بلیس Bliss

بلیس

دفتر فرهنگ معلولین

بلیس Bliss توسط یک اتریشی به نام چارلز بلیس ابداع شد. ابتدا هدفش ابداع یک زبان همه فهم بین‌المللی بود. ولی بعداً معلولین از آنها برای انتقال مفاهیم معلولیتی بهره گرفتند. برای مثال مادر در این نظام به شکل زیر است:

چارلز بلیس با اختراع بلیس می‌خواست یک زبان ادبی بین‌المللی ابداع کند تا ملیت‌های مختلف بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این زبان، هرگز به پیشرفت و نقش بین‌المللی مهمی که بلیس آرزو داشت، دست نیافت، اما به انسان‌های بسیاری که دچار ناتوانی جسمی بودند، کمک زیادی کرد.
کَند آستری هولگرسن درباره استفاده از بلیس چنین می‌گوید: «هنگامی که بلیس در نروژ شناخته شد، افراد بسیاری و بیش از همه کودکان و نوجوانان دچار فلج مغزی، استفاده از آن را آغاز کردند. در دهه هشتاد میلادی، استفاده از سیستم‌های ساده‌تری مانند نشانه‌های تصویری (پیکتوگرام) و PCS رواج یافت، اما در سال‌های بعد، استفاده از بلیس افزایش پیدا کرد. زیرا قابلیت‌های بسیاری در رشد گفتار دارد. بلیس در یادگیری خواندن و آموزش زبان نیز دارای نقش حمایتی است. می‌توان گفت بلیس، چنان که باید مورد استفاده قرار نگرفته است، چون در میان آموزگارانی که با افراد دارای نیازهای ویژه کار می‌کنند، شناخته شده نیست.
ادبیات تخصصی و دانش کافی نیز در ارتباط با امکانات تکنیکی بلیس وجود ندارد بلیس، یک زبان بین‌المللی است، یک نروژی می‌تواند با زبان بلیس با کسانی که به این زبان آشنایی ندارند، در کشورهای دیگر ارتباط برقرار کند. بلیس، زبانی است در حال تغییر و پیوسته نشانه‌های جدید به آن افزوده می‌شود. در حال حاضر، بلیس کمابیش دارای چهل هزار نشانه است.
صفحه استاندارد بلیس با سیستم شبکه‌ای چهارخانه به شش حوزه با رنگ‌های مختلف تقسیم شده است. رنگ‌ها به شکل قراردادی انتخاب می‌شوند. دلیل وجود رنگ‌ها، پیدا کردن آسان‌تر نشانه‌ها روی صفحه است. برای هر نوعی از گفتار یک رنگ در نظر گرفته شده است:
حوزه خاکستری برای اصطلاح‌ها، نمادهای حمایتی و شاخص‌ها
حوزه سفید برای حروف اضافه و «واژه‌های کوچک»
حوزه آبی برای شاخص
حوزه قرمز برای فعل‌ها
حوزه سبز برای صفت‌ها و قیدها
حوزه زرد برای نام‌ها
بلیس، سیستمی دیداری از نشانه‌هاست که در آن، واژه‌ها و مفاهیم به جای حروف به وسیله واحدهای معنایی منطقی نمایش داده می‌شوند. این سیستم برای هر مفهوم عینی و انتزاعی نمادی دارد. این نشانه‌ها را می‌توان با هم ترکیب کرد و مفاهیم جدیدی به وجود آورد. هنگامی که به تجزیه و تحلیل نمادهای گوناگون دست می‌زنید محتوای بسیار دقیق‌تری نسبت به واژه‌های جدا از هم دریافت می‌کنید. این امتیاز، بلیس را از دیگر سیستم‌های گرافیکی متمایز می‌سازد. شاید بتوان بلیس را یک زبان به شمار آورد.
بلیس (BLISS)، پیکتوگرام‌ها و PCS (نشانه‌های ارتباط تصویری) سیستم‌های ارتباط گرافیکی هستند که در شیوه‌های ارتباطی جایگزین و گسترده به کار می‌روند. آنها امکان «خواندن» را برای کسانی که توان درک یا استفاده از حروف عادی را ندارند، فراهم می‌کنند.
این سیستم‌های جایگزین را می‌توان از جمله برای افرادی که نمی‌توانند حرف بزنند، به کار گرفت. این گروه ممکن است دچار فلج مغزی باشند که بر اندام‌های مربوط به سخن گفتنشان کنترل ندارند. بلیس و پیکتوگرام، دارای صفحه‌هایی هستند که می‌توان با اشاره به نشانه‌های جداگانه روی آن، با دیگران ارتباط برقرار کرد. نوع الکترونیکی این صفحه‌ها هم وجود دارد. این صفحه‌ها به گونه‌ای اصلاح شده‌اند که حتی افراد دارای معلولیت‌های شدید جسمی هم می‌توانند به نمادهای مناسب اشاره کنند.
اما رده‌بندی بلیس Bliss Classificaion توسط هنری اولین بلیس (1870-1955م) در سال 1903 برای تنظیم کتب در کتابخانه دانشگاه نیویورک ابداع شد و گویا ربطی به معلولیت و معلولین ندارد.

مآخذ:
دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، پوری سلطانی و فروردین راستین، تهران، فرهنگ معاصر، 1379.
کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه، سیسیل هافگارد سونِسن، ترجمه سحر ترهنده و شبنم عیوضی، تهران، مؤسسه فرهنگی هنری پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، 1389، ص 37-38.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *