتتاح این بانک گفت:‌ با افتتاح بانک اطلاعات ایرانیان، 90 درصد زیرساخت‌های لازم برای بهره‌برداری از نظام جامع رفاه تأمین اجتماعی فراهم شده است. او با اشاره به این که 12 سال در پی تعریف نظام بیمه کشور بودیم؛ اما امکان‌پذیر نبود افزود: بیمه پایه کشور از ابتدای امسال به تصویب شورای عالی بیمه رسید و امروز شاهد خدمات پایه همه بیمه‌ها به صورت یکسان هستیم.
وی با بیان این که با این اقدام، راه برای اقدامات بعدی نیز باز شده است؛ مهم‌ترین هدف افتتاح بانک ایرانیان را گسترش عدالت دانست و گفت:‌ همه افراد می‌توانند از مزایای بیمه پایه، که به صورت اختیاری است استفاده کنند.‌ بر این اساس 50 درصد حق بیمه را دولت پرداخت می‌کند و بقیه بر عهده فرد است. مصری با بیان این که 9 میلیون نفر در کشور از هیچ گونه بیمه‌ای استفاده نمی‌کنند؛ از افراد بیمه نشده خواست خود را مشمول این بیمه کنند.[4]
دکتر سید تقی نوربخش مدیر کل روابط عمومی سازمان تأمین‌اجتماعی، درباره این بانک، اظهار داشت: سازمان تأمین‌اجتماعی با عنایت به تکالیف مقرر در قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین‌اجتماعی و با ارائه آمار و اطلاعات بیمه‌شدگان و مستمری‌ بگیران اصلی و تبعی تحت‌پوشش، گام بزرگی را در راه‌اندازی و بهره‌برداری از بانک اطلاعات ایرانیان و تقویت نظام تدبیر حوزه رفاه و تأمین‌اجتماعی برداشته است.
وی با بیان اینکه این امر در سرلوحه اهداف سازمان تأمین‌اجتماعی قرار گرفته بود، افزود: با تلاش بی‌وقفه مجموعه سازمان، اطلاعات لازم مهیا و به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه شده است. سازمان تأمین ‌اجتماعی از طریق این بانک اطلاعاتی، کمک شایانی به طرح توسعه بیمه‌های سلامت و ارائه بسته کالا به جمعیت هدف داشته است.
همچنین مدیرعامل سازمان تأمین‌اجتماعی در شهریور 1393 گفت: بانک اطلاعات ایرانیان با هدف جمع‌آوری و پردازش اطلاعات مربوط به بیمه‌شدگان و مستمری‌ بگیران کشور و تعیین شاخص‌های مرتبط در حوزه‌های، بیمه‌ای و حمایتی بنیان گذاشته شده است.[5]
این بانک صرفاً به جنبه تأمین اجتماعی معلولان می‌پردازد. و رویکرد آن صرفاً تأمین اجتماعی و قلمرو آن محدود به اعضاء و کارمندان و مستمری بگیران از وزارت رفاه است.

پایان
چهار بانک مزبور در ایران در حوزه معلولان فعال بوده‌اند. البته هر یک از این چهار بانک، ویژگی‌ها و رویکرد خاص خود را دارند. به نظر می‌رسد از بین این چهار بانک فقط «بانک جامع اطلاعات معلولان» ویژه معلولان است و تماماً به مسائل و نیازهای این قشر می‌پردازد اما سه بانک دیگر عام‌تر اندو در واقع به آسیب‌مندان اختصاص دارند که بخشی از آن هم معلولان هستند.
بنابراین بانک اطلاعات معلولان فرصت مغتنمی است که زودتر تکمیل گردد و بتواند همه نیازهای جامعه هدف را پوشش دهد. البته این آرزو وقتی محقق می‌شود که نهادهایی مثل سازمان بهزیستی، از این بانک‌ حمایت کنند.

مآخذ
«معرفی بانک جامع اطلاعات معلولان»، 20 خرداد 1395، سایت دفتر فرهنگ معلولین malolan.com
«درباره ما بانک جامع اطلاعات معلولان»، datadisability.com
دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، پوری سلطانی و فروردین راستین، تهران، فرهنگ معاصر، 1379.
«بانک اطلاعات توانبخشی»، سایت rehab.uswr.ac.ir
«راه‌اندازی نرم‌افزار بانک اطلاعات بهزیستی»، ایسنا، 15 آبان 1396.
«ثبت‌نام مددجویان»، سایت dolat.ir
«بانک اطلاعات ایرانیان»، سایت عصر ایران، 21 اردیبهشت 1387.
«بانک اطلاعات ایرانیان بروز شد»، سایت سازمان تأمین اجتماعی، 16 شهریور‌ماه 1393.
دانشنامه دانش‌گستر، محمدعلی سادات و دیگران، تهران، 1389.
دایرةالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی، سرپرست عباس حری، تهران، کتابخانه ملی ایران، 1387.

پاورقی ها:
[1]. دایرة‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی، ج1، ص 560ـ561.
[2]. سایت: rehab.uswr.ac.ir
[3]. ایسنا، 25 آبان 96، www.isna.ir/news/zanjan-80885
[4]. سایت عصر ایران، 21 اردیبهشت 87، www.asriran.com/fa/print/42227
[5]. سایت سازمان تأمین اجتماعی 16 شهریور 93، www.tamin.ir/export/print/7712?module=news

*.م.ن

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *