ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین

ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین

دفتر فرهنگ معلولین

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مرکب از نمایندگان سازمان بهزیستی، وزارت کشور، سازمان برنامه و بودجه، مرکز تحقیقات مسکن، وزارت شهرسازی و بنیاد جانبازان در ۸ خرداد ۱۳۶۸ جلسه‌ای با موضوع رفع موانع شهرسازی و معماری، دسترسی به اماکن عمومی برای افراد دارای معلولیت تشکیل داد و مصوبه‌ای به تصویب رساند. این مصوبه شامل مجموعه ضوابط و مقررات و آیین‌نامه‌ای مفصل در این زمینه است. در همین جلسه کمیسیونی تعیین شدند تا آیین‌نامه ضوابط و معیارهای طراحی برای معلولین جسمی ـ حرکتی را تدوین و به شورای عالی عرضه کنند.
کتاب حاضر سند مهمی برای پژوهشگران است و بر اساس این کتاب نکات بسیاری می‌توان به دست آورد. زیرا جلسه ۸ خرداد ۶۸ یک نشست تاریخی است. در این جلسه ضوابط کلی تصویب شده، نیز کمیسیون تدوین آیین‌نامه هم مشخص شده است.
کتاب حاضر گزارشی درباره جلسه ۸ خرداد ۶۸ و در ادامه آیین‌نامه مصوب را آورده است. این کتاب با مشخصات زیر چاپ شده است.
ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین جسمی ـ حرکتی، تهران، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، ۱۳۶۸، ۲۳ص.

این کتاب شامل این مباحث است: مقدمه سراج‌الدین کازرونی وزیر مسکن و شهرسازی و رئیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران؛ اعضای کمیسیون تدوین آیین‌نامه ضوابط و معیارهای طراحی برای معلولین؛ ضوابط مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین؛ کلیات شامل تعریف معلول و معلولیت و ویژگی مکان‌های موردنیاز معلولان؛ فصل اول (ضوابط مطلوب طراحی فضای شهری): پیاده‌رو، پل‌ها، توقفگاه، تجهیزات شهری. فصل دوم (مناسب‌سازی معابر): پیاده‌روها، پل‌ها، خط‌کشی عابر پیاده، توقفگاه؛ فصل سوم (ضوابط کلی طراحی ساختمان‌های عمومی): ورودی‌ها، راهرو، بازشوها، پله، سطح شیب‌دار، آسانسور، فضاهای بهداشتی، علایم، مجتمع‌های مسکونی.
فصل چهارم (ضوابط توصیه‌ای مناسب‌سازی): شامل چهارده ضابطه برای مناسب‌سازی محیط شهری برای معلولین است.
این کتاب ویرایش شده و مطالبی به آن افزوده گردید و مجدداً در سال ۱۳۷۸ یعنی ده سال بعد از چاپ نخست منتشر شد. تغییرات در چاپ جدید به این صورت است:
۱ـ معاون وزیر مسکن و دبیر شورای عالی نامه‌ای خطاب به رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن در ابتدای کتاب آورده است. این نامه سند مهمی است که گویای رویکرد و موضع دولت نسبت به معلولین است.
۲ـ عباسعلی تسنیمی رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن پیشگفتاری بر آن نوشته است و مطالب تاریخی و نکات فنی مهمی آورده است.
۳ـ در چاپ قبلی، فهرست نام‌های سیزده تن به عنوان اعضای کمیسیون تدوین آیین‌نامه ضوابط و معیارهای طراحی برای معلولان آمده بود، اما در چاپ جدید این فهرست حذف شده و دو فهرست جای آن آمده است: یک فهرست هجده نفره به عنوان اعضای کمیته بازنگری ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی ـ حرکتی مستقر در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن؛ و یک فهرست هفت نفره به عنوان کمیته تخصصی تشکیل شده در دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری جهت بررسی نهایی متن ضوابط.
۴ـ متن کتاب هم از نظر ساختار و فصل‌بندی و هم از نظر محتوای فصل‌ها تغییر یافته است. چاپ جدید شامل دو فصل کلی و هر فصل شامل چند بخش است. فصل اول (ضوابط شهرسازی برای معلولین) دارای سه بخش است: ضوابط طراحی فضای شهری؛ شامل پل‌ها، پیاده‌رو، رامپ جدول، محل عبور پیاده‌رو در سوار رو، توقفگاه، تجهیزات شهری.
ضوابط مناسب‌سازی فضای شهری؛ شامل پل‌های ارتباطی، محل خط‌کشی‌ عابر پیاده، پارکینگ‌های عمومی
ضوابط توصیه‌ای مناسب‌سازی محیط شهری موجود برای معلولین
فصل دوم (ضوابط طراحی معماری برای افراد معلول جسمی ـ حرکتی) دارای دو بخش است:
ساختمان‌های عمومی
ساختمان‌های مسکونی
پیوست: دسته‌بندی ساختمان‌ها و فضاهای عمومی
۵ـ چاپ ۶۸ شامل ۲۳ صفحه و چاپ ۷۸ شامل ۵۶ صفحه است.
قابل توجه مسئولین محترم مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن
۱ـ به رغم پنج دسته تغییرات مزبور، روی جلد دو چاپ تفاوت چندانی ندارد و شکل و عنوان یکی است.
۲ـ این‌گونه منابع رفرنس و سند رسمی پژوهشگران است و لازم بود در چاپ بعد اسناد پیشین حفظ می‌شد. کتاب پست و مقام سیاسی نیست که با تعویض مسئول بالاسری، همه زیرمجموعه را عوض کند. حتی اگر مسئول جدید با افراد قبلی مشکل داشته، نباید در کتاب به حذف آنها می‌پرداخت.
۳ـ لازم بود تغییرات کتاب در آغاز یا در پیشگفتار گزارش می‌شد.
متأسفانه یک رویه بسیار نامطلوب و غیر انسانی در مسئولین ایرانی هست و با آمدن، گذشته را کاملاً محو و پاک می‌کنند و دوره مسئولیت خودشان را برجسته می‌کنند، به طوری که گویی پیش از آنها هیچ چیز نبوده است. با اینکه ریاست و منصب آنان با چند سال یا چند دهه تجربه و تلاش‌های انسان‌های پیشین بنا شده است و لازم است گذشته را حفظ و گزارش دهنده و مدیریت خودشان را در راستای گذشته ترسیم نمایند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *