درسهایی برای بهزیستی و ترویجگران

ترویج فرهنگ معلولیت در کرمانشاه
درسهایی برای بهزیستی و ترویجگران

نگارنده: دکتر محمد علی موسوی
با همکاری: ندا عزیزی و آرش سیف زاده

کلیدواژه ها: فرهنگ معلولیت، ترویجگری، بهزیستی، فرهنگ سازی برای معلولین

چکیده
«فرهنگ معلولیت» از جمله موضوعاتی است که کمتر به آن پرداخته شده است؛ درحالیکه فقدان چنین آگاهی در جامعه همواره باعث رنجش افراد دارای معلولیت شده و می شود. در این مقاله ، مطالعه موردی ترویجگری توسط خود افراد دارای معلولیت در یک کودکستان در کرمانشاه ارائه می گردد که
درآن یک فرد دارای معلولیت با آگاهی به اصول ترویجگری به آموزش داوطلبانه کودکیان ۶ ساله در کرمانشاه در ۸ جلسه یک ساعته پرداخته و پس از مداخله، نتایج را مورد ارزیابی داده است؛ سپس نتایج با گروه کنترل از یک کودکستان دیگر در کرمانشاه که در آن مداخله انجام نشده بود مورد مقایسه
قرارگرفت. مقایسه نتایج به روشنی تغییر در گفتار و رفتار با افراد دارای معلولیت در گروه مورد مداخله را نشان داده است. این مطالعه روشن می کند که چگونه بدون انجام هزینه هنگفت، می توان از سنین پایین برای معلولین فرهنگ سازی نمود و همچنین الگویی برای سازمان بهزیستی به عنوان متولی امور معلولین و سازمان ناظر بر مهد کودکهای سراسر کشور ارائه می دهد. این مطالعه نشان می دهد که این امر هزینه چندانی در برنداشته و نیاز به همکاری سایر وزارتخانه ها نیز ندارد و لذا کمبود بودجه، نیرو و یا عدم همکاری سایر دستگاهها عذر موجهی برای انفعال بهزیستی در موضوع فرهنگ سازی برای معلولین نمی باشد و به عبارتی دیگر دلیل کافی برای تاخیر در فعالیت امر مهم فرهنگ سازی نیست. همچنین در طرحی که به صورت آزمایشی در استان کرمانشاه انجام شد؛ موانع بودجه و همکاری سایر ارگانها پشت سر گذاشته شد و بنابراین سازمان را به اجرای گسترده تر این طرح و مدلهای مشابه آن فرا می خواند.

مقدمه
در در این مقاله به موضوع «فرهنگ معلولیت» یا «فرهنگسازی برای معلولیت» در ایران می پردازیم. در ابتدا میان «فرهنگسازی برای معلولین» و «فرهنگسازی برای معلولیت» می بایست تفکیک قائل شد. فرهنگسازی برای معلولیت جامعه هدف، افراد غیر معلول جامعه هستند و در فرهنگسازی برای معلولین خود آنها جامعه هدف هستند. در این مقاله با تمرکز بر نقش سازمان بهزیستی به عنوان نهاد متولی و مسئول بزرگترین اقلیت جامعه یعنی معلولین ( ۱۰ % معادل حدود ۸ میلییون تن در ایران طبق برآورد سازمان ملل) می پردازیم. موضوع فرهنگسازی برای معلولیت اگر چه موضوعی کلان در سطح ملی است اما از آن دسته موضوعاتی است که هرجا نقصانی در سایر حوزه ها دیده می شود ، فقدان فرهنگ معلولیت دلیل شکست پروژه ها اعلام می گردد. به طور نمونه در مصاحبه رادیو سلامت با رییس کل سازمان بهزیستی استان تهران در سال ۹۶ اینگونه عنوان گردید که عدم اعتقاد به حقوق معلولین و باور اینکه آنان هم می بایست در شهر تهران تردد کنند توسط پیمانکاران و کارفرمایان پروژه های مناسب سازی، دلیل شکست برخی پروژه های مناسب سازی اعلام شده است. با وجود این تا به حال کار اثرگذار و کلانی در حوزه فرهنگ سازی برای معلولین نشده است. به رغم آگاهی مسئولین به اهمییت موضوع فرهنگ معلولیت در جامعه، چرا تابه حال اقدام بلند مدت و کلانی انجام نشده است، در واکاوی عمده ترین عذرهایی که توسط مسئولین بهزیستی آورده می شود عبارتند از: ۱) کمبود بودجه ۲) عدم همکاری سایر ارگانها و نهادها. به طور نمونه در گردهمایی «حقوق شهروندی و معلولیت» که توسط «مؤسسه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران» به تاریخ ۲۹ بهمن ماه ۱۳۹۶  و با تاکید بر لایحه حقوق افراد دارای معلولیت برگزار شد اینگونه عنوان گردید که بودجه بهزیستی تنها ۰.۶ % بودجه عمومی کل کشور است و تلویحاً اشاره شد که بهزیستی نمی تواند با سایر وزارتخانه ها وقتی همکاری لازم را نمی کنند وارد جدل شود چراکه آنها هم بخشی از بدنه دولت هستند!

لذا با توجه دو دلیل فوق ، در این مقاله ما به دنبال پاسخ به دو پرسش ذیل خواهیم بود:
۱- آیا سازمان بهزیستی برای ارتقاء فرهنگ معلولیت در کشور الزاماً نیاز به بودجه هنگفت دارد؟
۲- آیا سازمان بهزیستی برای ارتقاء فرهنگ معلولیت در کشور الزاماً نیاز به همکاری سایر ارگانها و وزارتخانه ها دارد؟

پیش از پاسخ دادن به دو پرسش فوق، در ابتدا مروری خواهیم داشت بر موضوع فرهنگ و فرهنگسازی. در این راستا نظریه های شناخته شده موجود ارائه می گردد و سپس به فرهنگ معلولیت در ایران و در پی آن اشاره ای به نهادهای فرهنگساز خواهد شد. در روش تحقیق که برای مداخله فرهنگسازی انجام شده نتایج تحقیق کمی و کیفی ارائه می گردد. در نهایت با استفاده از نتایج بدست آمده و همچنین نتایج آماری به پرسشها پاسخ خواهیم داد.

دریافت متن کامل مقاله

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *