رنج مضاعف معلولان

گزارش رسالت از مشکلات معلولیت و عدم رسیدگی مناسب دستگاه‌های متولی
رنج مضاعف معلولان

پای درد دل معلولان که می‌نشینیم، بیشتر از آن که به مشکلات شان اشاره کنند، نسبت به بی‌تفاوتی برخی از مسئولان گلایه دارند. آن‌ها می‌گویند به دلیل اینکه معلول هستند باید آلام فراوانی را متحمل شوند درحالی‌که از آن‌ها این توقع وجود دارد که نجیبانه رفتار کنند و نسبت به مشکلاتی که بر سر راهشان وجود دارد هیچ اعتراضی نکنند.
اما این روزها شاهد هستیم که این قشر نجیب به دلیل فشار و تنگنای ناشی از مشکلات اقتصادی تاب و تحمل‌شان به سرآمده است، آن‌ها در کمپینی خودجوش برای دفاع از حقوق خود گرد هم آمدند و با تجمع در مقابل نهاد ریاست جمهوری نسبت به عدم‌حمایت از قانون معلولان خواستار رسیدگی به مشکلاتشان شدند.
*تصویب لایحه حمایت از معلولان در بودجه امسال
بهروز مروتی، مسئول کمپین حمایت از معلولان در گفت‌وگو با «رسالت» با بیان اینکه بیش از سه سال از راه‌اندازی این کمپین می‌گذرد، می‌گوید: «یکی از دستاوردهای این کمپین تصویب لایحه قانون حمایت از معلولان در بودجه سال جاری بود که توانست بودجه یک هزار و صد میلیارد تومانی را به این قشر اختصاص بدهد.»
مسئول کمپین حمایت از معلولان با اشاره به تلاش‌های کمپین و نامه‌نگاری به مسئولان برای تحقق بودجه اعلام‌شده، گفت: «دولت عزم و اراده‌ای برای اجرای این قانون ندارد و هنوز جوابی دراین‌باره داده نشده. حتی اختصاص بودجه مربوط به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صداوسیما و سازمان تبلیغات اسلامی هم مانند سال‌های گذشته اجرایی نشده است.»
مروتی بابیان اینکه از سال گذشته تاکنون این چهارمین تجمع در حمایت از معلولان است که برگزار می‌شود، خاطرنشان کرد: «سال گذشته در مقابل مجلس، سازمان برنامه‌وبودجه، امسال هم در مقابل وزارت بهداشت، برای اجرای قانون
ماده ششم تجمع کردیم. این بودجه مربوط به حمایت از بیمه توان‌بخشی، گفتاردرمانی و فیزیوتراپی است که تاکنون محقق نشده است. »
وی با انتقاد از عدم مناسب‌سازی شهر تهران برای حمایت از جامعه معلولان اظهار داشت: «شهرداری تهران هم دراین‌باره همان بهانه کسر بودجه را مطرح می‌کند. جلسه‌ای هم با حضور مسئولان شورای شهر تهران برگزار شد اما این جلسات تنها جای شعار دادن است و نتیجه‌ای ندارد برای همین در مقابل نهاد ریاست جمهوری تجمع کردیم تا حداقل صدایمان را به گوش رئیس‌جمهور برسانیم.»
مسئول کمپین حمایت از معلولان با اشاره به مشکلات معلولان گفت: «بیشتر مشکل معلولان در شهر مربوط به عدم مناسب‌سازی معابر و اماکن شهری و بخش حمل‌ونقل عمومی است، بسیاری از ایستگاه‌های اتوبوس مناسب‌سازی نشده‌اند. برای ورود یک فرد معلول به اتوبوس باید چهار نفر ویلچر را بلند کنند تا داخل اتوبوس بگذارند که به دلیل عدم مهارت این موضوع هم برای شهروندان و هم فرد معلول خطرناک است.»
*موانعی که برای تردد معلولان محدودیت ایجاد می‌کند
مروتی با انتقاد از نصب موانع برای عدم حضور موتورها در پیاده‌روها گفت: « شهرداری متقاعد نشده است که این موانع را بردارد. درباره مصوباتی که شورای شهر در سال ۹۵ تصویب کرد که ۶۰ دستگاه ون به سامانه حمل‌ونقل ویژه معلولان اضافه شود اما شهرداری تمرد می‌کند و هنوز از خودروهای فرسوده استفاده می‌شود.»
وی بابیان اینکه شهرداری طی دو سال گذشته می‌توانست با بودجه‌ای که تصویب شد ۶۰ دستگاه ون خریداری کند و به سامانه حمل‌ونقل معلولان اضافه کند اما کوتاهی کرد، اذعان داشت: «مبلغ چهار و نیم میلیارد به این امر اختصاص داده شد اما با افزایش تورم با این مبلغ نمی‌توان تعداد ون‌هایی که سال گذشته می‌توانستیم خریداری کنیم را تهیه کنیم.»
یکی از مهم‌ترین مسائلی که معلولان نسبت به آن گلایه دارند نگرش فکری است که برخی مسئولان نسبت به آن‌ها دارند. دبیر کمپین حمایت از معلولان با انتقاد از این نگرش اظهار داشت: «در برنامه رونمایی از بزرگ‌ترین طومار معلولان جهان یکی از مسئولان، معلولین را به‌عنوان قشر نجیب معرفی کرد اما این نگرش را داشت که آنها در مقابل مشکلات نباید اعتراض کرده و حق‌وحقوق خود را مطالبه کنند.»
وی ادامه داد: «بیشترین فشار معلولان بر دوش خانواده‌های آن‌ها است. بسیاری از پدر و مادرهایی که فرزند معلول دارند به دلیل نبود تجهیزات مناسب حمل‌ونقل و جابه‌جایی فرزندان معلول خود با مشکلاتی ازجمله بیماری قلبی و عروقی و دیسک کمر مواجه شده‌اند.»
مروتی با انتقاد از اینکه معلولان در جامعه از خدمات توان‌بخشی به میزان کافی برخوردار نیستند، گفت: «قشر معلول ما در کشور به دویست هزار تخت نیاز دارد که تنها صد و شصت تخت در کل ایران وجود دارد، برای خرید ویلچر نیز این قشر با مشکلات فراوانی مواجه هستند و قیمت ویلچری که سابق بر این بین دو تا سه میلیون تومان بوده است به پانزده میلیون تومان افزایش‌یافته است درحالی‌که میزان مبلغ وامی که برای خرید ویلچر کمک می‌شد تغییری نکرده است.»
*شرایط سخت معلولان در مناطق محروم و دورافتاده
وضعیت و شرایط زندگی افراد معلول‌ در مناطق محروم و دورافتاده کشور به‌مراتب سخت‌تر از زندگی سایر معلولان در پایتخت است، مروتی دراین‌باره می‌گوید: «قشر معلول در پایتخت شرایط سختی برای زندگی دارند و شهرداری از مناسب‌سازی سامانه حمل‌ونقل معلولان تمرد می‌کند اما در نقاط محروم و دورافتاده کشور افراد معلول همین خدمات شهری را هم ندارند، آن‌ها در شرایط سختی زندگی می‌کنند و چاره‌ای جز زندانی شدن در خانه ندارند.»
دبیر کمپین حمایت از معلولان با انتقاد از برگزاری جلسه‌ای در شورای شهر تهران به‌منظور رسیدگی به وضعیت معلولان در فضای شهری، گفت: «این جلسه با حضور گلپایگانی، معاون معماری شهرسازی شهرداری تهران و خانم نژادبهرام عضو شورای شهر تهران برگزار شد. از قشر معلول برای حضور در این مراسم دعوت نشده بود درحالی‌که پایان این جلسات خروجی و نتیجه‌ای به همراه نداشت.»
مروتی بابیان اینکه در دوران شهرداری آقای قالیباف، قشر معلول مشاوری در شهرداری تهران داشتند، گفت: «افراد معلول در جلسات شهرداری سابق حضور پیدا می‌کردند و می‌توانستند نظراتشان را انتقال دهند. افتتاح چهل و چهار پارک و بوستان شهر تهران که قرار است افتتاح شود مربوط به آن دوران است. ما از شهردار جدید و آقای حناچی خواستیم که مشاور معلولان را دوباره احیا کند که این امر تاکنون محقق نشده است.»
علی‌اصغر عین‌القضات، مشاور سابق امور معلولان در شهرداری تهران در گفت‌وگو با «رسالت» با اشاره به اقدامات مثبت شهرداری تهران در دوره گذشته در حمایت از معلولان می‌گوید: «در شهرداری تهران در مدیریت سابق نهضتی بزرگ شکل گرفت و همه مجموعه برای مناسب‌سازی شهر دست‌به‌کار شد و شهرداری تهران اقدامات مثبتی را انجام داد.»
مشاور سابق امور معلولان در شهرداری تهران بابیان اینکه مناسب‌سازی بوستان‌ها و فضای سبز و همسطح‌سازی خیابان‌ها ازجمله برنامه‌های شهرداری برای حمایت از معلولان است گفت: «احداث پارک‌های مناسب، آلاچیق و آب‌خوری ویژه معلولان، سرویس بهداشتی مختص به معلولان ازجمله فعالیت‌های صورت گرفته است، همچنین مجهز شدن پارک‌ها به ویلچر برای امانت به خانواده‌های دارای افراد معلول و سالمند ازجمله دیگر برنامه‌های شهرداری است.»
*قانون مصوب شده دولت که مورد بی‌توجهی قرار گرفت
عین‌القضات، با اشاره به قانون مصوب شده دولت و ابلاغ آن به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین سازمان بهزیستی برای حمایت از معلولان گفت: «باگذشت ۶ ماه از تصویب این آیین‌نامه از اجرای آن بی‌خبر هستیم درحالی‌که سازمان بهزیستی، وزارت کشور و سازمان برنامه‌وبودجه برای اجرای این آیین‌نامه به دلیل عدم اختصاص بودجه کوتاهی می‌کنند.»
وی با تأکید بر اینکه بر اساس فصل دوم قانون حمایت از معلولان همه سازمان‌ها و ادارات دولتی موظف به مناسب‌سازی ساختمان‌ها و معابر خود برای تردد افراد معلول هستند، گفت: «همه نهادها و اماکن انقلابی موظف به اجرای این طرح هستند و در صورت قصور با مجازات سنگین ازجمله حبس، تعلیق و اخراج از خدمت روبه‌رو هستند، درصورتی‌که این قوانین در سازمان‌های دولتی ما جدی گرفته نمی‌شود.»
عین‌القضات، بابیان اینکه فناوری‌های نوین، استارتاپ‌ها و اپلیکیش‌های نوین در مناسب‌سازی معابر شهری برای معلولان نقش مهمی دارند گفت: «سابق بر این شهرداری اقدامات مناسبی را انجام داده است که امیدوار هستیم که در آینده این خدمات افزایش پیدا کند.»
وی نقش فرهنگ‌ در حمایت از معلولان را مهم دانست و گفت: « شهروندان با رعایت حال این افراد و عدم پارک خودرو در مکان‌هایی که ویژه معلولان اختصاص داده‌شده است می‌توانند به این افراد کمک کنند تا مسیرهای تردد این افراد با مشکل همراه نباشد.»
مشاور سابق امور معلولان در شهرداری تهران، حضور جهانگیری، در برنامه‌های ستاد مناسب‌سازی شهر برای حمایت از معلول‌ها را مهم دانست و گفت: «اگر معاون رئیس‌جمهور در این جلسات حضور پیدا کند، وزرا هم حضور پیدا می‌کنند که می‌تواند کمک زیادی به حل مشکلات قشر معلول کند اما اگر آقای جهانگیری در این جلسات حضور نداشته باشند جلسات با حضور کارشناسانی برگزار می‌شود که در نهایت دستاوردی به همراه نخواهد داشت.»
*افزایش جمعیت سالمند کشور تا سال ۲۰۳۰
به گفته کارشناسان، جامعه ما رو به پیری است و تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به ۳۰ درصد جمیعت کشور را افراد سالمند تشکیل خواهند داد، لذا مناسب‌سازی فضای شهری امری ضروری است. عین‌القضات دراین‌باره می‌گوید: «با توجه به این آمار نه‌تنها معلولین بلکه این افراد سالمند هم در آینده برای تردد در شهرها نیاز به مناسب‌سازی فضای شهری دارند چراکه دوران سالمندی، عموما معلولیت به همراه خواهد داشت.»
مشاور سابق امور معلولان در شهرداری تهران با اشاره به طرح تصویب‌شده مجلس شورای اسلامی در حمایت از معلولان اظهار داشت: «مجلس شورای اسلامی قانون را تصویب می‌کند اما ضمانت اجرایی برای آن وجود ندارد، سایر سازمان‌ها و نهادها نیز در این رابطه کوتاهی می‌کنند و اقدام جدی صورت نگرفته است.»
قانون حمایت از حقوق معلولان از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شد اما همچنان این قانون بر زمین مانده است. معصومه آقاپور علیشاهی، عضو فراکسیون معلولان مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با «رسالت» درباره اینکه قانون مصوب شده و اینکه چرا هنوز به اجرا درنیامده، می‌گوید: «این قانون در اسفند سال ۹۶ به تصویب رسید اما به دلیل کسری، بودجه اختصاص داده نشده است.»
این نماینده مجلس بابیان اینکه مبلغ حمایت از معلولان۱۲ هزار میلیارد تومان اعلام نیاز شد، خاطرنشان کرد: «در بودجه سال ۹۸ درنهایت این مبلغ به ۲ هزار میلیارد رسید.»
مشکل اشتغال یکی از مهمترین مشکلات و دغدغه‌های قشر معلول کشور است، عضو فراکسیون معلولان مجلس شورای اسلامی بابیان اینکه در زمینه اشتغال معلولان در بخش دولتی استخدام وجود ندارد، اظهار داشت: «بخش خصوصی هم تمایلی به جذب نیرو از این قشر ندارد.
آقاپور علیشاهی، در پاسخ به اینکه آیا فراکسیون معلولان مجلس شورای اسلامی برنامه حمایتی از معلولان دارد، گفت: «مسلم است که تلاش ما در حمایت از این قشر است اما به دلیل تحریم نفتی، اعتباری برای حمایت از معلولان نداریم اما برای حمایت، اعتبار لازم است درحالی‌که هنوز بودجه ۲ هزارمیلیاردی سال ۹۸ برای حمایت از این قشر تحقق پیدا نکرده است.»

نویسنده: معصومه شمسینی غیاثوند
منبع: روزنامه رسالت، ۶ شهریور ۱۳۹۸

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *