طراحی لباس معلولان: از ضرورت‌های پزشکی تا صنعت مدّ

طراحی لباس معلولان
از ضرورت‌های پزشکی تا صنعت مدّ

محمد نوری/ 7 اسفند 1396

علوم و فناوری در همه عرصه‌ها به سرعت برق و باد رو به پیشرفت است؛ فرقی بین معلولیت‌ها و سلامت‌ها یا بین معلولین و افراد عادی نیست و دانشمندان در همه عرصه‌ها مشغول فعالیت هستند و تقریباً هر روز شاهد نوآوری و ابتکار و خلاقیت هستیم.
اما فضای معلولین در ایران متفاوت است؛ و اخبار و اطلاعات درباره این پیشرفت‌ها به روز اطلاع‌رسانی نمی‌شود؛ فعالیت‌ برای بومی‌سازی تقریباً صفر است و استفاده از دستاوردهای صنعت مدّ معلولیتی در کسب و کار توسط معلولین، وجود ندارد.
اما بعضی کشورها از جنبه‌های مختلف صنعت مدّ برای پیشرفت معلولین بهره برده و تلاش کرده‌اند از این موضوع در جهت اقتصاد، رفاه، معیشت، اشتغال و افزایش مهارت‌های آنان استفاده کنند.
یکشنبه 7 اسفندماه 1396، بی‌بی‌سی گزارشی درباره مدّ لباس معلولان و پیشرفت‌های اروپا و آمریکا در این باره، منتشر کرد و آخرین دستاوردها را اطلاع‌رسانی نمود. در این گزارش آمده که در آتلیه‌ها و نمایشگاه‌ها و شوهایی که در ماه‌های اخیر در لندن، نیویورک و واشنگتن و پاریس بر پا گردید، برای اولین بار لباس‌های معلولیتی بر اساس فناوری‌های مدرن در سطح وسیع عرضه شد. معلولانی را می‌بینیم که با پای مصنوعی یا دست مصنوعی آمده بودند و به عنوان مدل در کنار مدل‌های غیر معلول، لباس خاص خود را پوشیده و در مقابل بینندگان، عرض اندام می‌کردند.
طراحان این صحنه‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی کرده بودند که معلولیت افراد کاملاً ظاهر و پیدا باشد و افراد حاضر ببینند. مثلاً کسی که پای راست ندارد، با پروتز پای مصنوعی آمده و با پوشیدن شلوارهای کوتاه یا شورت شلواری، اندام مصنوعی او را به وضوح نشان دادند. ولی در گذشته تلاش می‌شد، معلولیت‌ها مخفی بماند و حداقل دیده نشود.
صنعت لباس معلولین و صنعت مدّ در این زمینه به اندازه‌ای از تکامل رسیده که می‌توان گفت در کنار صنعت مدّ زنان یا صنعت مد کودکان مستقلاً قابل عرضه است. حتی در زمینه‌هایی پیشرفته‌تر از بعضی صنعت‌های دیگر است. به طوری که پدیده «Disability Fashion» یا مدّ معلولیتی دارای اقتصاد نو و فعال با جذابیت‌ها و کارکردهای مخصوص به خود است. پیشرفت این صنعت به این دلائل است:
1ـ طراحان و تولیدکنندگان لباس معلولین، اصل و اساس کارشان تأمین نیازهای معلولان و در نظر گرفتن اقتضائات و توأم با آن توجه به زیبا شناختی و هنر است. به همین دلیل همه این لباس‌ها دارای قطعه‌های اطلاع‌رسان، هشدار دهنده، ترمیم کننده و جبران کننده معلولیت است. برای مثال افرادی که مشکل در تکلم و اخلال صوتی دارند و نمی‌توانند کلمات را به خوبی ادا کنند، لباسی برای اینان طراحی و تولید شده که دارای مدار الکتریکی تقویت صدا است و سخنان کسی که این لباس را پوشیده، شفاف و واضح با قوّت لازم بیان می‌کند.
یا نابینایان کت و شلواری می‌پوشند که نیاز به عصا ندارند و مسیر پیش رو را برای آنها راهنمایی می‌کند، اگر مانعی در پیش روی آنها هست یا گودالی وجود دارد اعلام خطر می‌کند و خلاصه مثل یک همراه نابینا را تا مقصد هدایت می‌نماید. یا معلولانی که خطرات بیشتر در کمین آنها است، مثلاً دچار تشنج یا صرع می‌شوند و حرکت‌های غیر ارادی از خود بروز می‌دهند. مثلاً گاه بدون اراده سریع می‌دوند یا دراز می‌کشند، بارها اتفاق افتاده، فردی که ناگهان و غیر ارادی می‌دود، به گودال یا درون چاه یا درون نهر آب سقوط کرده و جانش را از دست داده است. لباس‌های این‌گونه افراد به گونه‌ای است که به هنگام تشدید بیماری، هشدار و حتی آژیر می‌کشد، یا به نزدیکانش پیام می‌فرستد که مراقب معلول خود باشند. این‌گونه لباس‌ها در عین حال که ویژگی‌های توانبخشی و معلولیتی دارد، بسیار شیک و جذاب می‌باشند و جنبه‌های هنری آنها قابل توجه است.
در پایان لازم است چند نکته را یادآور شوم:
1ـ سازمان بهزیستی برای توانبخشی هزینه‌های بسیاری متقبل است و ماهانه پرداخت می‌کند، اما دستگاه و ساختار توانبخشی نوسازی نشده و به شیوه‌ها و امکانات مدرن مجهز نشده است.
یکی از شیوه‌های نوسازی دستگاه توانبخشی، انتقال این دستاوردها به داخل و بومی‌سازی آنها است.
2ـ صنعت مدّ معلولیتی یا Disability Fashion بسیار گسترده است و در درون آن، مشاغل مختلف وجود دارد که می‌تواند برای معلولین شغل ایجاد کند.
3ـ اقتصاد مدّ معلولیتی، در سال حجم قابل توجه مبادله مالی و پولی دارد و چون جدید و نوظهور و متکی به نیازهای میلیون‌ها انسان دارای معلولیت می‌باشد، درآمدزایی آن مطلوب است. از این‌رو خود معلولان می‌توانند با راه‌اندازی شرکت در بخش‌های این صنعت فعال شده و از مواهب و منافع اقتصادی آن بهره‌مند شوند.
4ـ صنعت لباس معلولان دارای ابعاد بسیار وسیع است و این قشرها را می‌تواند فعال نماید:
ـ طراحان لباس
ـ تولیدکنندگان لباس
ـ درمان و توانبخشی از طریق لباس
ـ سامانه‌های الکترونیکی و نصب آنها در لباس
ـ سامانه‌های اطلاع‌رسانی و نصب آنها در لباس
ـ سامانه‌های هوش مصنوعی در لباس معلولان
ـ هنر تئاتر و سینما و استفاده از لباس‌های معلولیتی
ـ هنرمندان
ـ الگو شدن برای البسه معلولیتی
ـ پژوهشگران البسه معلولیتی
ـ آتلیه داران
ـ مدیران Fashion
ـ مجلات و روزنامه‌نگاری در این حوزه
ـ مشاوره

در همه این زمینه‌ها امکان کار و تلاش برای معلولین هست و با ورود به این حوزه‌ها می‌توانند اشتغال مطلوبی ایجاد نمایند. همچنین به کسب درآمد خوبی هم برسند.

اعظم عزیزی فعال در مدلینگ در کنار همسرش

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *