فرهنگ و جامعه معلولان شیراز: تاریخ تحولات

فرهنگ و جامعه معلولان شیراز: تاریخ تحولات
به کوشش: علی نوری

مقدمه
نخبگان نابینا و ناشنوا و دیگر فرهیختگان دارای معلولیت؛ نیز نیکوکاران و نهادهای دولتی و ملی در دو سده اخیر در عرصه امور معلولان، بسیار کوشیده‌اند و خدمات بی‌حد و حصری عرضه کرده‌اند. به طوری که اگر بخواهیم در هر زمینه آماری از کارهای انجام یافته، به دست آوریم، تقریباً محال و ممتنع است.
در شهرها و حتی در روستاها، خدمات رسانی در امور تغذیه، لباس و پوشاک جریان داشته است؛ خدمات پزشکی و توانبخشی در همه مناطق جریان داشته و هنوز جریان دارد. امور آموزشی اعم از آموزش مهارت‌های عملی و نظری، مهارت‌های پایه و زیر بنایی مثل آموزش کامپیوتر، حرکت و جهت‌یابی و چگونگی استفاده از عصا بوده و هست. آموزش‌های کلاسیک و مدرسه‌ای هم از یکصد سال قبل جریان و تداوم داشته است. صدها مدرسه فعال بوده‌اند.در کنار اینها آموزش‌های مذهبی مثل روخوانی قرآن، حفظ قرآن، آموزش احکام و غیره بوده است.
بالاخره در عرصه عملی و اجرایی، کارنامه حجیمی داشته‌ایم؛ اما در عرصه نظری، ثبت و ضبط تجارب و دستاوردها؛ نوشتن آمار مراکز و آمار خدمات؛ کارنامه نگاری شخصیت‌ها و بالاخره تدوین تاریخ حوادث و تاریخ تحولات معلولان هیچ اقدام جدی نشده است.
این همه کار در تهران، اصفهان، شیراز و دیگر شهرها برای معلولین انجام یافته ولی دریغ از یک کتاب یا چند مقاله که درباره اقدامات برای معلولان در این شهرها نوشته شده باشد. عجب اینکه حتی درباره مبتکران و مبدع‌ها و بنیانگذاران حرکت‌های معلولیتی در شهرها چیزی نوشته نشده و وجود ندارد. یک نمونه پیش رو استاد عبداللّه معطری است. او بنیانگذار آموزش نابینایان شیراز است، یک کتاب که هیچ، یک مقاله هم درباره این شخص محترم تألیف و عرضه نشده است. درباره مراکز و نهادها، درباره موضوعات معلولان، درباره تحولات تاریخی و بالاخره درباره ده‌ها مسئله و موضوع مرتبط به معلولان هیچ اقدام علمی و فرهنگی نشده است. با اینکه در همه زمینه‌ها اقدامات عملی وجود داشته و کارهایی انجام شده ولی در عرصه ثبت علمی و فرهنگی، تألیف و نگارش، بسیار عقب هستیم.
از بین صدها شخصیت نابغه و فرهیخته معلول، زندگی‌نامه و کارنامه چند نفر از آنان تألیف و عرضه شده است؟ اگر کارهایی که در سال‌های اخیر دفتر فرهنگ معلولین انجام داده کنار بگذاریم، پاسخ این پرسش کاملاً منفی است.
مهم‌تر اینکه در عرصه معلولان اسناد طبقه‌بندی شده و قابل دسترسی هم نداریم یا نخواسته‌ایم داشته باشیم. برای مثال، سازمان بهزیستی کشور مسابقات قرآن معلولان را به صورت سالانه بر پا می‌کند، هر چقدر تلاش کردیم اسناد این رخداد ملی و مهم که بیش از سی سال برگزار شده است را به دست آوریم تاکنون نتوانسته‌ایم. چرا؟ زیرا متصدیان اینگونه پروژه‌ها باید اسناد و مدارک خود را هر دوره به مرکز اسناد تحویل می‌دادند؛ ولی این کار را انجام نداده‌اند. یا گزارش هایی مفصل و مستند از فعالیت‌های خود به صورت کاغذی یا مجازی منتشر میکردند که متاسفانه اینکار را نیز انجام نداده‌اند.
طرح نهایی برای بخش‌های نظری، علمی و فرهنگی معلولان آماده شده و خلاصه آن اینگونه است:
* بخش نخست: جمع‌آوری و سامان‌دهی و طبقه‌بندی اطلاعات معلولان
* بخش دوم: راه‌‌اندازی خط تولید کتب مرجع الکترونیک و کاغذی
* بخش سوم:راه‌اندازی خط تولید تاریخ معلولان و معلولیت در جهان اسلام و فاز اول آن ایران و تشیع
اما تألیف تاریخ با این حجم ممکن نیست مگر اینکه نخست اجزاء آن تألیف شود. بنابراین تاریخ معلولین اصفهان، شیراز، تهران و دیگر شهرهای مهم تألیف می‌شود سپس با تجمیع اینها به تاریخ جامع می‌رسیم.
* بخش چهارم:راه‌اندازی گروه شخصیت شناسی و تألیف یک کتاب برای یک شخصیت. منظور شخصیت‌های معلول نخبه و مؤثر یا نیکوکار و مؤثر.
* بخش پنجم: تألیف کتاب برای هر مرکز و نهاد معلولیتی، سپس تجمیع آنها و نهایتاً تألیف کتاب جامع مراکز و نهادهای معلولین است.
با اجرای این پنج مرحله می‌توانیم ادعا کنیم، گام‌های زیر بنایی و اساسی برداشته شده و آثار مرجع و رفرنس تولید و در اختیار جامعه علمی، جامعه دانشگاهی، حوزه‌های علمیه و عموم مردم قرار خواهد گرفت.
هم اکنون اگر یک دانشجو بخواهد پایان نامه‌اش را درباره موضوعات معلولان قرار دهد، متأسفانه منابع علمی اندکی وجود دارد تا به آن‌ها مراجعه نماید.
کتاب حاضر اولین اثر درباره تاریخ معلولیت و معلولان در شهرها است. امیدواریم با نقدها و دریافت نظریات صاحب نظران بتوانیم، تاریخ دیگر شهرها را نیز تألیف و منتشر نماییم.

—» دانلود متن کامل کتاب(pdf)  ؛  html

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *