مشکل فقط بودجه نیست

مشکل فقط بودجه نیست

دفتر فرهنگ معلولین
ایران آنلاین در ۲۵ دی‌ماه ۹۷ مطلبی با عنوان مشکل فقط بودجه نیست منتشر کرد که دارای رویکرد و جوهره راهگشایی است، خوب است معلولان، مدیران و نخبگان به این مقاله توجه کنند و حداقل یک‌بار آن را بخوانند. سعی می‌کنم نکات زیر مقاله را زیر ذره‌بین برجسته کنم.
۱ـ معلولان با مدیریت کمپین تجمع‌هایی روبروی سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی داشتند؛ هدف اصلی آنان اجرای قانون مصوب بود ولی این اقدامات بازتاب مطلوب نداشت و حتی عده‌ای فکر کردند معلولین به دنبال بودجه بیشتر و حقوق بیشترند و می‌گفتند در این شرایط که زیر فشار تحریم‌ها و آمریکا هستیم این‌گونه مطالبات درست نیست. با اینکه معلولین ذاتاً در پی اجرای قانون بودند و بحث بودجه فرع به آن بود.
۲ـ نویسنده این مقاله به خوبی متذکر شده که اجرای قانون آن هم قانونی در حمایت از معلولین و با وسعت بسیار نیاز به اقدامات فرهنگی یا زمینه سازی فرهنگی دارد. اجرای این قانون نیاز به وظیفه‌شناسی و همت مردم از همه اقشار و مسئولین و مدیران در همه ادارات و نهادها و مراکز مردمی در همه بخش‌ها دارد. اما چه نهادی و کدام مدیریت باید زمینه‌های فرهنگی را فراهم آورد و اساساً آیا در این باره کارشناسی شده و طرحی آماده شده است؟ آیا سازمان بهزیستی فکری برای این موضوع انجام داده است.
۳ـ بهزیستی و دولت برای اجرای قانون حمایت از معلولین باید بودجه خود را حداقل ۶ برابر کند، اما چنین افزایشی مقدور و اساساً معقول نیست چون پیامدهای منفی اقتصادی دارد.
پس چه کار باید کرد؟ آیا باید اجرای قانون را تعطیل کرد؟ همان راهی که در سال ۸۳ طی شد و اجرای قانون را به بودجه گره زدند و تأمین بودجه ممکن نبود، رئیس جمهوری وقت و دولت وقت بهترین راه کار را عدم اجرای قانون دانستند، قانون الغا و تعطیل شد. اما یک دهه تعطیلی امور معلولین یا ده درصد جمعیت کشور تبعات منفی بسیاری دارد که هم اکنون داریم مشاهده می‌کنیم.
۴ـ اگر قرار است قانون اجرا بشود و تأمین بودجه هم ممکن نیست، پس باید چه کار کرد؟ راه کاری که نویسنده این مقاله در ایران آنلاین پیشنهاد کرده مطلوب و عملی است.
تمامی کسان و تمامی نهادها و مراکز که با قانون حمایت از حقوق معلولان در ارتباط‌اند باید شناسایی شوند و وظیفه آنان به آنان تذکر داده و از آنان خواسته شود که شما باید در این حوزه این چند وظیفه را انجام دهید. پزشکان، توان‌بخشی‌ها، معلمان، استادان، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، ناشران، مغازه‌داران، تعاونی‌های تولیدی پوشاک و غیره تا وزارت‌خانه‌های مسکن و فرهنگ و ارشاد تا صنایع و غیره مشمول اجرای قانون شوند.
برای نمونه در اشتغال به جای بودجه چند هزار میلیارد تومانی، سهمیه‌ای برای همه وزارت‌خانه‌ها و ادارات از صدر تا ذیل در نظر گرفته شود و هر اداره الزام شود تعدادی از معلولان را به سرکار ببرند و مشغول به کار کنند. حتی خود بهزیستی هم.
در این شیوه به جای اینکه هزینه‌ها در جایی تمرکز داشته باشد، بین همگان پخش می‌شود.
۵ـ چنین اقدامی قبل از هر چیز توجیه فرهنگی می‌خواهد، وقتی این سخن رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم برای مردم و مدیران مسلمان خوانده شود که فرمود تمسیط الاذی عن الطرق یعنی مردم موظف‌اند موانع آزاردهنده را از راه‌ها پاکسازی کنند و مناسب‌سازی نمایند. حداقل درصدی از آنان احساس وظیفه خواهند کرد و حداقل در محیط خود مناسب‌سازی را اجرا می‌کنند.
اما متأسفانه در چند دهه هیچ اقدام توجیهی و فرهنگ‌سازی درباره معلولان نشده است.
۶ـ کار باید از سازمان بهزیستی آغاز شود و در آنجا کارشناسان خبره ظرف یک ماه و به سرعت همه بخش‌های جامعه را که می‌توانند در اجرای این قانون کمک کنند، شناسایی کنند و از رأی حاکمیت دستورالعمل‌ها ابلاغ گردد.
متن خبر:

مشکل فقط بودجه نیست
اردیبهشت ماه امسال بود که قانون حمایت از حقوق معلولان توسط رئیس جمهوری برای اجرا به تمام وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شد؛ قانونی که جامعه معلولان ایران سال‌ها چشم انتظار تصویب و اجرایی شدنش برای زندگی بهترشان بوده‌اند با این همه پس از ابلاغ رئیس جمهوری محترم بسیاری از مواد این قانون به‌دلیل داشتن بار مالی و عدم تخصیص بودجه قابلیت اجرا نداشته و اجرایی نشدند.
سازمان‌ها و دستگاه‌های مربوطه هم اجرای قانون را تنها منوط به تعیین بودجه سال آینده می‌کردند و همه اینها باعث شد تا هنوز جامعه معلولان ایران طعم و لذت این قانون جدید ابلاغ شده را نچشد. برای همین است که با تقدیم لایحه بودجه از سوی دولت به مجلس افراد معلول هم به تکاپو افتاده‌اند، همین چند وقت قبل بود که بیش از۱۰ انجمن غیر دولتی (سمن ها) گروه‌ها و افراد دارای معلولیت سراسر کشور طی نامه‌ای از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی خواستند همان‌طور که در تصویب قانون همت گماشتند، در بررسی بودجه سال ۱۳۹۸ کل کشور، به بودجه و اعتبارات حوزه معلولان نیز توجه ویژه‌ای داشته باشند و اعتبارات لازم را برای اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان پیش‌بینی کنند.
این گروه‌ها و افراد خواستار تجدید نظر در پیش‌بینی بودجه و پذیرش پیش‌بینی اعتبارات سال ۱۳۹۸ حوزه معلولان و دستگاه‌های متولی بویژه سازمان بهزیستی کشور شدند. درعین حال فراخوان ها و حرکت‌های مدنی دیگری را نیز به راه انداختند از نامه نگاری معلولان شهرستانی به نمایندگان شهر و روستاهایشان تا تجمع جلوی مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه، هر چند که تجمع اعضای فراخوان بازتاب زیادی در رسانه‌ها پیدا نکرد و مثل بیشتر خبرهای افراد معلول در بین هزاران خبر جذاب گم شد. در واقع از آنجا که بودجه به رفاه نسبی افراد دارای معلولیت گره خورده است و بسیاری از این افراد تنها با حداقل مستمری و یارانه‌های دولتی زندگی را می‌گذرانند طبیعی است که به‌دنبال سهم بیشتری از بودجه دولتی باشند و کم و زیاد شدن بودجه‌های حمایتی برای این افراد تأثیرگذار و خبرساز باشد.
امسال اولین سال اجرای تمام عیار قانون حمایت از معلولان کشور است و شهروندان معلول هم اجرای بی‌کم و کاست این قانون را انتظار دارند. براساس صحبت‌های متولیان امر هم ظاهراً دولت هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان ذیل ردیف بودجه قانون حمایت از حقوق معلولان کنار گذاشته است که البته تنها برای اجرای ۱۰ درصد از برآورد نیاز مالی برای اجرای این قانون است، از ذکر این نکته نباید غافل شد که گروه‌ها، انجمن‌ها و افراد دارای معلولیت باید به شرایط کشور نیز آگاه باشند و بدانند که بودجه سال آینده با توجه به تحریم‌های تحمیلی اولویت‌بندی نیازهای دهک‌های مختلف جامعه را در نظر گرفته است. اما همه مشکلات در راه اجرای قانون جدید حمایت از حقوق معلولان فقط بودجه نیست چرا که بسیاری از مواد قانون اصلاً بار مالی را به سازمان و ارگانی تحمیل نمی‌کند و بیشتر مشکل فرهنگی و ناشی از نا آشنایی به قوانین و مقررات است و گر نه بسیاری از دستگاه‌هایی که در قانون از آنها نام برده شده می‌توانند در اولین اقدام از خود بپرسند که برای اجرایی شدن مواد مربوط به خودشان در قانون حمایت از حقوق معلولان چه کاری می‌توانند انجام دهند؟ طرح همین پرسش و پیدا کردن راهکارهای مناسب اولین قدم برای اجرای این قانون خواهد بود. مثلاً در قانون از شهرداری‌ها به‌عنوان متولیان امر مناسب‌سازی یاد شده است و خوب طبعاً شهروندان معلول شهرداری را متولی مناسب‌سازی می‌دانند و در بسیاری از مواقع شهرداری هم مناسب‌سازی را به بودجه ربط می‌دهد در حالی که مثلاً با حذف یک دستک فلزی در یک پیاده رو این مناسب‌سازی برای شهروند معلول انجام شده بدون اینکه نیاز به هزینه خاصی باشد. یا اخیراً در آسانسورهای چند ساختمان عمومی اقدام به نصب میله‌ای کرده‌اند که مانع ورود فرد معلول ویلچری به درون آسانسور می‌شود این کارها که صرفاً ناشی از ناآگاهی به حقوق دیگران است چه ارتباطی به بودجه دارد! در واقع مهم تر از بودجه و مسائلی که باید کلان نگریسته شوند دیده شدن خود شهروندان معلول در بخش بخش و
جزء به جزء زندگی اجتماعی است اینکه من و شما به‌عنوان شهروندان حق زندگی را برای شهروندان دارای معلولیت هم به رسمیت بشناسیم به بیان دیگر چه اشکالی دارد که یک مغازه دار ورودی مغازه‌اش را برای عبور افراد معلول مناسب‌سازی کند و…. کارهای زیادی از این دست هستند که نیاز نیست حتماً در ردیف بودجه تعریف شوند و رنگ و بوی مادی به خود بگیرند کارهای زیادی هست که می‌شود انجام داد تا زندگی شهروندان معلول هم رنگ و بویی از طراوت و تازگی بگیرد و اندکی از راه ناهموارشان را هموار کند فقط کافی است از خودمان در هر پست و سمتی که هستیم بپرسیم از من چه کاری بر می‌آید؟
منبع: سمیه افشین فر، روزنامه ایران، ۲۵ دی ۱۳۹۷

0 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟
خیالتان راحت باشد :)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.