انتشار کتاب “جشنواره کتاب ویژه معلولان”

انتشار کتاب “جشنواره کتاب ویژه معلولان”

%d8%ac%d8%b4%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b1%d9%87-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%88%db%8c%da%98%d9%87-%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86پس از برگزاری جشنواره انتخاب بهترین کتاب معلولان در 23 آبان‌ماه 1395، تیم خبری و علمی مجله توان‌نامه وابسته به دفتر فرهنگ معلولین با ضبط جلسه نشست اختتامیه و تجزیه و تحلیل مطالب و دیدگاه‌ها، یک جلد کتاب آماده و عرضه کرد.
این کتاب در سه بخش و به این شرح است: بخش اول درباره جشنواره اول که در سال 1388 برگزار شده است و دارای سه فصل می‌باشد. بخش دوم درباره جشنواره دوم است که در سال 1395 برگزار شد و دارای هفت فصل است و بخش سوم درباره آینده و تلاش برای بهتر کردن وضع کتاب در جامعه معلولان و دارای دو فصل است.
سر فصل‌ها و عناوین زیرین آنها اینگونه است:
طلیعه 9
**بخش اول: جشنواره 1388
فصل نخست: خبرهای در دسترس 17
برگزاری اولین جشنواره کتاب معلولان 19
اولین جشنواره کتاب معلولان 20
فصل دوم: گفت‌وگو 29
فصل سوم: ضرورت تألیف درباره جشنواره کتاب 31
تأثیر مکتوب سازی 32
شیوه‌های بازیافت اطلاعات 33
**بخش دوم: جشنواره 1395
فصل اول: پیش از نشست 37
فراخوان 39
ملاحظات 40
اخبار جشنواره 45
موفقیت سنجی 54
ضرورت‌ها 57
دعوت 58
فصل دوم: محل، زمان و چگونگی برگزاری 61
زمان جشنواره 63
مکان جشنواره 65
چگونگی برگزاری 66
فصل سوم: سخنرانی‌ها 69
حسین نحوی‌نژاد 71
غلامرضا امیر‌خانی 74
منصور برجیان 75
محمدرضا اسدی 77
کیوان دواتگران 77
مجید غلامی جلیسه 79
ملاحظه و تأمل 81
فصل چهارم: در آینه رسانه‌ها 83
اختتامیه دومین جشنواره انتخاب بهترین کتاب 85
معرفی برگزیدگان دومین جشنواره کتاب 87
غلامی‌جلیسه: آمادگی مؤسسه خانه کتاب 89
پایان جشنواره بهترین کتاب با موضوع معلولیت 92
فصل پنجم: دیدگاه و نگاه 97
فصل ششم: در حاشیه 111
ورود مهمانان 113
بسته اهدایی 113
نمایشگاه کتاب 114
فصل هفتم: نگاهی به کتاب جشنواره 117
شکل و ظاهر 119
شناسنامه 119
فهرست و ساختار 120
ستاد برگزاری 121
بیانیه رئیس ستاد 123
پیشگفتار مدیرکل 125
یادداشت دبیر جشنواره 129
سخن مدیرعامل خانه کتاب 130
معرفی انجمن و مدیران آن 132
پوستر و نشانه 135
آثار رسیده به دومین جشنواره 140
آمار شرکت کنندگان و آثار 147
داوری 149
معلول و معلولیت به روایت پوستر 155
قدردانی و سپاسگزاری 155
تصاویر کتاب‌ها 157
لوگوهای همکاران 162
آسیب شنانسی 163
**بخش سوم: درس آموزی از گذشته، چراغی به سوی آینده
فصل نخست: نقش و جایگاه جشنواره کتاب 167
تفکر تا راه حل عملی 169
جایگاه کتاب 170
وضعیت کنونی و وضعیت مطلوب 171
آمار کتب دفتر 172
اقتضائات و انتظارات 173
راه‌کار 175
فصل دوم: آسیب پژوهی 177
استقبال و مشارکت 179
مشارکت عمومی 181
توجیه عمومی و افزایش اطلاعات عمومی 184
گزارش‌دهی و پاسخگویی 187
آثار علمی دیگر 188
محصولات فرهنگی غیر از کتاب 191
نشریه 192
داوری 193
اهتمام و احترام 194
جامعه‌پذیری 195
متغیرها و ملاک‌های گزینش 196
نقش دولت 198
نمایش کتاب و محصولات علمی 199
محتوا و ادبیات سخنرانی‌ها 199
دیگر نکات 201
**پیوست
تصاویر اختتامیه جشنواره 1395  207

مقدمه کتاب شامل مطالب مهمی درباره جشنواره کتاب معلولان است. متن مقدمه به این شرح است:
اولین جشنواره کتاب معلولان در 12 آذر 1388 برگزار شد. دومین جشنواره هم، با تلاش‌ها و پشت سر گذاشتن موانع و مشکلات فراوان، بالاخره در روز موعود 23 آبان 1395 با عنوان دومین جشنواره انتخاب بهترین کتاب با موضوع معلول، معلولیت و توانمندسازی برگزار شد. اکثر شرکت کنندگان و حضار افراد نخبه و دارای معلولیت یا مدیران مراکز و تشکل‌های معلولین و یا مسئولین دولتی بودند؛ همه اینان مسرور و شادمان این جشن ملی را به پایان بُردند. با اینکه مراسم با یک ساعت تأخیر آغاز شد و افراد به دلیل داشتن مشکلات جسمی چند ساعت نشسته بودند، البته اکثر آنها چند ساعت هم در راه و از شهرهای دور آمده یا در ترافیک سنگین تهران، با جسمی خسته آمده بودند؛ با این حال تا آخر مراسم سر تا پا گوش بودند و مثل برخی جلسات، افراد خواب آلود و بی‌حال نبودند؛ بلکه سرحال و پر انرژی مراسم را دنبال می‌کردند. نقش آقای مهندس منصور برجیان در کانون این جشنواره بسیار برجسته و پر رنگ بوده و بدون ایشان چنین نشستی قوام نمی‌گرفت. نیز دکتر حسین نحوی‌نژاد معاون محترم توانبخشی سازمان بهزیستی که از ابتدا تا انتهای مراسم تشریف داشته و همراه و همگام معلولین بود، نقش برجسته و مؤثر داشت.
همچنین دکتر کیوان دواتگران مدیر دفتر توانمندسازی سازمان بهزیستی هر چند به دلیل ترافیک با تأخیر رسید ولی تا آخر ماند و حضور فعال داشت. رئیس سازمان بهزیستی تهران آقای باقری نیامده بود ولی معاون توانبخشی آقای محمدرضا اسدی حضور داشت. از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آقای غلامی جلیسه مدیرعامل خانه کتاب با تأخیر آمد و تا آخر ماند سخنرانی ایشان مربوط به موضوع کتاب و کارشناسانه بود. و از محل برگزاری یعنی کتابخانه ملی ایران دکتر غلامرضا امیرخانی حضور داشت و صحبت مختصری در حد تقدیر و تشکر بیان نمود.
از همه مدیران نام بردیم تا اولاً ذکر خیری شده باشد و دوم اینکه از باب من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق، از خدمات آنان تشکر کرده باشیم. معلولین و مردم ایران هیچگاه خدمات اینان را فراموش نخواهند کرد و در تاریخ فرهنگ و جامعه ایران، نامشان در تارک خدمت به معلولین ثبت خواهد شد.
اما حکمت کتاب حاضر در چند نکته است که به اجمال توضیح می‌دهیم: ثبت و ضبط اطلاعات مرتبط به جشنواره کتاب به عنوان یک رخداد ملی و تاریخی یک ضرورت است. با تاریخ نگاری چنین حوادثی، فرهنگ معلولان ثبات و عمق لازم را پیدا می‌کند و زمینه‌های تفاهم عمومی و نیز آشنایی نسل‌های آتی با پیشنیه فرهنگی معلولان فراهم می‌گردد. متأسفانه در ایران معلولین تاریخ ندارند، یعنی تاریخی برای تحولات و رخدادهای آنان تألیف نشده است؛ بخش مهمی از مشکل همین جا است. ضرب‌ المثل ژاپنی می‌گویند: «آدم بدون شناسنامه، هویت و جایی در جامعه ندارد، جامعه بدون تاریخ هم هویت و جایی در میان ملت‌ها ندارد».
قصه پر غصه جشنواره اول که در سال 1388 برگزار شد تأیید همین نکته است. به طوری که اکنون هیچ سند و مدرکی از آن در دسترس نیست.
البته بهتر است بگوییم هویت جامعه‌ی فاقد تاریخ ناشناخته است و مردم و جهان آن را نمی‌شناسند چون پیشینه چنین ملتی ثبت و ضبط نشده است. از این‌رو لازم است تاریخ تحولات این جشنواره تألیف شود، تا به سرنوشت جشنواره اول مبتلا نگردد. اگر جشنواره 23 آبان با عدم نگارش کتابی درباره آن، تبدیل به تاریخ نشود و در قالب کتاب به نسل‌های بعدی منتقل نگردد، بعد از چند سال کلاً فراموش خواهد شد؛ و بعد از یک نسل اثری از آن باقی‌ نمی‌ماند. اما با تدوین کتابی درباره آن، مقاله‌نگاران، دانشجویان در تحقیق‌ها و پایان نامه‌ها و دیگر پژوهشگران از آن استفاده کرده؛ از این‌رو این رخداد تکثیر و زایش پیدا می‌کند. مثل گیاهی که بعد از مدتی تبدیل به هزاران بوته شده و زمین پهناوری را می‌پوشاند. مهم‌تر اینکه تکثیر و زایش یک رخداد توقف ‌بردار نیست و مدام رو به افزایش است. از این‌رو لازم و ضروری دانستیم این رخداد، تبدیل به کتاب ‌شود. تصور این بود که کتابی درباره این جشنواره توسط مدیریت آن تألیف شده و نیاز به کار جدید نیست. اما روز نشست جشنواره وقتی کتاب جشنواره مشاهده شد، معلوم گردید مدیریت فقط درصدد عرضه کتاب کم حجم بود، تا فقط اطلاعات کلی را معرفی کند. و به هر دلیل نمی‌خواسته اثری به منظور فرهنگ سازی کتاب تألیف و عرضه کند. از این‌رو اثری که عرضه شده؛ فاقد تجزیه و تحلیل، انعکاس زوایای علمی و معرفی آراء و دیدگاه‌های نخبگان و کارشناسان است. بنابراین مصمم‌تر به تمهید مقدمات برای تدوین این کتاب پرداختیم. تجربه نشان داده نهادهای دولتی تاکنون تاریخ نگاری برای رخدادهای ملی و فرهنگی نداشته‌اند و هزاران رخداد بسیار مهم در طی چند دهه اخیر مفقود الاثر شده‌اند؛ یک دلیل آن این است که آنان درگیر اجرا هستند و توانایی نگاه از بیرون و نقادی از بالا را ندارند. از این‌رو توقع این که آنان چنین کاری انجام دهند، واقع بینانه نیست. همه این دلائل تیم مجله توان‌نامه را متقاعد کرد تا این وظیفه را به دوش گیرند. و با تلاش شبانه‌روزی ظرف 15 روز این رخداد را به قلم کشیده و آماده انتشار نماید.
جشنواره نخست کتاب معلولان که به همت مهندس برجیان در سال 1388 و با پشتیبانی معاونت توانبخشی بهزیستی تهران برپا شد، گویای این تجربه است که اگر خودمان به فکر جمع‌آوری اطلاعات رخدادهای فرهنگی و اجتماعی نباشیم، دیگران آنقدر مشغله دارند که به هیچ‌وجه به اینگونه مسائل نمی‌اندیشند. نتیجه آن از بین رفتن و مجدداً از صفر شروع کردن است.
تصور کنید، اگر جشنواره اول در یک جلد کتاب ضبط و ثبت شده بود؛ و مطالب سخنرانان، اطلاعات کتب رسیده و کتب داوری شده و همه جنبه‌ها و ابعاد این رخداد تاریخی جمع‌آوری و مکتوب گردیده بود، سپس با انتشار آن، حتماً پژوهشگران، روزنامه‌نگاران، دانشجویان برای تحقیقات و پایان‌نامه خود از آن استفاده می‌بردند و به عنوان رفرنس در آثارشان ذکر می‌شد و مطالبی از آن نقل می‌گردید.
نقل مطالب از آن و ارجاع به آن به معنای زایش و تکثیر و ترویج است. و به فرهنگ‌سازی کمک می‌کند. نتیجه این تلاش‌ها اینگونه بود که اکنون جایگاه بهتری از نظر کتاب و فرهنگ داشتیم.
کتاب حاضر در واقع «پیوست فرهنگی» این جشنواره است. و چند کارکرد اساسی برعهده دارد:
ـ ثبت و ضبط این رخداد بزرگ برای سپردن به خزانه تاریخ
ـ معرفی تلاش‌های فرهنگی نسل حاضر به ویژه در عرصه کتاب به آیندگان
ـ بسترسازی برای تبادلات فکری و گسترش گفتگو در جامعه هدف
ـ گسترش زمینه تولید کتاب معلولیتی در همه اقشار
ـ نقادی اشکالات و خطاها و رفع آنها در دوره‌های بعد جشنواره
ـ تعمیم کتاب نویسی و کتاب خوانی و فرهنگ کتاب در همه مناطق
ـ جلب توجه همگانی جهت مشارکت عمومی در امور کتاب معلولین
ـ انعکاس دیدگاه‌های نخبگان جامعه درباره این جشنواره
بیشترین دغدغه و مشغله ذهنی پدیدآورندگان این کتاب، نقد و نقادی از برخی عملکردها و انتقاد از پاره‌ای اقدامات بود. از یک طرف دوست نداشتیم اولین تجربه کتاب معلولیتی که با زحمت فراوان شکل گرفته آسیب ببیند؛ و از دیگر سو، نیاوردن نقدها و آراء انتقاداتی مساوی با چشم پوشی از مشکلاتی بود که تکرار آنها در آینده به آسیب بیشتر منجر می‌شد.
متأسفانه ظرفیت‌ها در شنیدن نقد و نقدپذیری کم است. با اینکه رهبران اسلامی و معصومین علیه السلام بارها توصیه به نقد و ارائه عیوب نموده‌اند و گفته‌اند باید مثل آیینه به بیان اشکالات یکدیگر بپردازیم. از این‌رو از مهندس برجیان، دکتر نحوی‌نژاد، دکتر دواتگران و دیگر مسئولین استدعا داریم انتقادات مطرح شده از زبان نخبگان در این کتاب را تخریب یا هر چیز دیگر ندانند. هدف ما صرفاً انعکاس آراء بوده تا مسیر اصلاح و بهتر شدن هموار گردد. اساساً امور فرهنگی و علمی ذاتاً با نقد و انتقاد همراه است و هر کس می‌خواهد در عرصه فرهنگ ورود کند، باید آمادگی نقد و ردّ را داشته باشد.
البته هر نوع نقدی و با هر شیوه‌ای انتقاد کردن درست نیست، نقد و انتقاد منطق و ضوابط و اخلاق خاص خود را دارد و تلاش کردیم از این ضوابط خارج نشویم. به همین دلیل در مواردی از عملکرد مدیریت جشنواره دفاع کردیم.
مدیریت جشنواره کتاب، استحضار دارد که اقداماتی که در سال‌های اخیر انجام یافته، در واقع هدفش فردی نبوده؛ بلکه درصدد توسعه فرهنگ کتاب در جامعه هدف بوده است. مقوله افزایش شاخص‌های کتاب و توسعه فرهنگ کتاب در جامعه هدف کاری بَس دشوار و ظریف است. لازم است از متغیرهای متنوع و متعدد کمک گرفت تا فرهنگ کتاب به نقطه مطلوب برسد. اما بدون حضور خود معلولان و مشارکت فعال آنان نمی‌توان امیدی داشت؛ مشارکت پایدار و فعالانه آنان در پرتو انتقاد، شنیدن نقد و ایجاد تعاملات دو سویه فکری پدید می‌آید. بنابراین چاره‌ای نداریم جز اینکه همه ما، مدارا و تحمل یکدیگر را در خود نهادینه کنیم. یکی از ضعف‌ها در روز نشست، تعریف و مدح گویی از یکدیگر در حد افراط بود، از طرف دیگر هیچ نقد و انتقادی شنیده نشد. در حالی که اگر خود مسئولین محیط جشنواره را تبدیل به فضای گفتگو و انتقاد می‌کردند، تمرین تحمل پذیری اجرایی شده و مسیر تحولات فرهنگی در عرصه کتاب آماده‌تر می‌شد.
مجدداً از همه مسئولین جشنواره تشکر می‌شود که راه اینگونه مباحث را گشودند؛ نیز از عزیزانی که در تألیف این کتاب همکاری کردند و دیدگاه‌های خود را برای ما فرستادند یا ما را راهنمایی کردند از همه آنان تشکر می‌کنیم. اگر در متن نکته‌ای خلاف واقع و به دور از ضوابط دیدند حتماً تذکر دهند و حتماً خود را موظف به بررسی مجدد و تجدید نظر می‌دانیم.

گزارش اختتامیه دومین جشنواره انتخاب بهترین کتاب با موضوع معلولیت و توانمندسازی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *