واليبال نشسته

دریافت فایل Word
قوانين رسمي واليبال نشسته ۲۰۰۵-۲۰۰۸، کمیته ملی پارالمپیک، فروردین ۱۳۸۷، ۴۵ص

WOVD (سازمان جهاني واليبال معلولين)
اين قوانين در كليه مسابقات جهاني، بين‌المللي، ملي و مسابقات ليگ لازم‌الاجراء خواهد بود. اين قوانين در ماه مي‌۲۰۰۶ (ارديبهشت ۸۵) به روز شده‌اند.
مرجع تمامي نمودارها بايد نمودارهاي FIVB باشند.

فهرست مطالب
* قسمت اول: ويژگيهاي بازي واليبال نشسته
– فلسفه قوانين و داوري
* قسمت دوم: بـــازي
«فصل ۱: سالن‌هاي ورزشي و تجهيزات مربوطه»
۱- محل بازي (شكل شماره ۱a,1b و ۲)
۱-۱- ابعاد
۲-۱- سطح زمين بازي
۳-۱- خطوط زمين بازي
۴-۱- مناطق و محل‌ها
۵-۱- دما و درجه حرارت زمين بازي
۶-۱- ميزان نور و روشنايي در زمين بازي
۲- تور و ميله‌هاي تور (شكل ۳)
۱-۲- بلندي و ارتفاع تور
۲-۲- ساختار
۳-۲- باندهاي (نوارهاي) كناري
۴-۲- آنتن‌هاي تور
۵-۲- ميله‌‌هاي تور (تيرك‌ها)
۶-۲- لوازم و تجهيزات اضافي
۳- توپ‌ها
۱-۳- استانداردها
۲-۳- شكل توپ‌ها
۳-۳- سيستم سه توپ
«فصل ۲: شركت‌كنندگان (بازيكنان و اعضاي تيم)»
۴- تيم‌ها
۱-۴- تركيب تيم‌ها
۲-۴- محل و استقرار تيم
۳-۴- لوازم و تجهيزات
۴-۴- تعويض لوازم و تجهيزات
۵-۴- اشياء ممنوعه
۵- مسؤلين (رهبران) تيم‌ها
۱-۵- كاپيتان
۲-۵- مربي
۳-۵- كمك مربي
«فصل ۳: روش و نحوه بازي»
۶- كسب امتياز، برنده شدن در يك سِت و مسابقه
۱-۶- كسب امتياز
۲-۶- برنده شدن (بردن) در يك سِت
۳-۶- برنده شدن (بردن) در يك مسابقه
۴-۶- تيم ناقص و خطاكار (خاطي)
۷- ساختار بازي
۱-۷- شير يا خط جهت انتخاب زمين و يا سرويس
۲-۷- مرحله گرم كردن بازيكنان
۳-۷- ثبت اسامي بازيكنان در برگ آرنج و ارائه آن به منشي و مسؤلين مربوطه
۴-۷- قرارگيري بازيكنان در جاهاي مربوطه
۵-۷- خطاي بازيكن در صورت عدم قرارگيري صحيح در زمين
۶-۷- حركت چرخشي بازيكنان
۷-۷- خطاي بازيكنان در حركت چرخشي
«فصل ۴: حركات مربوط به بازي»
۸- نحوه بازي
۱-۸- توپ در حال بازي و جريان
۲-۸- توپي كه در جريان نيست (بازي به‌مدت چند لحظه متوقف شده)
۳-۸- داخل بودن توپ “Ball in”
۴-۸- خارج بودن توپ “Ball out”
۹- بازي با توپ
۱-۹- تعداد ضرباتيكه هريك از تيم‌هامي توانند بر توپ وارد كنند
۲-۹- شرايط و ويژگيهاي هر ضربه
۳-۹- مرتكب شدن خطا در حين بازي
۱۰- قرار گرفتن توپ در نزديكي تور
۱-۱۰- عبور كردن توپ از تور
۲-۱۰- تماس توپ با تور
۳-۱۰- قرار گرفتن توپ در تور
۱۱- قرار گرفتن بازيكن در نزديكي تور
۱-۱۱- عبور بازيكن از تور
۲-۱۱- عبور بازيكن از زير تور
۳-۱۱- تماس بازيكن با تور
۴-۱۱- خطاهاي بازيكن در نزديكي تور
۱۲- نحوه زدن سرويس
۱-۱۲- زدن اولين سرويس در يك سِت
۲-۲- ترتيب زدن سرويس
۳-۱۲- صدور علامت از جانب داور جهت زدن سرويس
۴-۱۲- زدن سرويس
۵-۱۲- ايجاد حفاظ و مانع
۶-۱۲- مرتكب شدن خطا در حين زدن سرويس
۷-۱۲- خطاهاي حاصله پس از زدن سرويس و عدم قرارگيري صحيح بازيكنان در زمين
۱۳- حمله (ضربه حمله و آبشار)
۱-۱۳- ضربه حمله
۲-۱۳- محدوديت‌هاي حمله
۳-۱۳- خطاهاي حمله
۱۴- دفاع و بلوكه كردن توپ
۱-۱۴- دفاع و بلوكه كردن توپ
۲-۱۴- تماس بازيكنان در حين دفاع
۳-۱۴- دفاع توپ در زمين (فضاي) حريف
۴-۱۴- دفاع و ضربات تيمي
۵-۱۴- دفاع بر روي سرويس
۶-۱۴- خطاهاي دفاع
«فصل ۵: تأخير و تعويق‌ها (تعويض‌ها)»
۱۵- تعداد تعويض‌هاي قانوني در بازي
۱-۱۵- تعداد تعويض‌هاي قانوني
۲-۱۵- درخواست جهت تعويض قانوني
۳-۱۵- ترتيب و توالي تعويض‌ها
۴-۱۵- تايم اوت و تايم اوت‌هاي فني
۵-۱۵- تعويض بازيكن
۶-۱۵- درخواست‌هاي نادرست و نامناسب
۱۶- تأخير در بازي
۱-۱۶- انواع تأخير
۲-۱۶- جرايم مربوط به تأخيرات
۱۷- تعويض‌هاي استثنايي در بازي
۱-۱۷- مصدوم شدن بازيكن
۲-۱۷- دخالت‌هاي (تداخل) خارجي
۳-۱۷- تآخيرهاي مداوم و طولاني
۱۸- فاصله بين‌سِت‌ها و تعويض زمين
۱-۱۸- فاصله بين‌سِت‌ها
۲-۱۸- تعويض زمين
«فصل ۶: بازيكن ليبرو»
۱۹-بازيكن ليبرو
۱-۱۹- تعيين بازيكن ليبرو
۲-۱۹- لوازم و تجهيزات
۳-۱۹- اقدامات در برگيرنده بازيكن ليبرو
«فصل ۷: اخلاق و رفتار شركت‌كنندگان»
۲۰- ضرورت‌هاي اخلاق و رفتار خوب
۱-۲۰- اخلاق و رفتار ورزشكارانه
۲-۲۰- بازي خوب و عادلانه
۲۱- بدرفتاري و جرايم مربوطه
۱-۲۱- بدرفتاري جزئي و معمولي
۲-۲۱- بدرفتاري كه منجر به جريمه مي‌گردد
۳-۲۱- نوع جريمه
۴-۲۱- به اجرا گذاشتن جرايم بدرفتاري
۵-۲۱- مرتكب شدن بدرفتاري قبل از سِت‌ها و در بين‌سِت‌‌ها
۶-۲۱- كارت‌هاي جريمه (كارت زرد، قرمز)
 بخش ۲: داوران، مسئوليت‌هاي آنها و علائم رسمي
«فصل ۸: داوران»
۲۲- هيئت داوران و مراحل مربوطه
۱-۲۲- تركيب
۲-۲۲- مراحل مربوطه
۲۳- داور اول
۱-۲۳- محل استقرار داور اول
۲-۲۳- اختيارات
۳-۲۳- مسؤليت‌ها
۲۴- داور كنار (دوم)
۱-۲۴- محل استقرار داور دوم
۲-۲۴- اختيارات
۳-۲۴- مسئوليت‌ها
۲۵- امتياز دهنده
۱-۲۵- محل استقرار
۲-۲۵- مسؤليت‌ها
۲۶- دستيار (كمك) امتياز دهنده
۱-۲۶- محل استقرار
۲-۲۶- مسئوليت‌ها
۲۷- داوران خط
۱-۲۷- محل استقرار
۲-۲۷- مسئوليت‌ها
۲۸- علائم رسمي
۱-۲۸- علامت‌هاي دستي داوران
۲-۲۸- علامت‌هاي دستي داوران خط

قسمت اول: ويژگيهاي بازي واليبال نشسته
واليبال ورزشي است كه توسط دو تيم در يك زمين بازي كه به وسيله يك تور به دو نيمه تقسيم شده، انجام مي‌گيرد. روش‌هاي مختلف انجام اين بازي با توجه به شرايط خاص افراد وجود دارد تا امكان دسترسي و بهره‌مندي اين رشته ورزشي را براي تمام افراد امكان پذير سازد. هدف اين بازي اين است كه توپ را از بالاي تور عبور داده و در زمين تيم حريف وارد نمايد و از انجام اين اقدام توسط تيم حريف جلوگيري كند. هر تيم مي‌تواند براي برگشت دادن توپ، به آن سه ضربه بزند (علاوه بر تماس با توپ در هنگام دفاع). توپ به وسيله يك سرويس در جريان بازي قرار مي‌گيرد، بدين صورت كه توپ توسط زننده سرويس از بالاي تور به زمين حريف زده مي‌شود. رالي (رد و بدل شدن) توپ تا زماني ادامه مي‌يابد كه توپ به زمين بازي برخورد نمايد، به خارج از زمين بازي برود، يا اينكه يك تيم توان برگشت دادن صحيح توپ را نداشته باشد. در رشته واليبال، تيمي كه برنده يك رالي (رفت و برگشت توپ) مي‌شود، يك امتياز به دست مي‌آورد (سيستم امتياز رالي). زماني كه تيم دريافت‌كننده توپ، برنده يك رالي مي‌شود، اين تيم نيز يك امتياز مي‌گيرد و حق زدن سرويس را به دست مي‌آورد و بازيكنان اين تيم، موقعيت (جاي‌گيري) خود را در جهت عقربه‌هاي ساعت به صورت چرخشي تغيير مي‌دهند.
فلسفه WOVD در خصوص اين قوانين و قوانين داوري، موافقت و تبعيت از قوانين فدراسيون بين‌المللي واليبال (FIVB) مي‌باشد همانگونه كه در صفحات بعدي مورد اشاره قرار گرفته است.
فلسفه قوانين و داوري:
مقدمه:
واليبال يكي از موفق ترين و معروف ترين رشته‌هاي ورزشي رقابتي و تفريحي در جهان مي‌باشد. اين ورزش، سريع و مهيج بوده و عملكرد آن انفجاري است. با اين وجود، واليبال داراي چندين عنصر حياتي مي‌باشدكه مجموع فعل و انفعالات آنها، نشاندهنده جايگاه منحصر به فرد اين ورزش در ميان بازيهاي رالي مي‌باشد.
در سالهاي اخير، فدراسيون بين‌المللي واليبال (FIVB) گامهاي بزرگي را در راستاي تطبيق دادن بازي واليبال با تماشاگران امروزي (مدرن) برداشته است. هدف از نگارش اين متن اين است كه مطالب ذيل را در ميان مخاطبان فراوان رشته واليبال، بازيكنان، مربيان، داوران،‌تماشاگران يا مفسران اين رشته ورزشي منعكس نمايد:
درك اينكه قوانين به انجام بهتر اين بازي كمك مي‌نمايد، مربيان مي‌توانند ساختار تيمي و تاكتيك‌هاي بهتري را به كار گيرند و بازيكنان امكان مي‌يابند كه مهارت‌هاي خود را به طور كامل به منصه ظهور برسانند.
درك اينكه ارتباط ميان قوانين، به داوران و مسئولين امكان تصميم گيري بهتر را مي‌دهد.
اين مقدمه قبل از اينكه كيفيت‌هاي اصلي مورد نياز براي داوري موفق را مشخص و تدوين كند، روي واليبال به عنوان يك ورزش رقابتي تمركز مي‌نمايد.
واليبال به عنوان ورزشي رقابتي
مسابقه (رقابت) از توان و استعداد نهفته ورزشكاران بهره‌گيري مي‌نمايد. رقابت نشاندهنده بهترين توانايي، روحيه، خلاقيت و هنرنمايي ورزشكار مي‌باشد. اين قوانين به گونه‌اي تدوين مي‌گردند كه امكان به ظهور رساندن تمامي اين كيفيت‌ها را فراهم نمايند. با توجه به چند مورد استثناء، واليبال به تمامي بازيكنان اجازه مي‌دهد كه هم روي تور (در حمله) و هم در عقب زمين (براي دفاع و زدن سرويس) عمل نمايند. WILLIAM MORGAN ، خالق ورزش واليبال،هنوز هم اين رشته را به رسميت خواهد شناخت چرا كه واليبال عناصر و مشخصه‌هاي خاص متمايز و اصلي خود را طي گذشت سالهاي متمادي حفظ كرده است. برخي از ويژگيهاي مشتركي كه واليبال با ديگر بازيهاي داراي تور/توپ/راكت، دارد عبارتند از: سرويس، چرخش (براي زدن سرويس)، حمله، دفاع.
اما واليبال در ميان بازيهاي داراي تور، ورزشي منحصر به فرد است چرا كه اين رشته روي حركت مستمر توپ در هوا، «توپ در حال پرواز» تاكيد دارد و به هر تيم اجازه مي‌دهد كه تا حد مشخصي توپ را بين‌بازيكنان خود پاس كاري نمايد، قبل از اينكه آن را به زمين تيم حريف برگرداند.
معرفي يك بازيكن متخصص دفاع بنام ليبرو (يا بازيكن آزاد)، بازي واليبال را از نظر مدت زمان رالي و بازي چند مرحله‌اي، به سمت جلو سوق داده است. اصلاحات در قانون سرويس، عمل سرويس را از يك روش ساده براي به جريان انداختن توپ، به يك سلاح تهاجمي تغيير داده است. ايده چرخش با اين هدف پياده شده كه بازيكنان امكان چرخش در تمامي نقاط زمين را داشته باشند. قوانين مربوط به موقعيت‌‌هاي بازيكنان در زمين، به تيم‌ها اجازه مي‌دهد تا داراي قدرت انعطاف‌پذيري باشند و بتوانند تاكتيك‌هاي جالبي را در بازي پياده كنند.
ورزشكاران از اين چارچوب براي مقابله با تكنيك‌ها، تاكتيك‌ها و توان (حريف) استفاده مي‌نمايند. اين چارچوب به بازيكنان اجازه مي‌دهد كه تماشاگران و بينندگان را به وجد آورند. و خلاصه اينكه سيماي واليبال روز به روز بهتر و بهتر مي‌شود. در عين تكامل اين بازي، ترديدي وجود ندارد كه اين رشته تغيير خواهد يافت، حتي بهتر، قوي‌تر و سريع‌تر نيز خواهد شد.

جايگاه داور در اين چارچوب
جوهره يك داوري خوب در عدالت و ثبات (درستي) راي مي‌باشد:
داور بايد با تمامي شركت كنندگان با انصاف و عدالت برخورد كند.
داور بايد در نظر تماشاگران عادل و منصف نگريسته شود.
اين موارد نيازمند عنصر مهم و حياتي اعتماد مي‌باشد. بايد نسبت به داور اعتماد وجود داشته باشد تا داور با رعايت موارد ذيل، به بازيكنان امكان رقابت را بدهد:
دقت نظر در قضاوت.

درك اينكه چرا قانون نوشته شده است.
عمل نمودن به عنوان يك سازماندهنده كارآمد.
اجازه دادن به تداوم جريان مسابقه و هدايت كردن مسابقه به يك نتيجه.
عمل نمودن به عنوان يك آموزش دهنده، از طريق استفاده از قوانين براي جريمه كردن رفتارها و اقدامات ناعادلانه و برخورد با رفتارهاي غيرورزشي.
ترويج و ارتقاء بازي از طريق فراهم نمودن زمينه بروز عناصر جذاب و ديدني بازي و امكان دادن به بهترين ورزشكاران براي به ظهور رساندن بهترين توانايي‌هايشان و شاد و سرگرم نمودن عموم.
و آخرين نكته اي كه مي‌توانيم بيان نماييم اين است كه يك داور خوب از قوانين براي تبديل كردن مسابقه به يك ميداني براي عملي نمودن تجربيات تمامي افراد دست اندركار، استفاده خواهد كرد.
خطاب به آن دسته از افرادي كه اين مطالب را مطالعه نموده‌ايد، مي‌گوييم كه اين قوانين را به عنوان مرجع و مبناي فعلي توسعه اين رشته ورزشي بزرگ، مد نظر قرار دهيد ولي توجه داشته باشيد كه اين چند پاراگراف ارائه شده قبل از قوانين ممكن است از اهميتي برابربا قوانين براي شما (داوران)، با توجه به جايگاه‌تان در اين ورزش، برخوردار باشد.

«تعـــاريـــف»
* مناطق (Areas): مناطق، قسمت هايي از كف زمين مسابقه در خارج از منطقه آزاد مي‌باشند كه براساس قوانين داوري وظايف داراري وظايف خاص مي‌باشند. اين مناطق شامل منطقه گرم كردن و منطقهء جريمه مي‌باشند:
* جمع كنندگان توپ: اين افراد، پرسنلي هستند كه وظيفه آنها حفظ جريان بازي از طريق دادن توپ به زننده سرويس در فواصل بين رالي ها مي‌باشد.
* اخطار: يك توع توبيخ (اخطار) شفاهي ملايم كه توسط داور اول به كاپيتان تيم در رابطه با جايگزيني همراه با تاخير بازيكن ليبرو داده مي‌شود.
* منطقه كنترل مسابقه: منطقه كنترل مسابقه يك كريدوري دور تا دور زمين بازي و منطقه آزاد مي‌باشد كه شامل تمامي فضاها تا قسمت موانع بيروني يا حصارهاي‌تعيين كننده محدوده زمين مي‌باشد (به نمودار شكل ۱۰ مراجعه نماييد).
* فضاي عبور: فضاي عبور به صورت ذيل تعريف مي‌شود:
– نوار افقي در قسمت فوقاني تور
– آنتن تور و قسمت هاي امتداد يافته آن
– سقف
توپ بايد از طريق فضاي عبور به طرف زمين تيم حريف عبور نمايد.
– عم دريبل / گرم كردن: دريبل به معناي به زمين زدن توپ (معمولاً براي آمادگي جهت زدن سرويس) مي‌باش. ساير اقدامات و اعمال ويژه آمادگي مي‌تواند شامل حركت دادن توپ در دستها (دست به دست كردن توپ) باشد.
* فضاي خارجي: فضاي خارجي در سطح عمودي تور در خارج از فضاهاي عبور توپ و فضاي پايين تور مي‌باشد.
*خطا: ۱- انجام عملي در بازي كه مغاير با قوانين باشد. ۲- سرپيچي از قوانين به غير مواردي‌كه مربوط به حركات بازي مي‌باشد.
* استانداردهاي WOVD/FIVB: خصوصيات ۷ محدوديت هاي فني كه توسط FIVB/WOVD براي سازندگان تجهيزات تعريف مي‌شود.
*فاصله بين پست ها: Interval همان فاصله زماني بين پست هاي بازي است. تغيير زمين در پست تعيين كننده پنجم به عنوان يك Intervel تلفي نمي‌شود.
* فضايي پاييني: فضاي پاييني، همان فضايي است كه قسمت بالايي اين فضا، لبه پايين تورويسم (طناب) متصل كننده تور به تيرك‌هاي تور مي‌باشد و تيرك‌هاي تور قسمت‌هاي كناري اين فضا را تشكيل مي‌دهند و قمست پاييني اين فضا همان سطح زمين بازي است. (فضاي پاييني همان فضاي زير تور مي‌باشد.)
* منطقه جريمه (پنالتي): در هر نيمه از منطقه كنترل مسابقه، يك منطقه جريمه وجود دارد كه در قسمت عقب امتداد يافته خط انتهايي زمين، در خارج از منطقه آزاد واقع شده است. هر منطقه جريمه بايد حداقل ۵/۱ متر پشت لبه عقبي نيمكت تيم در نظر گرفته شود.
* امتياز رالي: اين يك سيستم امتياز دهي است كه هر زماني كه يك تيم يك رالي را مي‌برد، يك امتياز به دست مي‌آورد.
* منطقه تعويض: منطقه تعويض، بخشي از منطقه آزاد زمين است كه تعويض‌ها از آنجام انجام مي‌گيرد.
* تايم اوت فني: تايم اوت فني يك نوع تايم اوت اجباري ويژه علاوه بر تايم اوت‌هاي معمولي مي‌باشد كه تا امكان ترويج (توسعه) واليبال را از طريق تحليل و بررسي بازي و ايجاد فرصت هاي تجاري بيشتر را فراهم ساز. تايم اوت‌هاي فني براي مسابقات جهاني و رسمي FIVB اجباري مي‌باشند.
* مگر بنا به موافقت WOVD : اين عبارت بدين معناست كه هرچند مقرراتي در خصوص استانداردها و ويژگيهاي تجهيزات و سالن‌هاي مسابقات وجود دارد، اما مواردي هستند كه WOVD مي‌تواند به منظور ترويج بازي واليبال و تست نمودن شرايط جديد، ترتيبات خاصي را صورت دهد.
* مناطق (ZONES): منظور از مناطق، بخش‌هايي در سالن مسابقه (شامل زمين بازي و منطقه آزاد)‌هستند كه براي هدفي خاص (يا براساس محدوديت‌هاي ويژه) در چارچوب قوانين تعريف شده‌اند، اين مناطق شامل منطقه جلو، منطقه سرويس، منطقه تعويض، منطقه آزاد، منطقه عقب و منطقه تعويض بازيكن ليبرو مي‌باشند.

قسمت دوم: بـــازي
«فصل ۱: سالن‌هاي مسابقه و تمرينات مربوطه»
۱- منطقه (زمين) بازي (شكل‌هاي ۱b, 1a و ۲)
اين منطقه شامل زمين بازي و منطقه آزاد بوده و بايستي به شكل مستطيل، متقارن و يكسان باشد.
۱-۱- ابعاد (شكل ۲)
زمين بازي به‌شكل مستطيل بوده كه طول آن ۱۰ متر و عرض آن ۶ متر مي‌باشد. اين زمين به‌وسيله منطقه آزادي‌كه پهناي آن حداقل ۳ متر در هر طرف مي‌باشد، احاطه شده است.
فضاي آزاد بازي عبارت از فضاي بالاي منطقه بازي بوده و فاقد هرگونه مانع مي‌باشد. بلندي و ارتفاع فضاي آزاد بازي از سطح زمين بازي، حداقل ۷ متر مي‌باشد.
اندازه منطقه آزاد در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD حداقل ۴ متر از خطوط كناري (جانبي) و ۶ متر از خطوط انتهايي مي‌باشد. شايان ذكر است كه ارتفاع فضاي آزاد در مسابقات جهاني حداقل ۱۰ متر از سطح زمين بازي مي‌باشد.
۲-۱- سطح زمين بازي
۱-۲-۱- بايستي سطح زمين بازي صاف، افقي و مسطح بوده و طوري طراحي شده باشد كه هيچگونه خطري براي بازيكنان نداشته باشد. بازي بر روي سطوح (زمين‌هاي) ناصاف و لغزنده ممنوع مي‌‌باشد.
سطح زمين بازي در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD فقط از مواد مصنوعي و يا لايه‌هاي چوبي (تخته‌اي) تشكيل شده و بايستي اين سطوح قبل از مسابقات فوق، به وسيله مسئولين WOVD تأييد شده باشد.
۲-۲-۱- در ميادين سرپوشيده، بايستي رنگ سطح زمين بازي، روشن باشد.
رنگ خطوط در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD سفيد مي‌باشد. براي زمين بازي و منطقه آزاد از رنگ‌هاي مختلفي كه به‌راحتي از يكديگر تمايز داده مي‌شوند، استفاده مي‌كنند.
۳-۲-۱- سطح زمين روباز (بيرون سالن) مي‌تواند به ازاي هر متر، ۵ ميلي‌متر سراشيبي داشته و نمي‌توانيد خطوط زمين بازي را از لوازم سفت و سخت تهيه نمائيد.
۳-۱- خطوط زمين بازي (شكل ۲)
۱-۳-۱- پهناي كليه خطوط ۵ سانتي‌متر مي‌باشد. اين خطوط بايستي به رنگ روشن بوده و رنگ آنها با رنگ سطح زمين و خطوط ديگر متفاوت باشد.
۲-۳-۱- خطوط مرزي
دو خط كناري و دو خط انتهايي، زمين بازي را مشخص كرده و اين خطوط جزو ابعاد زمين بازي محسوب (كشيده) مي‌شوند.
۳-۳-۱- خط مركزي (شكل ۲)
محور خط مركزي، زمين بازي را به دو قسمت مساوي و به ابعاد ۶ × ۵ متر تقسيم مي‌كند ولي كل پهناي اين خط به طور مساوي به هر دو نيمه زمين بازي تعلق دارد. اين خط از زير تور، از يك خط كناري تا خط كناري ديگر زمين بازي امتداد يافته است.
۴-۳-۱- خط حمله
در هر زميني، خط حمله كه لبه پشتي آن به فاصله ۲ متر از پشت خط مركزي امتداد يافته است، بيانگر منطقه جلو مي‌باشد (شكل ۲).
خط حمله در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD با افزايش خطوط حاشيه‌دار از خطوط كناري طراحي (كشيده) شده و اين خطوط به‌صورت ۵ خط ۱۵ سانتي‌متري و به پهناي ۵ سانتي‌متر بوده و فاصله هريك از اين خطوط ۲۰ سانتي‌متر بوده و طول آن كلا ۱ متر و ۷۵ سانتي‌ متر مي‌باشد.
۴-۱- مناطق و نواحي (شكل ۱b و ۲)
۱-۴-۱- منطقه جلويي
در هر زميني، منطقه جلويي را به‌وسيله محور خط مركزي و لبه پشتي خط حمله مشخص (محدود) مي‌كنند.
منطقه جلويي از خطوط كناري تا انتهاي منطقه آزاد امتداد مي‌يابد.
۲-۴-۱- منطقه سرويس
پهناي منطقه سرويس ۶ متر بوده و در پشت خط انتهايي قرار دارد. اين منطقه به‌وسيله ۲ خط كـوتاه و ۱۵ سانتي‌متري كه در پشت خط پايان و در امتداد خطوط كناري كشيده شده‌اند، محدوده شده و اين ۲ خط جزو پهناي منطقه سرويس محسوب مي‌شوند. توجه داشته باشيد كه منطقه سرويس در عمق، به انتهاي منطقه آزاد امتداد يافته است. (شكل ۱b)
۳-۴-۱- منطقه تعويض بازيكنان (شكل ۱b)
منطقه تعويض از امتداد ۲ خط حمله تا ميز منشي و ثبت امتيازات محدود مي‌گردد. (فاصله بين‌۲ خط حمله و ميز ثبت امتيازات)
۴-۴-۱- منطقه گرم كردن بازيكنان (Warm-up)
اندازه اين منطقه در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD حدودا ۳ ×۳ متر بوده و در دو گوشه منطقه نيمكت و در بيرون منطقه آزاد قرار دارد
(شكل ۱a,1b).
۵-۴-۱- منطقه جريمه (محلي كه بازيكن خاطي در آنجا مي‌نشيند).
اندازه منطقه جريمه تقريبا ۱ × ۱ متر بوده و داراي ۲ صندلي مي‌باشد. توجه داشته باشيد كه ا ين منطقه در پشت نيمكت هريك از تيم‌ها قرار داشته (شكل ۱) و احتمالا به‌وسيله خطوط قرمز رنگ و ۵ سانتي‌متري مشخص (محدود) مي‌شوند. (شكل ۱a,1b)
۵-۱- دما و درجه حرارت زمين بازي
دماي زمين بازي نبايد كمتر از ۱۰ درجه سانـتي‌گراد (۵۰ درجه فارنهايت) باشد.
در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD دماي زمين بازي نبايد بيش از ۲۵ درجه سانتـي‌گراد (۷۷ درجه فارنهايت) و كمتر از ۱۶ درجه سانتـي‌گراد (۶۱ درجه فارنهايت) باشد.
۶-۱- نور و روشنايي
در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD بايستي ميزان نور و روشنايي زمين بازي ۱۰۰۰×۱۵۰۰ لوكس بوده و ميزان اين روشنايي را يك‌متر بالاتر از سطح زمين بازي اندازه مي‌گيرند.
۲- تور و تيرك‌ها (شكل۳)
۱-۲- ارتفاع و بلندي تور
۱-۱-۲- تور به‌صورت عمودي و در بالاي خط مركزي زمين قرار گرفته و بلندي آن براي مردان ۱ متر و ۱۵ سانتي‌متر و براي بانـوان ۱ متر و ۵ سانتي‌متر مي‌باشد.
۲-۱-۲- ارتفاع تور را از مركز زمين بازي اندازه گرفته و بايستي بلندي آن در بالاي خطوط كناري دقيقا يكسان بوده و نبايد از ارتفاع رسمي و بيش از ۲ سانتي‌متر تجاوز كند.
۲-۲- ساختار (شكل ۳)
عرض تور ۸۰ سانتي‌متر، طول آن ۶ متر و ۵۰ سانتي‌متر الي ۷ متر بوده (پهناي باند در هر طرف ۵۰-۲۵ سانتي متر ميباشد) و اندازه سوراخ‌هاي مربعي شكل آن ۱۰ سانتي‌متر بوده و از نخ مشكي تهيه شده است.
يك باند (نوار) ۷-۵ سانتي‌متري در قسمت بالاي تور قرار داشته و از كرباس سفيد رنگ و دو لايه تشكيل يافته و در سراسر آن دوخته شده است؛ در هريك از طرفين انتهايي باند يك سوراخ وجود داشته تا اين‌كه طناب تور را از آن عبور داده و سپس به تيرك‌ها مي‌بندند تا اين‌كه قسمت بالايي تور را سفت و محكم نگهدارد.
شايان ذكر است كه در داخل باند، يك كابل (سيم) قابل ارتجاعي وجود دارد تا اينكه تور را به‌وسيله آن به تيرك‌ها بسته و در نتيجه قسمت بالايي تور را سفت و محكم (به‌طور افقي) نگهدارند.
يادآور مي‌شويم كه در قسمت پاييني تور (بدون باند افقي) طنابي وجود دارد كه به سوراخ‌هاي تور دوخته شده و بايستي آن را به تيرك‌ها ببنديد تا اينكه قسمت پاييني تور را سفت و محكم نگهداريد.
۳-۲- نوارهاي (باندهاي) كناري
دو (۲) نوار سفيد رنگي را به‌صورت عمودي بر روي تور بسته و در بالاي هريك از خطوط كناري قرار مي‌دهند.(شكل ۳)
پهناي اين باندها ۵ سانتي‌متر و بلندي آنها ۸۰ سانتي‌متر بوده و به‌عنوان بخشي از تور محسوب مي‌شوند.
۴-۲- آنتن‌ها
هريك از آنتن‌‌ها از يك فلز قابل ارتجاعي كه از جنس فايبرگلاس و يا امثال آن مي‌باشد تشكيل شده و قطـر آن ۱۰ ميلي‌متر و طول آن ۱ متر و ۸۰ سانتي‌متر مي‌باشد.
هريك از آنتن‌ها را در جهت مخالف تور و در بخش خارجي لبه هريك از باندهاي كناري قرار مي‌دهند (شكل ۳).
توجه داشته باشيد كه ۱۰۰ سانتي‌متر از هريك از آنتن‌ها در بالاي تور قرار گرفته و ۱۰ سانتي‌متر آن با نوارهاي رنگي (ترجيحا قرمز و سفيد) مشخص شده است.
آنتن‌ها به‌عنوان بخشي از تور محسوب شده و فضاي عبور توپ از طرفين تور را مشخص مي‌كند (شكل ۳ و ۵).
۵-۲- تيرك‌ها
۱-۵-۲-تيرك‌ها جهت نگهداشتن تور به كار برده شده و در فاصله ۵-۰متري الي ۱ متري و در قسمت خارجي خطوط كناري نصب مي‌شوند. بلندي تيرك‌ها ۱ متر و ۲۵ سانتي‌متر بوده و ترجيحا قابل تنظيم مي‌باشند. (شكل ۳)
در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD تيرك‌هاي نگهدارنده تور را در فاصله ۱ متري قسمت خارجي خطوط كناري نصب مي‌كنند ولي اگر بخواهند اين فاصله را كمتر كنند بايستي مسئولين WOVD تأييد نمايند.
۲-۵-۲- تيرك‌ها به صورت مدور و صاف بوده و بدون سيم در زمين نصب مي‌شوند (قرار مي‌گيرند). نبايد در اين محوطه موانع و يا لوازم خطرناك وجود داشته باشد.
۶-۲- لوازم و تجهيزات اضافي
كليه لوازم و تجهيزات اضافي به‌وسيله قوانين و مقررات WOVD تعيين مي‌شوند.
۳- توپ‌ها
۱-۳- استانداردها
بايستي توپ به‌شكل كروي بوده و از چرم نرم و يا مصنوعي ساخته شده و كيسه داخلي آن از لاستيك و يا موادي نظير آن تهيه شده باشد. رنگ توپ روشن و يك رنگ بوده و يا اينكه از چندين رنگ تشكيل مي‌گردد.
بايستي در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD از توپ‌هاي رنگي كه جنس آنها از چرم مصنوعي بوده و توسط استانداردهاي WOVD تأييد شده است، استفاده نمائيد.
محيط توپ ۶۷-۶۵ سانتي‌متر و وزن آن ۲۸۰-۲۶۰ گرم مي‌باشد. بايستي فشار داخـلي تـوپ ۳۰-۰ تا ۳۲۵-۰ كيلوگرم-سانتي‌‌متر مربع باشد. ( ۸۲-۳۱۸ تا ۳-۲۹۴ mbar يا hpa مي‌باشد).
۲-۳- هم شكل بودن توپ‌ها
كليه توپ‌هايي‌كه در طول مسابقات به كار برده مي‌شوند، بايستي از نظر استانداردهائي از قبيل محيط، وزن، فشار، نوع و غيره يكسان باشند.بايستي مسابقات قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD را با توپ‌هايي‌كه به‌وسيله مسئولين WOVD تأييد شده‌اند، بازي كنند، مگر اينكه اين مسأله قبلا هماهنگ شده باشد.
۳-۳- سيستم سه توپ
در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD از سه توپ استفاده كرده و در اين مرحله، شش توپ را در مناطق ذيل قرار مي‌دهند:
۱ عدد توپ در هريك از گوشه‌هاي منطقه آزاد و ۱ عدد توپ در پشت هر داور (شكل ۱۰).
«فصل ۲: شركت‌كنندگان (بازيكنان و اعضاي تيم)»
۴- تيم‌هاي شركت كننده
۱-۴- تركيب تيم
۱-۱-۴- هريك از تيم‌ها حداكثر از ۱۲ بازيكن (كه حداكثر ۲ بازيكن به‌عنوان “حداقل معلوليت” كلاسبندي شده‌اند)، يك مربي، يك كمك مربي، يك آموزش‌دهنده و يك پزشك تشكيل شده است.
در قهرماني‌هاي منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD بايستي پزشك تيم قبلا به‌وسيله مسئولين WOVD تأييد شده باشد.
۲-۱-۴- به غير از بازيكن Libero، بازيكن ديگري را به‌عنوان كاپيتان تيم معرفي كرده و اسم وي را در برگ امتيازات ثبت مي‌كنند.
۳-۱-۴- فقط آن‌دسته از بازيكناني‌كه اسامي آنها در برگ امتيازات قيد شده است مي‌توانند وارد زمين شده و در مسابقه شركت كنند. پس از اينكه مربي و كاپيتان تيم برگ امتيازات را امضا كردند، ديگر نمي‌توانند اسامي بازيكنان را تغيير دهند.
۲-۴- محل استقرار اعضاي تيم
۱-۲-۴- بايستي آن‌دسته از بازيكناني‌كه بازي نمي‌كنند بر روي نيمكت تيم خودشان نشسته و يا اينكه در منطقه Warm-up (محل گرم كردن ورزشكاران) مربوطـه حضـور داشتـه باشند (قانون ۴-۴-۱).
بايستي مربي و ساير اعضاي تيم بر روي نيمكت بنشينند ولي توجه داشته باشيد كه مي‌توانند به‌طور موقتي از روي نيمكت بلند شوند (قانون ۳-۲-۵). نيمكت‌هاي تيم‌ها در كنار ميز ثبت امتيازات و بيرون از منطقه آزاد قرار دارند (شكـل ۱a,1b).
۲-۲-۴- فقط اعضاي تيم مي‌توانند در طول مسابقات بر روي نيمكت نشسته و در جلسه (منطقه) Warm-up حضور داشته باشند (قانون ۱-۱-۴).
۳-۲-۴- آن دسته از بازيكناني كه بازي نمي‌كنند مي‌توانند خود را بدون توپ و به شرح زير گرم كنند:
۱-۳-۲-۴. در طول بازي: در مناطق warm-up (قانون ۴-۴-۱).
۲-۳-۲-۴- در طول تايم اوت‌ها و تايم اوت‌هاي فني: در منطقه آزاد و در پشت منطقه بازي خود .
۴-۲-۴- در فاصله بين‌سِت‌ها، بازيكنان مي‌توانند جهت گرم كردن خود در منطقه آزاد از توپ استفاده نمايند.
۳-۴. لوازم و تجهيزات
لوازم هريك از بازيكنان به شرح زير مي‌باشد:
پيراهن كشباف, شورت, جوراب همشكل و كفش ورزشي.
بازيكنان مي‌توانند از شلوار بلند استفاده نمايند ولي توجه داشته باشيد كه بازيكنان نمي‌توانند پارچه كلفت بر تن كرده و يا شورت و شلوار كلفتي كه از مواد مخصوص تهيه شده است, بپوشند.
۱-۳-۴- به غير از بازيكن Libero بايستي پيراهن, شورت و جوراب هريك از بازيكنان تيم‌ها هم شكل، تميز و يك رنگ باشد.
۲-۳-۴- كفش‌ها بايد نرم و سبك بوده و كف (تخته زيرين) آنها از لاستيك و يا چرم و بدون پاشنه باشند.
براي مسابقات WOVD، مسابقات جهاني و منطقه اي، استفاده از كفش‌هاي داراي كف داراي علامت (خطوط) مشكي ممنوع مي‌باشد. پيراهن و شورت بازي بايد مطابق با استانداردهاي WOVD باشد.
۳-۳-۴- بايستي پيراهن‌هاي بازيكنان را از شماره ۱الي ۱۸ و بر طبق موازين ذيل بنويسند:
۱-۳-۳-۴- بايستي شماره را در وسط قسمت جلويي و پشت پيراهن نوشته و بايستي رنگ و روشنايي شماره‌ها با رنگ و روشنايي پيراهن‌ها متفاوت (متمايز) باشد.
۲-۳-۳-۴- بلندي و اندازه شماره بر روي سينه حداقل ۱۵ سانـتي متر ودر پشت پيراهن حداقل ۲۰ سانتي متر مي‌باشد.پهناي نواري كه شماره به وسيله آن نوشته مي‌شود،حداقل ۲ سانتي متر مي‌باشد.
۴-۳-۴- بايستي كاپيتان تيم يك نوار ۸*۲ سانتي متري را در زير شماره سينه خود بچسباند.
۵-۳-۴- بازيكنان نمي‌توانند لباسهايي را كه فاقد شماره‌هاي رسمي بوده ويا اينكه رنگ آنها با رنگ ساير بازيكنان متفاوت مي‌باشد ،(به غير از بازيكن Libero ) بپوشند.
۴-۴- تغيير وتعويض لوازم و تجهيزات
داور اول مي‌تواند از يك (۱) ويا چند بازيكن بخواهد كه:
۱-۴-۴- با پاي برهنه بازي كند
۲-۴-۴- لباس‌هاي خيس خود را در بين‌سِت‌ها و يا پس از تعويض، عوض كنند، به شرطي كه رنگ،طرح وشماره لباس (لباس‌هاي)جديد يكسان باشد.
۳-۴-۴- با لباس تمرين وگرمكن (لباس هواي سرد) بازي كند، به شرطي كه رنگ لباس‌ها و طرح آنها برطبق قانون ۳-۳-۴ با ساير بازيكنان يكسان باشد (به غير از بازيكن Libero)).
۵-۴- اشياء ممنوعه
۱-۵-۴- پوشيدن وسايلي كه باعث جراحت شده و يا اينكه قدرت بدني ورزشكار را افزايش دهد، ممنوع مي‌باشد.
ورزشكاران مي‌توانند از باند (نوار) استفاده كنند ولي آنها نمي‌توانند از باند‌هاي خطرناك استفاده نمايند.
۲-۵-۴- بازيكنان مي‌توانند در طول بازي از عينك و يا لنز استفاده كرده ومسئوليت اين امر بر عهده خودشان مي‌باشد.
۵- رهبران و روساي تيم‌ها
مسئوليت كنترل رهبري تيم‌ها مبني بر رفتار بازيكنان و همچنين رعايت قوانين بر عهده مربي وكاپيتان هر يك از تيم‌ها مي‌باشد.
بازيكن Libero نمي‌تواند كاپيتان تيم وبازي باشد.
۱-۵- كاپيتان
۱-۱-۵- كاپيتان تيم قبل از شروع بازي،برگ امتيازات را امضاء كرده ونماينده تيم خود در حين انتخاب زمين (شـيـر يا خط) مي‌باشد.
۲-۱-۵- كاپيتان تيم در طول مسابقه (زماني‌ كه خودش بازي مي‌كند) به عنوان كاپيتان گيم انجام وظيفه مي‌كند. زماني‌ كه كاپيتان بازي نمي‌كند، وي يا مربي موظف هستند كه يكي از بازيكنان (به غير از Libero) را به عنوان كاپيتان انتخاب كنند تا اينكه به جاي كاپيتان گيم انجام وظيفه نمايد.از اين لحظه به بعد،مسئوليت تيم بر عهده كاپيتان جديد مي‌باشد، مگر اينكه وي تعويض شده باشد،كاپيتان اولي (اصلي) به بازي برگشته باشد ويا اينكه سِت پايان يافته باشد.
زماني كه توپ در حركت نبوده و بازي به مدت چند ثانيه متوقف شده است، از بين‌كليه اعضاي تيم،فقط كاپيتان گيم مي‌تواند با داورها صحبت كرده و مسائل ذيل را با آنها مطرح نمايد:
۱-۲-۱-۵- توضيح و تفسير قوانين را از آنها پرسيده و يا اينكه سئوالات و درخواست‌هاي اعضاي تيم خود را تحويل دهد (مطرح كند). اگر كاپيتان گيم از تفسير و توضيحات داور اول راضي نباشد بايستي بلافاصله پس از اتمام مسابقه كتبا اعتراض رسمي خود را در برگ امتيازات قيد نمايد (قانون ۴-۲-۲۴ ).
۲-۲-۱-۵- در رابطه با موارد ذيل اجازه بگيرد:
a-تعويض همه و يا بخشي از لوازم و تجهيزات،
b- بررسي موقعيت تيم‌ها،
c- كف زمين بازي، تور، توپ وغيره را بررسي نمايد.
۳-۲-۱-۵- در خواست تعويض وتايم اوت نمايد (قانون ۸،۱-۲- ۱۶و ۴-۱۶).
۳-۱-۵- وظايف كاپيتان تيم در پايان مسابقه به شرح زير مي‌باشد:
۱-۳-۱-۵- از داورها تشكر كرده، برگ امتيازات را امضاء نموده و نتيجه حاصله را تاييد نمايد،
۲-۳-۱-۵- اگر در زمان مقرر، نسبت به قضاوت داور اول مبني بر تفسير و اجراي قوانين معترض باشد، مي‌تواند اعتراضيه رسمي خود را در رابطه با اين مسئله تهيه كرده و در ليست امتيازات درج نمايد.
بايستي در مسابقات قهرماني منطقه اي و جهاني WOVD، هريك از اعتراضيه‌ها را بزبان انگليسي تهيه و تنظيم نمائيد.
۲-۵- مربي
۱-۲-۵- مربي در بيرون از زمين بازي حضور داشته و كنترل تيم خود را در طول بازي بر عهده مي‌گيرد. او بازيكنان تيم خود را در برگ ارنج قيد كرده،افراد تعويضي را تعيين كرده و تايم اوت‌هائي را جهت راهنمائي بازيكنان تيم خود در خواست مي‌نمايد.وي بايستي مسائل فوق را با داور دوم در ميان بگذارد.
۲-۲-۵- مربي قبل از شروع بازي،اسامي و شماره‌هاي بازيكنان تيم خود را در برگ امتيازات نوشته ويا چك كرده و سپس برگ امتيازات را امضاء مي‌نمايد.
۳-۲-۵- وظايف مربي در طول بازي به شرح زير مي‌باشد:
۱-۳-۲-۵- برگ آرنج امتيازات را به موقع امضاء كرده و قبل از شروع بازي تحويل داور دوم و يا مسوول ثبت امتيازات بدهد،
۲-۳-۲-۵- بر روي نيمكت تيم خود كه در نزديكي مسئول ثبت امتيازات است،نشسته وگاهي به طور موقت از روي آن بلند شود،
۳-۳-۲-۵- تايم اوت‌ها و تعويض‌ها را در خواست نمايد،
۴-۳-۲-۵- وي مي‌تواند همانند ساير اعضاي تيم در حاليكه در منطقه آزاد كه در جلوي نيمكت تيم خود قـرار دارد (از امتداد خط حمله تا منطقه warm-up) بطور ايستاده و يا قدم زنان يك سري راهنمائي‌هايي را به بازيكنان تيم خود بدهد، به شرطي كه اين مسائل هيچگونه مزاحمتي براي مسابقه بوجود نياورده ويا باعث تأخير آن نشود.
۳-۵- كمك مربي
۱-۳-۵-كمك مربي بر روي نيمكت تيم خود نشسته و نمي‌تواند در مسابقه دخالت نمايد.
۲-۳-۵- زماني كه مربي مجبور است به عللي تيم خود را ترك كند،كمك مربي مي‌تواند بنا به درخواست كاپيتان گيم و با اجازه داور اول، مسئوليت‌هاي مربي را بر عهده بگيرد.
«فصل ۳: نحوه بازي »
۶- كسب امتياز، برد يك سِت و مسابقه
۱-۶- كسب يك امتياز
۱-۱-۶- امتياز
هريك از تيم‌ها مي‌توانند با توجه به شرايط ذيل، امتياز كسب نمايند،
۱-۱-۱-۶- اينكه بتواند، توپ را با موفقيت در زمين بازي حريف، بخواباند،
۲-۱-۱-۶- زمانيكه تيم حريف، مرتكب خطا شده باشد(شكل ۱۱)،
۳-۱-۱-۶- زمانيكه تيم حريف جريمه مي‌شود.
۲-۱-۶- خطا
زمانيكه بازيكنان تيمي با حركات ناشايست و نامربوط ورزشي و يا با نقض قوانين مرتكب خطا شده باشند داوران خطاها را تشخيص داده و نوع جرايم را براساس قوانين ذيل تعيين مي‌كنند:
۱-۲-۱-۶- اگر دو يا چند خطا پشت سرهم صورت بگيرد، فقط اولين خطا محسوب مي‌گردد.
۲-۲-۱-۶- اگر حريفها بطور آني مرتكب دو يا چندين خطا شوند، خطاي دوبل محسوب شده و سرويس را به تيمي كه قبل از اين خطاها زده بود، واگذار مي‌كنند.
۳-۱-۶- نتايج و برآيند برد يك Rally
يك Rally عبارت از ترتيب اعمال بازي بوده و از لحظه ايكه زننده سرويس، سرويس را زده است شروع شده و زمانيكه توپ به عللي متوقف مي‌گردد، پايان مي‌پذيرد.
۱-۳-۱-۶- اگر تيمي كه سرويس زده است، Rally را ببرد، يك امتياز كسب كرده و به زدن سرويس ادامه مي‌دهد،
۲-۳-۱-۶- اگر تيم دريافت كننده سرويس، Rally را ببرد، يك امتياز كسب كرده و بايستي سرويس بعدي را بزند.
۲-۶- برد يك سِت (شكل ۱۱)
اگر تيمي در يك سِتي (به غير از سِت پنجم) زودتر از حريف خود ۲۵ امتياز كسب كرده و حداقل ۲ امتياز با تيم مقابل تفاوت داشته باشد به عنوان برنده سِت محسوب مي‌گردد. اگر امتياز هر دو تيم ۲۴ (۲۴-۲۴) بوده و با يكديگر مساوي باشند، بازي را ادامه مي‌‌دهند تا اينكه نتايج هر دو تيم حداقل ۲ امتياز با يكديگر تفاوت داشته باشـد (۲۴-۲۶ يا ۲۵-۲۷).
۳-۶- برنده مسابقه (شكل ۱۱)
۱-۳-۶- اگر تيمي سه سِت برده باشد به عنوان برنده محسوب مي‌گردد.
۲-۳-۶- اگر هر يك از تيم‌ها ۲ سِت برده باشند و نتيجه ۲-۲ مساوي باشد، سِت نتيجه و نهايي (ست پنجم) را آغاز مي‌كنند و اگر تيمي با اختلاف ۲ امتياز زودتر از حريف خود، ۱۵ امتياز كسب كند به عنوان برنده محسوب مي‌گردد.
۴-۶- تيم قاصر (قصور كننده) وناقص
۱-۴-۶- اگر از تيمي بخواهند كه در وقت معيني جهت اجراي بازي در زمين حضور داشته باشد ولي تيم مذكور در همان وقت تعيين شده در زمين حضور نداشته و يا اينكه به عللي قصور كرده باشد، جريمه شده و مسابقه را با نتيجه ۰-۳ وهر سِت را با امتياز ۰-۲۵ مي‌بازد.
۲-۴-۶- اگر تيمي بدون دليل منطقي و معقولانه‌اي در وقت تعيين شده در زمين حضور نداشته باشد،به عنوان تيم قاصر (قصور كننده) محسوب شده و مسابقه را با نتايج قيد شده در قانون ۱-۴-۶ مي‌بازد.
۳-۴-۶- اگر در هر لحظه‌اي از مسابقه و يا سِت تعداد بازيكنان تيمي كم (ناقص) باشد (قانون ۱-۳-۷) تيم مذكور سِت و يا مسابقه راباخته و امتيازات سِت‌ها و مسابقه مربوطه را به تيم مقابل (حريف) داده و تيم ناقص امتيازات و سِت‌هاي بدست آورده خود را (زماني‌ كه تعداد بازيكنان كامل بود) حفظ مي‌كند.
۷- ساختار بازي
۱-۷- تعيين زمين بازي و تيمي كه اولين سرويس را در سِت اول مي‌زند (شير يا خط)
قبل از شروع مسابقه، داور اول جهت تعيين زمين و زننده اولين سرويس در سِت اول،شير يا خط مي‌اندازد.
در سِت پنجم (ست نهائي) نيز، مجددا جهت تعيين زمين و زننده اولين سرويس،شير يا خط مي‌اندازد.
۱-۱-۷- شير يا خط با حضور كاپيتان‌هاي هر دو تيم صورت مي‌گيرد.
۲-۱-۷- برنده شير يا خط مي‌تواند يكي از مراحل ذيل را انتخاب نمايد:
۱-۲-۱-۷- سرويس بزند يا سرويس دريافت بكند،
۲-۲-۱-۷- زمين بازي را انتخاب كند.
دومين انتخاب، از آن بازنده شير يا خط مي‌باشد.
۳-۱-۷- اگر تعداد جلسات warm-up مداوم و پي در پي باشد، تيمي كه زننده اولين سرويس است،اولين چرخش را در كنار تور انجام مي‌دهد.
۲-۷- جلسه warm-up
۱-۲-۷- اگر قبل از شروع مسابقه، زمين بازي را در اختيار تيم‌هاي شركت‌كننده قرار داده باشند، هر يك از تيم‌ها فقط ۶ دقيقه فرصت دارند كه خود را در كنار تور گرم (warm-up) كنند، در غير اين صورت هر يك از تيم‌ها ۱۰ دقيقه فرصت جهت warm-up خواهند داشت.
۲-۲-۷- اگر هر يك از كاپيتان‌هاي تيم‌ها تقاضاي گرم كردن به صورت جداگانه (پشت سر هم) در كنار تور را داشته باشند، در اين صورت هر تيم مي‌تواند براساس قانون ۱-۲-۷، به مدت سه دقيقه يا به مدت ۵ دقيقه خود را گرم كنند.
۳-۷- ارائه برگ آرنج و ترتيب چرخش بازيكنان در بازي
۱-۳-۷- بايستي هر يك از تيم‌ها شش بازيكن در زمين بازي داشته باشند.حداكثر يكي از اين شش بازيكن به عنوان حداقل معلوليت كلاسبندي شده است. اگر بازيكن Libero نيز در زمين حضور داشته باشد،باز هم،بايستي ۶ بازيكن از اين قانون تبعيت كنند.
تيم‌هايي كه برگ ارنج خود را ارائه مي‌‌دهند، بيانگر ترتيب چرخش بازيكنان خود در زمين بازي بوده و بايستي ترتيب چرخش بازيكنان را در طول سِت رعايت نمايند.
۲-۳-۷- مربي تيم موظف است كه قبل از شروع هر سِت،ارنج تيم خود را در برگ مربوطه قيد نموده و اين برگ را پس از تكميل كردن، امضاء نموده و تحويل داور دوم و يا مسوول ثبت امتيازات بدهد.
۳-۳-۷- آندسته از ورزشكارانيكه اسامي آنها در برگ ارنج قيد نشده است، بعنوان بازيكنان تعويضي آن ليست تلقي مي‌شوند ( به غيراز بازيكن Libero)
۴-۳-۷- زماني كه برگ آرنج را تحويل داور دوم و يا مسئول ثبت امتيازات داديد، ديگر نمي‌توانيد تغييري در آن بدهيد، مگر اينكه تعويض قانوني (عادي) صورت بگيرد.
۵-۳-۷- عدم هماهنگي اسامي بازيكنان قيد شده در برگ ارنج و موقعيت آنها در زمين بازي
۱-۵-۳-۷- اگر قبل از شروع سِت، ناهماهنگي بين‌اسامي بازيكنان قيد شده در برگ ارنج و موقعيت آنها در زمين بازي مشاهده گردد، بايستي جاي بازيكنان را بر طبق برگ آرنج مرتب كرده و هيچگونه جريمه‌اي متوجه تيم مذكور نمي‌گردد.
۲-۵-۳-۷- اگر قبل از شروع سِت داورها و مسئولين مربوطه متوجه بشوند كه بازيكني در زمين حضور دارد ولي اسم او در برگ آرنج قيد نشده است، بايستي او را با بازيكني كه اسم وي در برگ آرنج قيد شده است تعويض كرده و هيچگونه جريمه‌اي متوجه تيم مذكور نمي‌گردد.
۳-۵-۳-۷- لازم به توضيح است كه اگر مربي بازيكن (بازيكنان) مذكور در بند ۲-۵-۳-۷ بخواهد كه اين بازيكن (بازيكنان) در زمين حضور داشته باشند، بايستي تقاضاي تعويض (تعويض‌هاي) قانوني كرده باشد و مسلما اين تعويض (تعويض‌ها) در برگ امتيازات قيد خواهد شد.
۴-۷- محل استقرار بازيكنان
لحظه‌اي‌كه سرويس بوسيله زننده سرويس صورت مي‌گيرد، بايستي كليه بازيكنان هر يك از تيم‌ها در محل اصلي خود و بر طبق قانون چرخشي حضور داشته باشند (به غير از زننده سرويس)
۱-۴-۷- محل استقرار بازيكنان بشرح زير شماره گذاري (تعيين) مي‌گردد:
۱-۱-۴-۷- سه بازيكني كه در طول تور هستند، بعنوان بازيكنان رديف جلو تلقي شده و شماره‌هاي (محل‌هاي ) ذيل را تصاحب (اشغال) مي‌نمايند:
شماره۴: رديف جلو، سمت چپ
شماره ۳ : رديف جلو، وسط
شماره ۲: رديف جلو، سمت راست
۲-۱-۴-۷- سه بازيكن ديگر به عنوان بازيكنان رديف عقب تلقي شده و شماره‌هاي (محل‌هاي) ذيل را تصاحب (اشغال) مي‌كنند:
شماره ۵: رديف عقب،سمت چپ
شماره ۶: رديف عقب، وسط
شماره ۱: رديف عقب، سمت راست
۲-۴-۷- محل‌هاي مربوط بين‌بازيكنان
۱-۲-۴-۷- هر يك از بازيكنان رديف عقبي موظف هستند كه نسبت به بازيكنان جلوئي مربوطه دورتر از تور قرار بگيرند.
۲-۲-۴-۷- بازيكنان رديف جلو و عقب موظف هستند كه بر طبق قانون ۱-۴-۷ در زمين قرار بگيرند.
۳-۴-۷- محل استقرار بازيكنان را بر طبق موارد ذيل و بر اساس نحوه تماس كپل‌هاي آنها با زمين تعيين كرده و كنترل مي‌نمايند:
۱-۳-۴-۷- بايستي هر يك از بازيكنان رديف جلوئي حداقل بخشي از كپل‌هاي خود را نسبت به كپل‌هاي بازيكن رديف عقبي مربوطه، نزديك خط مركزي نگهدارد.
۲-۳-۴-۷- بايستي هر يك از بازيكنان سمت راست (چپ) حداقل بخشي از كپل‌هاي خويش را نسبت به كپل‌هاي بازيكن مياني رديف خود، نزديك خط كناري راست (چپ) نگهدارد.
۴-۴-۷- به محض اينكه سرويس زده شد، بازيكنان مي‌توانند در زمين خود و منطقه آزاد پراكنده شده و در جاهاي مختلف مستقر شوند.
۵-۷- جرايم تيمي كه بازيكنان آن در جاي اصلي خود مستقر نشده‌اند (شكل ۱۱).
۱-۵-۷- اگر در حين سرويس يكي از بازيكنان تيمي در جاي اصلي خود قرار نگرفته باشد، به عنوان خطا (خطاي محل استقرار) تلقي مي‌گردد (قوانين ۳-۷ و۴-۷).
۲-۵-۷- اگر زننده سرويس در حين اجراي سرويس مرتكب خطا شده باشد (قوانين ۴-۱۳ و ۱-۷-۱۳) خطاي زننده سرويس بر خطاي محل استقرار ارجعيت داشته و فقط خطاي زننده سرويس را در نظر مي‌‌گيرند.
۳-۵-۷- اگر سرويس پس از زدن سرويس خطا باشد (قانون ۲-۷-۱۳) و در همان لحظه بازيكني در محل اصلي خود مستقر نباشد، خطاي اين بازيكن نسبت به خطاي سرويس ارجعيت خواهد داشت.
۴-۵-۷- جرايم خطاي محل استقرار بشرح زير مي‌باشد:
۱-۴-۵-۷- اگر بازيكنان تيمي بطور صحيح در جاهاي مربوطه استقرار نيافته باشند،Rally را از دست مي‌‌دهند (قانون ۳-۱-۶)
۲-۴-۵-۷- سپس محل استقرار بازيكنان را مرتب مي‌نمايند.
۶-۷- چرخش بازيكنان در زمين
۱-۶-۷- ترتيب چرخش بازيكنان بوسيله برگ ارنج تيم صورت گرفته و در طول سِت بوسيله ترتيب سرويس و محل استقرار بازيكنان كنترل مي‌گردد.
۲-۶-۷- زماني كه تيمي‌‌گيرنده سرويس بوده و با كسب امتياز جديدي مي‌خواهد سرويس بزند،بازيكنان اين تيم در سمت عقربه ساعت و به شكل زير مي‌چرخند:بازيكني كه در محل استقرار شماره ۲ بوده به محل استقرار شماره ۱ و جهت زدن سرويس مي‌رود (مي‌چرخد)، بازيكني كه در محل استقرار شماره ۱ بود به محل استقرار شماره ۶ رفته و بقيه بازيكنان نيز به اين صورت مي‌چرخند.
۷-۷- جريمه چرخش نادرست (شكل ۱۱)
۱-۷-۷- اگر سرويس تيمي بر اساس ترتيب چرخش بازيكنان صورت نگرفته باشد (قانون ۱-۶-۷) خطاي چرخشي محسوب شده و جرايم آن به شرح زير مي‌باشد:
۱-۱-۷-۷- تيم مذكور Rally را از دست مي‌‌دهد (قانون ۳-۱-۶).
۲-۱-۷-۷- سپس ترتيب چرخش بازيكنان را مرتب مي‌كنند.
۲-۷-۷- علاوه بر اين، مسئول ثبت امتيازات موظف است كه زمان دقيق خطاي مذكور را معين كرده و كليه امتيازاتي را كه تيم مذكور پس از خطاي فوق بدست آورده است حذف مي‌كنند ولي امتيازات تيم مقابل تغيير نيافته و به قوت خود باقي مي‌‌ماند.
اگر تشخيص زمان دقيق خطاي فوق غير ممكن باشد، هيچگونه امتيازي (امتيازاتي) را حذف نكرده و فقط تيم مذكور ضربه Rally را از دست مي‌‌دهد.

«فصل ۴: حالتهاي (اعمال) بازي »
۸- نحوه بازي
۱-۸- توپ در حال بازي (جريان)
زماني كه داور اول دستور زدن سرويس را صادر مي‌كند، توپ در حال بازي (جريان) مي‌باشد.
اندازه و رنگ اين خط با ساير خطها مطابقت داشته باشد.
۲-۸- توپ در خارج از بازي
زماني‌ كه يكي از داوران به علت بروز خطا و يا امثال آن بر سوت خود مي‌دمد، در آن لحظه،توپ در خارج از بازي تلقي مي‌گردد.
۳-۸-in Ball (داخل بودن توپ (شكل ۱۲ و ۱۱)
زماني‌ كه توپ با زمين بازي و حتي خطوط آن تماس پيدا مي‌كند،داخل محسوب مي‌گردد (قانون ۲-۳-۱).
۴-۸-out Ball (خارج يا اوت بودن توپ (شكل ۱۱)
توپ زماني خارج و يا اوت مي‌باشد كه:
۱-۴-۸- بخشي از توپ كه با زمين تماس پيدا مي‌كند، كاملا بيرون از خطوط كناري باشد (شكل ۱۲)،
۲-۴-۸- توپ با اشياء خارج از زمين، از قبيل سقف و يا افراد بيرون از زمين تماس پيدا كند (شكل ۱۲)،
۳-۴-۸- توپ با آنتن‌ها، طناب‌ها، تيرك‌ها و يا بخشي از تور كه در بيرون از خطوط كناري است،تماس پيدا كند (شكـل ۱۲،۵)
۴-۴-۸- به غير از قانون ۲-۱-۱۱، توپ در حين عبور از سطح عمودي تور،بخشي از توپ و يا همه آن از بيرون فضاي عبور، گذشته باشد
(قانون ۲-۱-۱۰).
۵-۴-۸- توپ كاملا از فضاي زير تور عبور كند.
۹- بازي با توپ
هر يك از تيم‌ها موظف هستند كه در زمين و محوطه خود بازي كنند (به غير از قانون ۲-۱-۱۰) ولي يادآور مي‌شويم كه بازيكنان مي‌توانند توپ را از اطراف منطقه آزاد نيز جـمـع آوري كنند (برگردانند).
۱-۹- ضربات تيم
يك ضربه عبارت است از هرگونه تماس با توپ توسط يك بازيكن در خلال بازي . هر يك از تيم‌ها مي‌توانند جهت برگرداندن توپ به زمين حريف، حداكثر سه ضربه (علاوه بر دفاع، قانون ۱-۴-۱۴) بر توپ وارد كنند.اگر تيمي ضربات بيشتري وارد كند، تيم مذكور مرتكب خطاي چهار ضرب مي‌گردد.
ضربات تيم نه تنها شامل ضربات عمدي، بلكه شامل تماسهاي غير عمدي نيز مي‌گردد.
۱-۱-۹- تماس‌هاي (ضربات ) مداوم و پي در پي
يك بازيكن نمي‌تواند دو ضربه مداوم بر توپ وارد كند (به غير از قوانين ۳-۲-۹،۲-۱۴ و ۲-۴-۱۴).
۲-۱-۹- تماس‌هاي هم زمان
ممكن است كه ۲ يا ۳ بازيكن در يك لحظه و هم زمان با يكديگر با توپ تماس پيدا كنند.
۱-۲-۱-۹- زماني‌ كه ۲ (۳) بازيكن هم تيم در يك لحظه با توپ تماس پيدا مي‌كنند، همان تماسها به عنوان ۲ (۳) ضربه تلقي مي‌شوند (به غير از دفاع). اگر اين بازيكنان هم زمان با يكديگر به توپ برسند ولي فقط يكي از آنها با توپ تماس پيدا كند، به عنوان يك ضربه تلقي شده و تصادم و برخورد بازيكنان به عنوان خطا محسوب نمي‌گردد.
۲-۲-۱-۹- زماني‌ كه ۲ حريف (بازيكن) هم زمان با يكديگر توپ را در بالاي تور لمس كرده و توپ پس از آن لحظه به جريان مي‌افتد (بازي ادامه پيدا مي‌كند)، تيمي كه گيرنده توپ است مي‌تواند سه ضربه ديگر نيز بر توپ وارد كند.اگر چنين توپي به بيرون از زمين برود،خطاي تيم مقابل به شمارمي‌آيد.
۳-۲-۱-۹- اگر ۲ حريف هم زمان با يكديگر توپ را در بالاي تور لمس كرده و توپ را نگهدارند (قانون ۲-۲-۹)، خطاي دوبل محسوب شده (قانون ۲-۱-۱-۶) و Rally را مجددا تكرار مي‌كنند (شكل ۱۱).به اصلاحات پیوست مراجعه شود.
۳-۱-۹- ضربه كمكي
هيچ يك از بازيكنان نمي‌توانند در زمين بازي جهت رسيدن به توپ از افراد هم تيم خود و يا اشياي ديگر كمك گرفته و يا حمايت شوند.شايان ذكر است كه اگر بازيكني در حال (تقريبا ) ارتكاب خطا باشد،(در حال تماس با تور بوده و يا اينكه مي‌خواهد از خط مركزي عبور كرده و غيره) بازيكنان هم تيم او مي‌توانند او را متوقف كرده و يا به عقب برگردانند.
۲-۹- خصوصيات و ويژگي‌هاي ضربه
۱-۲-۹- توپ مي‌تواند با هر يك از اعضاي بدن تماس پيدا كند.
۲-۲-۹- يادآور مي‌شويم كه بايستي فقط ضربه به توپ وارد كنيد، لذا مجاز نيستيد توپ را گرفته و يا هل بدهيد.مي توانيد توپ را در هر مسيري بلند كنيد.
۳-۲-۹- توپ مي‌تواند با قسمت‌هاي مختلف بدن تماس پيدا كند، به شرطي كه اين تماس‌ها هم زمان با يكديگر باشند.
استثنائات:
۱-۳-۲-۹- در حين دفاع، يك يا چند بازيكن دفاعي مي‌توانند ضربات مداوم (قانون ۲-۱۴) بر توپ وارد كنند ،به شرطي كه اين تماس‌ها در حين اجراي يك عمل صورت گرفته باشند.
۲-۳-۲-۹- توپ مي‌تواند در اولين ضربه تيم (قوانيـن ۱-۹ و ۱-۴-۱۴) با اعضاي مختلف بدن و هم زمان با يكديگر تماس پيدا كند به شرطي كه اين تماس‌ها در حين اجراي يك عمل صورت گرفته باشند.
۴-۲-۹- بازيكنان موظف هستند كه در تمام لحظات بازي (زماني كه توپ در جريان است) بخشي از بدن خود بين‌كپل‌ها تا شانه‌هايشان (كتفهايشان) را بر روي زمين قرار دهند (بچسبانند).لطفا توجه داشته باشيد به غير از سرويس، بازيكنان مي‌توانند در طول بازي، لحظه اي بدنشان را از زمين جدا كنند. ايستادن،بلند كردن بدن و راه رفتن در طول بازي ممنوع ميباشد.
۳-۹- خطاها در حين بازي
۱-۳-۹- چهار ضربه:تيمي كه قبل از برگرداندن توپ چهار ضربه بر آن وارد مي‌كند (قانون ۱-۹، شكل ۱۱).
۲-۳-۹- ضربه كمكي:بازيكني كه جهت رسيدن به توپ در زمين بازي،از هم تيمي‌هاي خود و يا اشياء موجود در زمين، كمك مي‌گيرد.
۳-۳-۹- گرفتن توپ:بازيكن بر توپ ضربه وارد نكرده و به جاي آن توپ را گرفته و يا آنرا هل مي‌دهد (پرت مي‌كند) (قانون ۲-۲-۹ شكل ۱۱).
۴-۳-۹- تماس دوبل:بازيكن در يك لحظه دو ضربه بر توپ وارد كرده و يا اينكه توپ در يك لحظه با دو عضو (بخش) از بدن وي تماس گرفته است
(قانون ۳-۲-۹ شكل ۱۱).
۵-۳-۹- بلند كردن بدن از زمين (بلند شدن):زمانيكه بازيكن در حال بازي كردن با توپ بوده و يا اينكه سعـي مي‌كند با آن بازي كند، بخشي از بدن وي، يعني بخشي از كپل‌ها تا شانه‌هايش از زمين بلند مي‌شود (قانون ۴-۲-۹).
۴-۹- تماس با زمين بازي
۱-۴-۹- در طول مدت مسابقه، در خلال حركات بازي، بازيكنان بايد از طريق قسمتي از بدن خود، بين‌باسن و شانه‌ها با زمين بازي تماس داشته باشند، اما به هنگام حركات بازي با توپ قطع كوتاه اين تماس با زمين بازي مجاز مي‌باشد، مگر اينكه اين حركات شامل ضربه سرويس، دفاع يا يك ضربه حمله در زماني كه توپ كاملاً بالاتر از نوك تور است، باشد، (قطع تماس باسن با زمين بازي در هنگام زدن سرويس، انجام دفاع يا حمله در زمان قرار داشتن توپ بالاتر از نوك تور، مجاز نمي‌باشد)
۲-۴-۹- به هنگام بلند شدن، بالا آوردن بدن يا قدم زدن (در زمين بازي) مجاز نمي‌باشد.
۱۰- قرار گرفتن توپ در كنار (نزديك)تور
۱-۱۰- عبور كردن توپ از تور
۱-۱-۱۰- توپي كه به زمين حريف فرستاده مي‌شود، بايستي از بالاي تور و فضاي عبور بگذرد (شكل ۵).فضاي عبور بخشي از سطح عمودي تور بوده و به شرح زير محدود مي‌گردد:
۱-۱-۱-۱۰- از پايين، تا لبه بالائي تور (شكل ۵)،
۲-۱-۱-۱۰- از طرفين، به وسيله آنتها و امتداد فرضي آنها،
۳-۱-۱-۱۰- از بالا، به وسيله سقف.
۲-۱-۱۰- اگر توپي از سطح تور كاملا به منطقه آزاد رفته و يا اينكه بخشي از آن به فضاي خارجي رفته باشد، مي‌توانيد آنرا با ضربات تيم برگردانيد،به شرطي كه:
۱-۲-۱-۱۰- بازيكن با زمين حريف تماس پيدا نكند،
۲-۲-۱-۱۰- زمانيكه توپ برمي گردد،مجددا سطح تور را از بيرون فضاي خارجي همان سمت زمين،عبور كرده باشد.
تيم مقابل (حريف) نمي‌تواند از اقدام چنين عملي جلوگيري نمايد.
۲-۱۰- تماس و برخورد توپ با تور
زمانيكه توپ از تور عبور مي‌كند (قانون ۱-۱-۱۰) با آن تماس بگيرد.
۳-۱۰- قرار گرفتن توپ در داخل تور
۱-۳-۱۰- مي‌توانيد توپي را كه با تور برخورد كرده است (در داخل تور مي‌افتد) با تعداد ضربات محدود تيمي به زمين حريف برگردانيد (قانون ۱-۹).
۲-۳-۱۰- اگر توپ از سوراخ تور عبور كرده و يا تور را پاره كند،Rally را كنسل كرده و مجددا آغاز مي‌كنند.
۱۱- قرار گرفتن بازيكن در كنار (نزديك) تور
۱-۱۱- عبور از خطوط مرزي تور
۱-۱-۱۱- مدافع مي‌تواند در حين دفاع، توپ را در اطراف تور لمس كند به شرطي كه وي در آخرين ضربه حمله حريف و يا قبل از آن با بازيكنان تيم مقابل برخورد نكند (قانون ۳-۱۴).
۲-۱-۱۱- بازيكن مي‌تواند پس از ضربه حمله دستش را به آنسوي تور ببرد به شرطي كه تماس با توپ در فضاي بازي زمين خود صورت گرفته باشد.
۲-۱۱- عبور (نفوذ) از زير تور
۱-۲-۱۱- بازيكنان مي‌توانند بخشهايي از بدنشان را از زير تور وارد فضاي (زمين) حريف كنند به شرطي كه با اين عمل در بازي حريف مداخله نكرده باشند.
۲-۲-۱۱- عبور از خط مركزي به زمين حريف به شرح زير مي‌باشد (شكل ۱۱):
۱-۲-۲-۱۱- A: ميتوانيد با ساق (ساقهاي) پا و يا يك يا دو پا با زمين حريف تماس بگيريد به شرطي كه در بازي حريف مقابل مداخله نكرده باشيد.
B : مي‌توانيد با يك يا دو دست خود با زمين حريف تماس پيدا كنيد به شرطي كه قسمتي از دستي (دستهايي) كه از زير تور عبور كرده است بر روي خط مركزي و يا مستقيما در بالاي آن باقي مانده باشند.
۲-۲-۲-۱۱- نمي‌توانيد با ساير اعضاي بدن خود، با زمين حريف تماس پيدا كنيد.
۳-۲-۱۱- پس از اينكه توپ اوت (خارج) شد، بازيكن مي‌تواند وارد زمين حريف گردد (قانون ۲-۸).
۴-۲-۱۱- بازيكنان مي‌توانند وارد منطقه آزاد حريف شوند، به شرطي كه در بازي تيم مقابل مداخله نكرده باشند.
۳-۱۱- تماس با تور
۱-۳-۱۱- تماس با تور توسط يك بازيكن يك خطا به حساب نمي‌آيد، مگر اينكه اين تماس در خلال انجام بازي با توپ صورت گيرد يا اينكه اين تماس در بازي تداخل ايجاد نمايد. بعضي از اعمال بازي با توپ ممكن است شامل اعمالي شوند كه در آنها بازيكنان حقيقتا با توپ تماس ندارند.
۲-۳-۱۱- به محض اينكه (پس از اينكه ) بازيكني به توپ ضربه زد، مي‌تواند با طناب، تيرك و يا اشيائيكه در بيرون از طول تور قرار دارند، تماس پيدا كند، به شرطي كه اين عمل تاثيري در بازي نداشته باشد.
۳-۳-۱۱- زمانيكه توپ با تور برخورد كرده و باعث مي‌شود كه تور با بدن حريف تماس پيدا كند،خطا محسوب نمي‌گردد.
۴-۱۱- خطاهاي بازيكن در كنار تور
۱-۴-۱۱- بازيكني كه در طول حمله حريفان و يا قبل از حمله حريفان، با حريف و يا توپ در فضاي حريفان تماس گرفته باشد (شكل ۱۱).
۲-۴-۱۱- بازيكني از زير تور وارد زمين حريف شده و بر روي بازي حريف (آخرين بازيكن) تاثير گذاشته باشد (قانون ۱-۲-۱۱).
۳-۴-۱۱- بازيكني كه وارد زمين حريفان خود شده باشد (قانون ۲-۲-۲-۱۱).
۴-۴-۱۱- بازيكني در حين انجام عمليات خود با توپ، با آنتن و يا تور تماس گرفته و يا اينكه در بازي حريف تاثير گذاشته باشد (قانون ۱-۳-۱۱ شكل ۱۱).
۱۲- سرويس
سرويس عبارت است از جريان انداختن توپ به وسيله بازيكن عقب سمت راستي كه در منطقه سرويس مستقر شده است (قانون ۱-۴-۱۲).
۱-۱۲- اولين سرويس در سِت
۱-۱-۱۲- زننده اولين سرويس در سِت اول و سِت نهايي (پنجم) را به وسيله شير يا خط تعيين مي‌كننـد (قانون ۱-۷ و ۲-۳-۶).
۲-۱-۱۲- سِت‌هاي بعدي با سرويس تيمي آغاز مي‌گردد كه در سِت قبلي اولين سرويس را نزده است.
۲-۱۲- ترتيب زدن سرويس
۱-۲-۱۲- بازيكنان موظف هستند كه ترتيب زدن سرويس را بر اساس مواردي كه در برگ ارنج قيد شده است رعايت نمايند (قانون ۲-۳-۷ و ۱-۳-۷).
۲-۲-۱۲- پس از اولين سرويس در هر سِت، زننده سرويس بعدي بر اساس موارد ذيل تعيين مي‌گردد:
۱-۲-۲-۱۲- اگر تيمي سرويس زده و آن Rally به نفع همان تيم ختم شده باشد، بازيكني كه قبلا سرويس زده بود (و يا فرديكه به جاي وي وارد زمين شده است)، مجددا سرويس بعدي را مي‌زند.
۲-۲-۲-۱۲- اگر Rally به نفع تيم دريافت كننده (گيرنده) سرويس ختم شده باشد، سرويس بعدي را پس از چرخش بازيكنان مي‌زند (قانون ۲-۶-۷) – بازيكني كه از قسمت جلوئي و سمت راست زمين به منطقه عقب زمين مي‌رود (حركت مي‌كند) سرويس خواهد زد.
۳-۱۲- صدور دستور داور جهت زدن سرويس
پس از اينكه داور اول از آمادگي دو تيم جهت بازي و همچنين استقرار زننده سرويس در منطقه سرويس (توپ) مطمئن شد، دستور زدن سرويس را صادر مي‌كند(شكل ۱۱).
۴-۱۲- نحوه زدن سرويس (شكل ۱۱)
۱-۴-۱۲- پس از اينكه زننده سرويس توپ را از دستهايش (دستش) به هوا پرتاب (رها) كرد مي‌تواند با يك دست و يا قسمتي از دستش (انگشتان، مچ، ساعد، بازو) بر توپ ضربه وارد كند.
۲-۴-۱۲- فقط يكبار بالا انداختن يا آزاد كردن توپ ( به هنگام زدن سرويس ) مجاز مي‌باشد. دريبل يا حركت دادن توپ در دستها مجاز مي‌باشد
۳-۴-۱۲- در لحظه زدن سرويس، باسن زننده سرويس نبايد با زمين بازي ( شامل خط انتهائي زمين ) يا زمين خارج از منطقه سرويس تماس پيدا كند. قسمت كف پا (پاها)، قسمت بالاي مچ پا (پاها) يا دست ( دستهاي ) زننده سرويس مي‌توانند با زمين بازي و يا منطقه آزاد خارج منطقه سرويس تماس داشته باشد (شكل ۱۲).
۴-۴-۱۲- زننده سرويس بايد ظرف ۸ ثانيه بعداز اولين سوت داور براي سرويس، سرويس بزند (شكل ۱۱).
۵-۴-۱۲- سرويسي كه قبل از سوت داور، زده شود، مورد قبول قرار نمي‌گيرد و تكرار مي‌شود.
۵-۱۲- ايجاد مانع و حفاظ در حين زدن سرويس (شكل ۱۱)
۱-۵-۱۲- بازيكنان تيم زننده سرويس نبايد بازيكنان تيم مقابل را به طور انفرادي و يا گروهي از ديدن مسير توپ و زننده سرويس، جلوگيري كرده و ممانعت نمايند.
۲-۵-۱۲- يك يا گروهي از بازيكنان تيمي كه سرويـس مي‌زند، ممانعت و حفاظ را در حين اجراي سرويس با حركاتي از قبيل تكان دادن دستها، پريدن، حركت به طرفين و يا حتي ايستادن، انجام ميدهند تا اينكه بازيكنان تيم مقابل نتوانند مسير توپ را تشخيص دهند (شكل ۶).
۶-۱۲- خطاهايي كه در حين سرويس رخ مي‌دهند.
۱-۶-۱۲- خطاهاي سرويس
اگر زننده سرويس مرتكب يكي از خطاهاي ذيل شود، سرويس را به تيم مقابل مي‌دهند حتي اگر بازيكنان تيم مقابل در جاهاي اصلي خود مستقر نشده باشند. زننده سرويس:
۱-۱-۶-۱۲- ترتيب زدن سرويس را نقص كرده باشد (قانـون ۲-۱۲).
۲-۱-۶-۱۲- سرويس را به طور صحيح و مناسب نزده باشد (قانون ۴-۱۲)،
۳-۱-۶-۱۲- كپل‌هاي خود را از زمين بلند كند (قـانون ۴-۲-۹)،
۲-۶-۱۲- خطاهائيكه پس از زدن سرويس رخ مي‌دهند.
پس از اينكه سرويس به طور صحيح زده شد، اگر توپ (سرويس) يكي از شرايط ذيل را داشته باشد خطا محسوب مي‌گردد (به غير از اينكه بازيكن در محل اصلي خود مستقر نشده باشد) (قانون ۲-۷-۱۲):
۱-۲-۶-۱۲- سرويس (توپ) با يكي از بازيكنان تيم زننده سرويس تماس پيدا كرده و يا اينكه كاملا از فضاي عبور سطح عمودي تور عبور نكرده باشد (قوانين ۴-۴-۸، ۵-۴-۸ و ۱-۱-۱۰، شكل ۱۱).
۲-۲-۶-۱۲- توپ به بيرون از زمين رفته باشد (قانون ۴-۸)،
۳-۲-۶-۱۲- توپ از مانع و يا خطاهاي انفرادي يا گروهي عبور كرده باشد (قانون ۵-۱۲).
۷-۱۲- خطاهائي‌كه پس از سرويس و عدم استقرار صحيح بازيكنان در محل‌هاي مربوطه رخ مي‌دهند.
۱-۷-۱۲- اگر زننده سرويس در حين زدن سرويس مرتكب خطا شود (سرويس غلط و نادرست، عدم چرخش صحيح و غيره) و بازيكنان تيم مقابل در جاهاي اصلي خود مستقر نشده باشند، به عنوان خطاي سرويس تلقي شده و تيم زننده سرويس جريمه مي‌شود.
۲-۷-۱۲- ولي اگر سرويس را به طور صحيح بزنند و سپس خطا شده باشد (بيرون از زمين برود، از مانع عبور كرده و غيره ) عدم استقرار صحيح بازيكنان بر خطاي سرويس ارجعيت داشته و خطاي آنرا (عدم استقرار صحيح را ) مي‌گيرند.
۱۳- ضربه حمله
۱-۱۳- ضربه حمله
۱-۱-۱۳- كليه حركات به غير از سرويس و دفاع كه باعث مي‌شوند توپ به زمين حريف هدايت شود به عنوان ضربات حمله محسوب مي‌شوند.
۲-۱-۱۳- اگر در حين حمله، ضربه آشكار بر توپ وارد كرده و يا توپ را با دست نگرفته و يا پرتاب نكرده باشند، مي‌توانيد يك ضربه آهسته بر توپ وارد كنيد.
۳-۱-۱۳- لحظه ايكه توپ كاملا از سطح عمودي تور عبور كرده و يا اينكه با حريف مقابل تماس پيدا مي‌كند، عمل ضربه حمله تكميل مي‌گردد.
۲-۱۳- محدوديت‌هائي براي ضربه حمله
۱-۲-۱۳- بازيكن قسمت جلوئي زمين مي‌توانددر هر ارتفاعي، اقدام به ضربه حمله نمايد به شرطي كه در فضاي بازي خود با توپ تماس گرفته باشد.
۲-۲-۱۳- بازيكن قسمت عقب زمين مي‌تواند در شرايط ذيل در هر ارتفاعي، ضربه حمله را از پشت منطقه جلو تكميل نمايد.
۱-۲-۲-۱۳- در حين ضربه، كپل‌هاي بازيكن نبايد با خط حمله تماس پيدا كرده و يا از بالاي آن عبور كند.
۲-۲-۲-۱۳- بازيكن مي‌تواند پس از ضربه حمله، كپل‌هايش را در داخل منطقه جلوئي قرار دهد (وارد كند) (قانون ۱-۴-۱).
۳-۲-۱۳- بازيكن قسمت عقبي نيز مي‌تواند ضربه حمله را در منطقه جلوئي تكميل نمايد به شرطي كه در لحظه تماس وي با توپ، توپ كاملا در بالاي تور قرار نگرفته باشد (شكل ۸).
۳-۱۳- خطاهاي ضربه حمله
۱-۳-۱۳- بازيكن توپ را در زمين (فضاي) بازي تيم مقابل ضربه مي‌زند (قانون ۱-۲-۱۳).
۲-۳-۱۳- بازيكن توپ را با ضربه خود به بيرون از زمين هدايت مي‌كند (قانون ۴-۸).
۳-۳-۱۳- لحظه ايكه توپ كاملا در بالاي تور قرار گرفته است و بازيكن قسمت عقب زمين، از قسمت جلوئي زمين بر توپ ضربه مي‌زند (قانون ۳-۲-۱۳،
شكل ۱۱).
۴-۳-۱۳- بازيكن در حين ضربه زدن، كپل‌هايش رااز زمين بلند مي‌كند (قانون ۴-۲-۹، شكل ۱۱).
۵-۳-۱۳- لحظه ايكه توپ كاملا در بالاي تور قرار گرفته و بازيكن Libero بر آن ضربه وارد مي‌كند (شكل ۱۱ و قانون ۲-۱-۳-۱۹).
۶-۳-۱۳- زمانيكه بازيكن Libero پاس را با انگشتانش به منطقه جلوئي (قانون ۴-۱-۳-۱۹) و در بالاي توپ فرستاده و يكي از بازيكنان هم تيم خود بر آن ضربه مي‌زند (شكل ۱۱).
۱۴- دفاع
۱-۱۴- دفاع كردن
۱-۱-۱۴- دفاع عبارت از عملي است كه بازيكنان كنار تور دستهايشان را در بالاي تور نگه مي‌دارند تا اينكه از آمدن توپ از زمين حريف جلوگيري نمايند.فقط بازيكنان قسمت جلوئي زمين مي‌توانند دفاع كنند.
۲-۱-۱۴- تصميم و اقدام بازيكن جهت دفاع
اگر بازيكني اقدام به دفاع نموده ولي باتوپ تماس نگرفته باشد، تصميم جهت دفاع تلقي مي‌گردد.
۳-۱-۱۴- دفاع كامل
زمانيكه توپ با مدافع (دفاع كننده) تماس پيدا مي‌كند، دفاع كامل مي‌گردد.(شكل ۷).
۴-۱-۱۴- دفاع گروهي
زمانيكه ۲ يا سه بازيكن جلوئي نزديك هم دفاع كرده و توپ با يكي از آنها برخورد مي‌كند، دفاع گروهي محسوب مي‌گردد.
۲-۱۴- تماس دفاع
يك يا چند مدافع مي‌توانند تماسهاي متوالي (سريع و مداوم) با توپ داشته باشند به شرطي كه اين تماسها در حين اجراي يك عمل صورت گرفته باشند.
۳-۱۴- دفاع در زمين (فضاي) حريف
بازيكن مي‌تواند در حين دفاع دستها و بازوهايش را در آنسوي تور و زمين حريف قرار دهد به شرطي كه اين عمل تاثيري در بازي تيم مقابل نداشته باشد. بنابراين زمانيكه حريف حمله را انجام نداده است نمي‌توانيد توپ را در آن سوي تور (زمين حريف) لمس نمائيد.
۴-۱۴- دفاع و ضربات تيم
۱-۴-۱۴- دفاع (تماس دفاع) به عنوان ضربه تيم محسوب نمي‌گردد (قانون ۱-۹).بنابراين، هر تيم مي‌تواند سه ضربه ديگر پس از دفاع، جهت برگرداندن توپ بر آن وارد كند.
۲-۴-۱۴- اولين ضربه پس از دفاع، مي‌تواند به وسيله هر يك از بازيكنان از جمله فردي كه در حين دفاع با توپ تماس گرفته است، صورت بگيرد.
۵-۱۴- دفاع بر روي سرويس
مي توانيد بر روي سرويس حريف دفاع كنيد.
۶-۱۴- خطاهاي دفاع (شكل ۱۱)
خطاهاي دفاع به شرح زير مي‌باشند:
۱-۶-۱۴- مدافع توپ را در زمين حريف و همزمان با ضربه حمله حريف و يا قبل از آن، لمس كرده باشد (قانون ۳-۱۴).
۲-۶-۱۴- يكي از بازيكنان قسمت عقب زمين و يا بازيكن Libero دفاع كرده و يا در عمل دفاع شركت كرده و در آن سهيم باشد
(قوانين ۱-۱۴،۵-۱۴ و ۳-۱-۳-۱۹).
۳-۶-۱۴- زمانيكه مدافع در حين دفاع و يا در حين تكميل دفاع، كپل‌هايش را از زمين بلند كند (قوانين ۴-۲-۹، ۳-۱-۱۴ و ۴-۱-۱۴).
۴-۶-۱۴- توپ پس از دفاع، بيرون رفته باشد (قانون ۴-۸).
۵-۶-۱۴- زمانيكه مدافع توپ رادر زمين حريف و بيرون از آنتن دفاع كرده باشد.
۶-۶-۱۴- بازيكن ليبرو براي ايجاد يك سد (دفاع)، فردي يا گروهي تلاش مي‌كند.

«فصل ۵: تعليق و تاخيرات »
۱۵- تعليقهاي قانوني در بازي
تعويض بازيكنان و تايم اوتها به عنوان تعليق‌هاي قانوني بازي محسوب مي‌شوند.
۱-۱۵- تعداد تعليقهاي قانوني
هر يك از تيم‌ها مي‌توانند در طول هر سِت،حداكثر دو (۲) تايم اوت گرفته و شش (۶) تعويض داشته باشند.
۲-۱۵- در خواست جهت تعليق (تعويض) قانوني
۱-۲-۱۵- فقط مربي و كاپيتان تيم مي‌توانند در خواست تعويض قانوني نمايند.
اين درخواست با نشان دادن علائم دستي مربوطه صورت گرفته (شكل ۴-۱۱ و ۵-۱۱) و در اين لحظه توپ نبايد در جريان بوده (اوت باشد) و داور سوت را جهت سرويس نزده باشد.
۲-۲-۱۵- در خواست تعويض قبل از شروع سِت امكان پذير بوده و بايستي آنرا به عنوان تعويض قانوني در آن سِت قيد نمائيد.
۳-۱۵- ترتيب و توالي تعويضها
۱-۳-۱۵- هر يك از تيم‌ها مي‌توانند ۱ يا ۲ درخواست جهت تايم اوت و يك درخواست جهت تعويض بازيكنان را يكي پس از ديگري انجام داده و نياز نيست كه بازي را از سر بگيرند ارائه نمايند.
۲-۳-۱۵- توجه داشته باشيد كه يك تيم نمي‌تواند در طول تعويض بازيكن، درخواستهاي مداومي را جهت تعويض بازيكنان ارائه داده و توجه داشته باشيد كه ۲ يا سه بازيكن مي‌توانند در طول يك تعليق، تعويض شوند (قانـون ۱-۶-۱۵، ۵-۱۵).
۴-۱۵- تايم اوتهاي عادي و تايم اوت‌هاي فني (شكل ۴-۱۱)
۱-۴-۱۵- زمان هر يك از تايم اوتها ۳۰ ثانيه مي‌باشد.
براي مسابقات جهاني WOVD و مسابقات قهرماني منطقه اي در سِت‌هاي يك تا چهار دو وقت استراحت فني ۶۰ ثانيه اي اضافي را مي‌توان بطور اتوماتيك، زمانيكه تيم برتر به امتيازات ۸ و ۱۵ مي‌رسد، استفاده كرد،. در صورتي كه چنين تصميمي توسط مرجع ذيربط بنا به تقاضاي برگزار كننده گرفته شود. در سِت تعيين‌كننده نتيجه بازي (سِت پنجم)، وقت استراحت فني وجود ندارند، فقط هر تيم مي‌تواند دو تايم اوت (وقت استراحت) ۳۰ ثانيه اي را درخواست نمايد.
۲-۴-۱۵- بازيكنان موظف هستند كه در طول كليه تايم اوتها به منطقه آزاديكه در كنار نيمكت مربوطه است، بروند.
۵-۱۵- تعويض و جايگزيني بازيكنان
تعويض عبارت از اين است كه اسم بازيكن ذخيره را در برگ امتيازات نوشته و اين بازيكن بجاي بازيكني كه قرار است زمين را ترك كند، وارد زمين مي‌شود (به غير از بازيكن Libero).شايان ذكر است كه تعويض با دستور داور صورت مي‌گيرد (لطفا جهت كسب اطلاعات بيشتر در زمينه تعويض به قانون ۱۰-۱۵و ۲-۳-۱۹ مراجعه فرماييد).
۶-۱۵- تعداد و محدوديتهاي تعويض
۱-۶-۱۵- هر يك از تيم‌ها مي‌توانند حداكثر ۶ تعويض در طول هر سِت انجام دهند.لازم به توضيح است كه مي‌توانيد ۱ يا چند بازيكن را همزمان با يكديگر تعويض نمائيد.
۲-۶-۱۵- بازيكني كه اسم او در برگ آرنج تيم قيد شده است مي‌تواند از زمين خارج شده و مجددا به زمين برگردد ولي بايستي توجه داشته باشيد كه اين عمل فقط يكبار در طول سِت صورت گرفته و در حين برگشت به زمين،به محل استقرار قبلي خود برمي‌گردد.
۳-۶-۱۵- يك بازيكن ذخيره مي‌تواند بجاي بازيكني كه اسم او در برگ ارنج قيد شده است وارد زمين گردد ولي توجه داشته باشيد كه اين عمل فقط يكبار در طول سِت صورت گرفته و در حين تعويض ايشان فقط بجاي بازيكني وارد زمين مي‌شود كه وي در حين تعويض از زمين خارج شده است.
۴-۶-۱۵- اگر تعويضي منجر به عدم رعايت قوانين كلاسبندي (قانون ۱-۳-۷) گردد، غير قانوني تلقي شده و داور اجازه اين تعويض را نمي‌‌دهد (قانون ۲-۹-۱۵).
۷-۱۵- تعويض استثنائي
بازيكن مجروحي كه (به غير از بازيكن Libero ) نمي‌تواند به بازي ادامه دهد بايستي بطور قانوني تعويض گردد ولي اگر اين امر غيرممكن باشد،تيم مذكور مي‌تواند از تعويض استثنائي و بدون توجه به تعداد تعويض‌هاي قيد شده در قانون ۶-۱۵ بهره مند شود. لطفا توجه داشته باشيد كه بايستي پس از تعويض استثنائي، برگ ارنج با قانون ۱-۳-۷ مطابقت داشته باشد.
تعويض استثنائي،يعني لحظه‌اي كه بازيكني در زمين مجروح مي‌شود،(به غير از بازيكن Libero و جايگزين وي) بازيكن ديگري كه مي‌خواهد جايگزين وي (بازيكن زخمي) شود، نبايد در زمين باشد. بازيكن زخمي تعويض شده مجاز نيست مجددا وارد مسابقه شود.
يك تعويض استثنائي را نمي‌توان در هر مورد به عنوان يك تعويض نرمال (عادي) به حساب آورد.
۸-۱۵- تعويض بازيكن خاطي و نالايق
بايستي بازيكن خاطي و نالايق بطور قانوني تعويض گردد.اگر اين امر غيـر ممكن باشد، تيم به عنوان تيم ناقص تلقي مي‌گردد (قانون ۳-۴-۶ و ۱-۳-۷).
۹-۱۵- تعويض غير قانوني
۱-۹-۱۵- اگر تعداد تعويض‌ها بيش از تعداد تعويض‌هاي قيد شده در قانون ۶-۱۵ باشد،به عنوان تعويض غير قانوني تلقي مي‌گردد (به غير از مورد قيد شده در قانون ۷-۱۵).
۲-۹-۱۵- اگر تيمي يك تعويض غيرقانوني انجام داده باشد و بازي نيز ادامه داشته باشد (قانون ۱-۸) تصميمات ذيل را به مورد اجرا خواهند گذاشت:
۱-۲-۹-۱۵- تيم مربوطه جريمه شده و Rally را از دست مي‌‌دهد (قانون ۳-۱-۶)،
۲-۲-۹-۱۵- تعويض را تصحيح مي‌كنند،
۳-۲-۹-۱۵- امتيازاتي را كه تيم خاطي از لحظه خطا بدست آورده است،حذف مي‌كنند.
امتيازات تيم مقابل تغيير نكرده و همچنان به قوت خود باقي مي‌‌ماند.
۱۰-۱۵- تعويض بازيكنان
۱-۱۰-۱۵- تعويض بايد در منطقه تعويض انجام شود. (قانون ۳-۴-۱، شكل ۱b).
۲-۱۰-۱۵- زمان مورد نياز جهت تعويض، عبارت است از ثبت بازيكن تعويضي در سِت امتيازات و اجازه ورود و خروج بازيكنان از زمين بازي مي‌باشد.
۳-۱۰-۱۵- در لحظه در خواست تعويض، بازيكن (بازيكنان) موظف است كه در نزديكي منطقه تعويض، جهت ورود به زمين آماده باشد
(قانون ۳-۶-۱۵، ۳-۳-۷، ۳-۴-۱).
در غير اين صورت، دستور تعويض صادر نشده و تيم مذكور را به خاطر همين تاخير، جريمه مي‌كنند (قانون ۲-۱۶).
در مسابقات قهرماني منطقه اي و مسابقات جهاني WOVD، جهت تسهيل تعويض از تابلوهاي شماره دار استفاده مي‌كنند.
۴-۱۰-۱۵- اگر يك تيم قصد انجام بيش از يك تعويض بطور همزمان را داشته باشد، تعداد تعويض‌ها بايد در زمان درخواست انجام تعويض مشخص گردد. در اينصورت، اين تعويض‌ها بايد به ترتيب، يك جفت از بازيكنان بعد از جفت ديگر، انجام گيرند.
۱۱-۱۵- درخواستهاي بي جا و بي مورد
۱-۱۱-۱۵- درخواست تعويض‌هاي ذيل به عنوان تعويض بي مورد تلقي مي‌شوند:
۱-۱-۱۱-۱۵- در طول بازي و يا در حين سوت داور جهت زدن سرويس و يا پس از آن (قانون ۱-۲-۱۵)،
۲-۱-۱۱-۱۵- به وسيله يكي از اعضاي غير مجاز تيم (قانـون ۱-۲-۱۵).
۳-۱-۱۱-۱۵- تيمي كه بازيكني را تعويض كرده و بخواهد بازيكن ديگري را قبل از شروع همان بازي، تعويض كند (تعويض چندين بازيكن در يك لحظه بدون اطلاع قبلي) (قانون ۲-۳-۱۵).
۴-۱-۱۱-۱۵- پس از اتمام تايم اوتها و تعويضهاي قانوني.
۲-۱۱-۱۵- اولين درخواست نابجا در مسابقه كه بر بازي تاثيري نمي‌گذارد يا باعث تاخير در آن نمي‌شود، بايد بدون هيچگونه عواقب (پي آمدهاي) ديگر رد شود.
۳-۱۱-۱۵- درخواست نابجاي مكرر در بازي كه منجر به تاخير شده باشد.
۱۶ – تاخيرها در بازي
۱-۱۶ – انواع تاخير
عمل بي مورد تيمي كه باعث تعويق ادامه بازي مي‌گردد ً تاخير ً ناميده شده و شامل مراحل ذيل مي‌باشد:
۱-۱-۱۶ – تاخير در تعويض،
۲-۱-۱۶ – ادامه تعليق (معطل كردن) پس از صدور دستور داور جهت شروع بازي،
۳-۱-۱۶ – درخواست تعويض غير قانوني (قانون ۹-۱۵)،
۴-۱-۱۶ – تكرار درخواستهاي بي مورد (قانون ۲-۱۱-۱۵)،
۵-۱-۱۶ – تاخير بازي به وسيله بازيكنان و اعضاي تيم.
۲-۱۶ – جرايم تاخير
۱-۲-۱۶ – “جريمه تاخير ” و “ اخطار تاخير” شامل تيـم مي‌گردد (انفرادي نبوده و گروهي مي‌باشد).
۱-۱-۲-۱۶ – جرايم تاخير در طول مسابقه به قوت خود باقي مي‌ماند.
۲-۱-۲-۱۶ – كليه جرايم تاخير از جمله اخطارها را در ليست امتيازات درج مي‌كنند.
۲-۲-۱۶ – جريمه اولين تاخير توسط هر يك از اعضاي تيم‌ها در طول مسابقه “ اخطار تاخير ” مي‌باشد (شكل ۲۵-۱۱).
۳-۲-۱۶ – دومين تاخير و يا تاخيرهاي بعدي توسط هر يك از اعضاي همان تيم در طول همان سِت خطا محسوب شده و جريمه آن ً جريمه تاخير ً بوده و در نتيجه Rally رااز دست مي‌دهند (شكل ۲۵-۱۱).
۴-۲-۱۶ – جرايم تاخير بين‌سِتها و ياقبل ازآنها به قوت خود باقي مانده و در سِت‌هاي بعدي تاثير مي‌گذارند.
۱۷- تعويض‌هاي استثنائي در بازي
۱-۱۷-مصدوم (مجروح) شدن بازيكن
۱-۱-۱۷- اگر در طول بازي (زمانيكه توپ در جريان است) حادثه اي شديد رخ داده و بازيكني مجروح شود، داور موظف است كه بازي را فورا نگهداشته و به دستيار پزشكي اجازه بدهد كه جهت مداواي بازيكن مصدوم وارد زمين شود. پس از مداواي بازيكن، بازي را شروع مي‌كنند.
۲-۱-۱۷- اگر بازيكن مصدوم نتواند از طريق تعويضهاي قانوني و استثنائي تعويض شود (قانون ۱-۸ و ۲-۸) سه دقيقه به ايشان فرصت مي‌دهند تا اينكه تسكين پيدا كند، ولي توجه داشته باشيد كه هر يك از بازيكنان فقط يك بار مي‌توانند از اين موقعيت در طول مسابقه استفاده نمايند.
اگر بازيكن تسكين پيدا نكرده و تيم مذكور نتواند بازيكن ديگري را جايگزين وي كند، تيم به عنوان تيم ناقص تلقي ميگردد (قوانين ۳-۴-۶ و ۱-۳-۷).
۲-۱۷- عوامل خارجي كه در بازي تاثير مي‌گذارند (تداخل مي‌كنند).
اگر هر گونه عامل خارجي در طول بازي رخ داده و در بازي تاثير بگذارد، داور موظف است كه بازي را متوقف كرده و پس از رفع اين مشكل، بازي را با تكرار سرويس قبلي آغاز كند.
۳-۱۷- تاخيرهاي مداوم و طولاني
۱-۳-۱۷- اگر عوامل غيرمترقبه اي باعث تأخير مسابقه شوند، داور اول به همراه مسئولين برگزاركننده مسابقات و در صورت امكان با حضور يكي از اعضاي كميته كنترل مسابقات، موظف هستند كه تصميماتي را نسبت به برقراري شرايط عادي، اتخاذ نمايند.
۲-۳-۱۷- اگر يك و يا چند مورد تأخير رخ داده و مدت زمان آنها كمتر از ۴ ساعت باشد به شرح زير عمل مي‌كنند:
۱-۲-۳-۱۷- اگر بخواهند مسابقه را در همان زمين آغاز كنند، سِتي را كه در آن وقفه به وجود آمده بود، به طور عادي و با همان امتيازات قبلي و بازيكنان و محلهاي مربوطه ادامه مي‌دهند. لازم به توضيح است كه امتيازات سِتهاي قبلي نيز به قوت خود باقي مي‌مانند.
۲-۲-۳-۱۷- ولي اگر بخواهند مسابقه را در زمين ديگري آغاز كنند، سِتي را كه در آن وقفه به وجود آمده بود، كنسل كرده ولي بازي را با همان افراد و همان ارنج آغاز مي‌كنند. لازم به توضيح است كه امتيازات سِتهاي قبلي همچنان به قوت خود باقي مي‌مانند.
۳-۳-۱۷- ولي اگر يك و يا چند مورد تأخير رخ داده و مدت زمان آنها بيش از ۴ ساعت باشد، اين مسابقه را كنسل كرده و مسابقه ديگري را از اول آغاز مي‌كنند.
۱۸- تعويض زمين بازي و فاصله بين‌سِت‌ها
۱-۱۸- فاصله بين‌سِت‌ها
فاصله بين‌كل سِتها سه دقيقه مي‌باشد.
در طول اين فاصله، زمينها را تعويض كرده و ارنج جديد تيم‌ها را در ليست امتيازات ثبت مي‌كنند.
باتوجه به درخواست مسئولين برگزاركننده مسابقات، تيم‌هاي شركت كننده مي‌توانند فاصله بين‌سِتهاي دوم و سوم را تا ۱۰ دقيقه افزايش دهند.
۲-۱۸- تعويض زمين (شكل ۳-۱۱)
۱-۲-۱۸- به غير از سِت پنجم (نهايي) تيم‌ها موظف هستند كه پس از هر سِت زمين را عوض كنند.
۲-۲-۱۸- در سِت نهايي (پنجم) به محض اينكه يكي از تيم‌ها به امتياز ۸ دست يافت، تيم‌ها بدون تأخير زمين‌ها را تعويض كرده و بازيكنان در همان محل مربوطه مستقر مي‌شوند.
اگر اين تعويض را در وقت مناسب (امتياز ۸) انجام ندهند، به محض اينكه متوجه اين اشتباه شدند، زمين‌ها را تعويض مي‌كنند، امتيازات را در حين تغيير زمين‌ها تغيير نداده و همچنان به قوت خود باقي مي‌مانند.

«فصل ۶: بازيكن ليبرو »
۱۹- بازيكن ليبرو
۱-۱۹- تعيين بازيكن ليبرو
۱-۱-۱۹- هر تيم حق دارد از ميان ليست ۱۲ نفري بازيكنان خود، يك بازيكن متخصص دفاعي را به عنوان بازيكن ليبرو تعيين نمايد. (به قانون ۱-۱-۴) مراجعه نمائيد).
۲-۱-۱۹- نام بازيكن ليبرو بايد قبل از مسابقه در برگه امتيازات، در محل مشخص شده، ثبت گردد.
۳-۱-۱۹- بازيكن ليبرو نمي‌تواند كاپيتان تيم و يا كاپيتان بازي باشد. (به قانون ۵ مراجعه نمائيد).
۲-۱۹- تجهيزات
بازيكن ليبرو بايد يك يونيفرم (يا پيراهن-پيش بند ويژه بازيكن ليبرو) بپوشد و پيراهن اين بازيكن حداقل بايد از نظر رنگ با پيراهن ديگر اعضاي تيم متمايز باشد. يونيفرم بازيكن ليبرو مي‌تواند داراي طرح متفاوت با ديگر بازيكنان باشد اما بايد همانند يونيفرم ديگر اعضاي تيم شماره گذاري شود.(به قانون ۳-۴ مراجعه نمائيد).
۳-۱۹- اقدامات در برگيرنده بازيكن ليبرو
۱-۳-۱۹- اقدامات (اعمال) بازي
۱-۱-۳-۱۹- بازيكن ليبرو مي‌تواند جايگزين هر يك از بازيكنان رديف عقب شود. ( به قوانين ۱-۳-۷ و ۲-۱-۴-۷ مراجعه نمائيد).
۲-۱-۳-۱۹- اگر در لحظه تماس با توپ، توپ كاملا بالاتر از نقطه بالائي تور باشدبازيكن ليبرو محدود به عمل كردن به عنوان يك بازيكن رديف عقب بوده و مجاز به كامل كردن يك حمله از هر جا ( شامل زمين بازي و منطقه آزاد ) نميباشد،. ( به قوانين ۲-۲-۱۳ و ۵-۳-۱۳ مراجعه نمائيد).
۳-۱-۳-۱۹- يك بازيكن ليبرو نمي‌تواند سرويس بزند، دفاع نمايد يا براي انجام دفاع ( ايجاد سد ) تلاش نمـايد. ( به قوانين ۱-۴-۱۲ و ۲-۶-۱۴ و ۶-۶-۱۴ مراجعه نمائيد).
۴-۱-۳-۱۹- اگر توپ از پاس سرانگشتي بازيكن ليبرو در منطقه جلو وي بيايد، يك بازيكن نمي‌تواند يك ضربه حمله را از بالاي تور كامل نمايد، اگر بازيكن ليبرو همان عمل را از پشت منطقه جلو يا از بيرون از آن انجام دهد، مي‌تواند آزادانه به توپ ضربه بزند. ( به قانون ۶-۳-۱۳ مراجعه مائيد).
۲-۳-۱۹- جابجائي بازيكنان
۱-۲-۳-۱۹- جابجائي در برگيرنده بازيكن ليبرو به عنوان تعويض‌هاي عادي ( معمولي ) به حساب نمي‌آيند. ( به قانون ۵-۱۵ مراجعه نمائيد ).
اين قبيل تعويض‌ها داراي محدوديت نمي‌باشند، اما بايد يك رالي (Rally) بين‌دو مورد تعويض بازيكن ليبرو وجود داشته باشد. تنها بازيكني مي‌تواند جايگزين بازيكن ليبرو شود كه بازيكن ليبرو جاي وي در بازي حضور داشته است.
۲-۲-۳-۱۹- تعويضها فقط قبل از سوت سرويس و يا زمانيكه توپ در خارج از بازي است صورت مي‌گيرند. (بـه قانون ۳-۱۲ مراجعه نمائيد).
در آغاز هر سِت، بازيكن ليبرو نمي‌تواند وارد زمين بازي شود مگر اينكه داور دوم ارنج شروع را چك كرده باشد ( به قوانين ۲-۳-۷ و ۱-۱۲ مراجعه نمائيد).
۳-۲-۳-۱۹- يك تعويضي كه بعد از سوت براي زدن سرويس اما قبل از زدن سرويس انجام شود، نبايد رد شود، اما بعد از پايان رالي يك اخطار شفاهي براي اين كار داده ميشود. ( به قوانين ۳-۱۲، ۴-۱۲ و ۱-۲۱ مراجعه نمائيد).
تعويض‌هاي همراه با تاخير بايد مشمول يك جريمه (اخطار) تاخير شوند ( به قانون ۲-۱۶ مراجعه نمائيد).
۴-۲-۳-۱۹- بازيكن ليبرو و بازيكن جايگزين فقط مي‌توانند از روي خط جانبي (كناري) در جلو نيمكت تيم خود، بين‌خط حمله و خط انتهائي زمين خود، وارد زمين شده يا از آن خارج شوند. ( به قانون D.la مراجعه نمائيد).
۳-۳-۱۹- تعيين مجدد يك بازيكن ليبرو جديد:
۱-۳-۳-۱۹- در صورت آسيب ديدن بازيكن ليبرو تعيين شده، و براساس تائيد قبلي داور اول، مربي مي‌تواند يكي از بازيكنان خود را به عنوان بازيكن ليبرو جديد تعيين نمايد كه اين بازيكن نبايد در لحظه تعيين مجدد، در زمين بازي حضور داشته باشد. ( به قانون ۱-۳-۷ مراجعه مائيد).
بازيكن ليبرو آسيب ديده نمي‌تواند براي مدت زمان باقي مانده مسابقه مجددا وارد بازي شود. لذا بازيكني كه مجددا به عنوان بازيكن ليبرو تعيين شده، بايد به عنوان بازيكن ليبرو براي باقيمانده مسابقه، حضور داشته باشد.
۲-۳-۳-۱۹- در صورت تعيين مجدد يك بازيكن ليبرو، شماره اين بازيكن بايد روي صفحه امتيازات و در برگ ارنج براي سِت بعدي ثبت شود. ( به قوانين ۲-۳-۷،۲-۱-۱۹،۷-۲-۲-۲۵ مراجعه نمائيد).

فصل ۷: اخلاق ورفتار شركت كنندگان
۲۰- ضرورت‌هاي اخلاق و رفتار خوب
۱-۲۰- اخلاق و رفتار ورزشكارانه
۱-۱-۲۰- شركت‌كنندگان موظف هستند كه از قوانين رسمي واليبال ايستاده مطلع بوده و نسبت به آنها وفادار باشند.
۲-۱-۲۰- بازيكنان موظف هستند كه با اعمال و رفتار ورزشكارانه خود و بدون اينكه با داوران بحث كنند، تصميمات آنها (داوران) را بپذيرند.
اگر بازيكنان نسبت به تصميم داور مشكوك باشند، فقط كاپيتان تيم مي‌تواند نسبت به اين مسئله معترض بوده و اين مسئله را با داور درميان بگذارد.
۳-۱-۲۰- شركت‌كنندگان موظف هستند از اعمال و رفتارهايي‌كه در تصميم‌گيري داوران تأثير مي‌گذارند، خودداري كرده و نبايد به خطاهاي تيم خود سرپوش بگذارند.
۲-۲۰- بازي عادلانه و منصفانه
۱-۲-۲۰- بايستي اخلاق و رفتار بازيكنان جهت ايفاي يك بازي عادلانه و منصفانه، محترمانه و مؤدبانه بوده و نه تنها اين مسأله را درحين برخورد با داوران رعايت كرده، بلكه شامل ساير مسئولين، حريفان، افراد هم تيم و تماشاچيان نيز مي‌گردد.
۲-۲-۲۰- اعضاي تيم مي‌توانند در طول بازي با يكديگر صحبت كنند (قانون ۴-۳-۲-۵).
۲۱- بدرفتاري و تصميمات اتخاذ شده نسبت به آن
۱-۲۱- بدرفتاري جزئي و معمولي
اگر بدرفتاري فردي جزئي و معمولي باشد، جريمه‌اي دربر نداشته و داور اول موظف است كه به‌طور شفاهي و يا با استفاده از علائم اخطار دستي، كاپيتان تيم مربوطه را از اين امر مطلع ساخته و از جريمه شدن آن جلوگيري نمايد.
توجه داشته باشيد كه اين اخطار هيچگونه جريمه آني نداشته و در ليست امتيازات قيد نمي‌گردد.
۲-۲۱- بدرفتاري‌هايي‌كه منجر به جريمه مي‌شوند.
اگر اعضاي تيمي نسبت به مسئولين،حريفان، افراد هم تيم و يا تماشاچيان بدرفتاري نادرستي داشته باشند، جريمه آن را نسبت به شدت بدرفتاري، به سه دسته ذيل تقسيم كرده‌اند:
۱-۲-۲۱- رفتار بي‌ادبانه و جسورانه: مغاير شئونات اخلاق و رفتار خوب بوده و ضمنا اهانت‌آميز مي‌باشد.
۲-۲-۲۱- رفتار اهانت‌آميز: شامل كلمات و حركات ناسزا و افترا مي‌باشد.
۳-۲-۲۱- تهاجم: درگيريهاي بدني و يا تهاجم عمدي.
۳-۲۱- ميزان جريمه و تنبيه
ميزان جريمه و تنبيه بستگي به شدت حمله و نظريه (قضاوت) داور اول داشته و آنها را به شرح ذيل در ليست امتيازات قيد مي‌كنند:
۱-۳-۲۱- جريمه (شكل ۶-۱۱)
اگر هريك از اعضاي تيم براي اولين بار مرتكب بدرفتاري شوند تيم مذكور جريمه شده و در نتيجه سرويس را از دست مي‌دهد (قانون ۱-۲-۲۱ و ۱-۱-۴).
۲-۳-۲۱- بلاتكليفي بازيكنان و مربي
۱-۲-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيمي بلاتكليف شود، موظف هست كه بقيه سِت را بدون جريمه بعدي در منطقه جريمه‌اي‌كه در پشت نيمكت تيم خود مي‌باشد، باقي بماند (قانون ۵-۴-۱، شكل ۱a,1b).
اگر مربي تيمي بلاتكليف شود، مسئوليت مربوطه بطور موقت از وي ساقط شده و موظف است كه بقيه سِت را در منطقه جريمه‌اي‌كه در پشت نيمكت خود مي‌باشد، باقي بماند (قانون ۵-۴-۱، شكل ۱a,1b).
۲-۲-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيمي براي اولين بار حركت و رفتار تهاجمي داشته باشد، بلاتكليف شده و هيچگونه عواقب جانبي (بعدي) نخواهد داشت.
۳-۲-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيم براي دومين بار در يك مسابقه رفتار جسورانه داشته باشد، بلاتكليف شده و هيچگونه عواقب جانبي (بعدي) نخواهد داشت.
۳-۳-۲۱- اخراج اعضاي تيم (عدم صلاحيت و شركت در مسابقه)
۱-۳-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيم صلاحيت شركت در مسابقه را نداشته باشد (اخراج گردد) موظف است كه محل كنترل مسابقه را تا اتمام همان مسابقه ترك كند (شكل ۱a).
۲-۳-۳-۲۱- اگر فردي براي اولين بار حركت تهاجمي (حمله) داشته باشد، از مسابقه اخراج مي‌گردد.
۳-۳-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيمي براي دومين بار در يك مسابقه رفتار اهانت‌آميز داشته باشد، بدون عواقب بعدي از مسابقه اخراج مي‌گردد.
۴-۳-۳-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيمي براي سومين بار در يك مسابقه رفتار جسورانه داشته باشد، بدون عواقب بعدي از مسابقه اخراج مي‌گردد.
۴-۲۱- اجراي جرايم اتخاذ شده.
۱-۴-۲۱- كليه جرايم بدرفتاري فقط مختص افرادي‌است كه مرتكب اين عمل ناشايست مي‌شوند. گفتني است كه اين جرايم را در ليست امتيازات قيد كرده و تا پايان مسابقه به قوت خود باقي خواهند ماند.
۲-۴-۲۱- اگر يكي از اعضاي تيمي رفتار ناشايست خود را در همان مسابقه تكرار كند، بر طبق قوانين مندرج در بند ۳-۲۱ و شكل ۹ تنبيه خواهد شد (براي هريك از اعضاي تيم جريمه‌اي را به ازاي خطاهاي مكرر مشخص مي‌كنند).
۳-۴-۲۱- بلاتكليفي و يا اخراج اعضاي تيم به‌خاطر حمله يا حركت تهاجمي نياز به تصميم (جريمه) قبلي ندارد.
۵-۲۱- بدرفتاري در بين‌سِت‌ها و يا قبل از آنها
اگر فردي در بين‌سِت‌ها و يا قبل از آنها مرتكب حركت ناشايست شود، جرايم آن‌را برطبق قانون ۳-۲۱ مشخص كرده و در سِت بعدي به مورد اجرا مي‌گذارند.
۶-۲۱- كارت‌هايي‌كه جرايم را مشخص مي‌كنند:
اخطار: به‌صورت شفاهي و يا با استفاده از علائم دستي صورت گرفته و نياز به كارت ندارد.
جريمه: كارت زرد
بلاتكليف: كارت قرمز
اخراج: كارت زرد و قرمز را با همديگر به‌كار مي‌برند (نشان مي‌دهند)
(لطفا جهت كسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه به شكل ۸-۷-۶-۱۱ مراجعه فرماييد).

 بخش ۲: داوران، مسئوليت‌هاي آنها و علائم رسمي
«فصل۸: داوران»
۲۲- هيئت داوران و مراحل مربوطه
۱-۲۲- تركيب
هيئت داوران يك مسابقه از مسئولين ذيل تشكيل مي‌گردد:
 داور اول  داور دوم  مسئول ثبت امتيازات (منشي)  ۴(۲) داور خط نگهدار
محل استقرار آنها را در شكل ۱۰ نشان داده‌ايم.
در مسابقات قهرماني منطقه‌اي و مسابقات جهاني WOVD وجود فردي به‌عنوان دستيار ثبت امتيازات الزامي است.
۲-۲۲- مراحل مربوطه
۱-۲-۲۲- فقط داور اول و داور دوم مي‌توانند در طول مسابقه سوت‌زده و به شرح زير عمل مي‌كنند:
۱-۱-۲-۲۲- داور اول دستور زدن سرويس را براي تيم مربوطه صادر مي‌كند،
۲-۱-۲-۲۲- داور اول و دوم مي‌توانند پايان Rally را اعلام كنند به‌شرطي كه هر دو مطمئن باشند كه خطايي رخ داده و علت آن را مشخص نمايند.
۲-۲-۲۲- زماني‌ كه توپ در جريان نيست، آنها مي‌توانند سوت بزنند تا اينكه با اين عمل، موافقت و يا عدم موافقت خود با درخواست تيمي را نشان دهند.
۳-۲-۲۲- به محض اينكه داور با سوت خود اتمام Rally را اعلام كرد، آنها موظف هستند كه از علائم دستي رسمي (قانون ۱-۲۸) استفاده كرده و به شكل ذيل عمل كنند:
۱-۳-۲-۲۲- اگر خطا توسط سوت داور اول مشخص شده باشد، وي موارد ذيل را نشان خواهد داد:
A – تيمي كه بايد سرويس بزند،
B – علت و نوع خطا،
C – بازيكن خاطي (در صورت نياز).
داور دوم علائم دستي داور اول را تكرار خواهد كرد.
۲-۳-۲-۲۲- اگر خطا توسط سوت داور دوم مشخص شده باشدوي موارد ذيل را نشان خواهد داد:
A – علت و نوع خطا،
B – بازيكن خاطي (در صورت نياز)،
C – پس از تكرار حركات داور اول، تيمي كه بايد سرويس بزند.
در چنين مواردي داور اول نوع خطا و بازيكن خاطي را نشان نداده و فقط تيمي را كه زننده سرويس بعدي است، نشان مي‌دهد.
۳-۳-۲-۲۲- اگر خطاي دوبل رخ داده باشد، هر دو داور موارد ذيل را نشان مي‌دهند:
A – علت و نوع خطا،
B – بازيكنان خاطي (در صورت نياز)،
C – تيمي كه به‌وسيله داور اول جهت زدن سرويس مشخص شده است.
۲۳- داور اول
۱-۲۳- محل استقرار
داور اول وظايف خود را به‌طور ايستاده و در كنار يكي از تيرك‌هايي كه در انتهاي تور مي‌باشد، انجام مي‌دهد (شكـل ۱a,1b).
۲-۲۳- قدرت و اختيارات
۱-۲-۲۳- داور اول مسابقه را از ابتدا تا ا نتها كنترل كرده و بر روي كليه مسئولين و اعضاي تيم‌ها تسلط دارد. در طول مسابقه، تصميمات داور اول به‌عنوان تصميم نهايي محسوب مي‌شوند. اگر داور اول متوجه بشود كه ساير همكارانش (داور دوم و سايرين) اشتباه مي‌كنند، مي‌تواند نظريه آنها را رد كرده و تصحيح نمايد.
ضمنا اگر داور اول تشخيص بدهد كه يكي از همكارانش (مسئولين) نمي‌تواند به نحو احسن انجام وظيفه نمايد، مي‌تواند وي را تعويض كند.
۲-۲-۲۳- ضمنا داور اول، كار توپ جمع‌كن‌ها و نظافتچي‌هاي كف زمين بازي را كنترل مي‌كند.
۳-۲-۲۳- داور اول مي‌تواند در رابطه با مسائل بازي و حتي بعضي از مواردي‌كه در اين قوانين قيد نشده‌اند، تصميم بگيرد.
۴-۲-۲۳- داور اول نبايد اجازه بدهد كه ديگران نسبت به تصميمات وي بحث و مذاكره نمايند.
شايان ذكر است كه اگر كاپيتان تيمي نسبت به تصميم اتخاذ شده توضيحاتي بخواهد داور مي‌تواند توضيحاتي را باتوجه به قوانين موجود و تصميم اتخاذ شده ارائه‌دهد.
اگر كاپيتان تيم با توضيحات داور اول متقاعد نشود، مي‌تواند نسبت به تصميم وي معترض باشد به‌شرطي كه پس از (فورا) اتمام مسابقه اعتراض خود را در همانجا تكميل كرده و تحويل مسئولين مربوطه بدهد. داور اول موظف است كه اين حق را به كاپيتان تيم بدهد (قوانين ۱-۲-۱-۵ و ۲-۳-۱-۵ و ۲-۳-۲-۲۵).
۵-۲-۲۳- مسئوليت بررسي زمين بازي، لوازم و تجهيزات، شرايط و ويژگي‌هاي محل بازي در حين مسابقه و قبل از آن برعهده داور اول مي‌باشد.
۳-۲۳- مسئوليت‌هاي داور اول
۱-۳-۲۳- وظايف و مسئوليت‌هاي داور اول قبل از شروع مسابقه به‌شرح زير مي‌باشد:
۱-۱-۳-۲۳- شرايط و ويژگي‌هاي زمين بازي، توپ و لوازم ديگر را بررسي كرده،
۲-۱-۳-۲۳- با حضور كاپيتان‌هاي تيم، شير يا خط انداخته،
۳-۱-۳-۲۳- منطقه warm-up (محل گرم كردن بازيكنان) تيم‌ها را كنترل كند.
۲-۳-۲۳- در طول مسابقه، مسئوليت‌هاي ذيل فقط برعهده داور اول مي‌باشد:
۱-۲-۳-۲۳ – اخطارها را به تيم‌ها نشان داده،
۲-۲-۳-۲۳- جرايم تأخيرها و بدرفتاري‌ها را مشخص نموده،
۳-۲-۳-۲۳- در رابطه با مسائل ذيل تصميم‌گيري نمايد:
A – خطاهاي زننده سرويس، محل استقرار بازيكنان تيم‌زننده سرويس مبني بر ايجاد مانع و حفاظ،
B – خطاهايي‌كه در حين بازي صورت مي‌گيرند (خطاهاي توپ)،
C – خطاهاي بالاي تو رو قسمت‌هاي بالايي آن،
D- ضربه حمله (تهاجمي) بازيكن ليبرو و ضربه حمله خطاي بازيكنان عقب زمين،
E- يك ضربه حمله (تهاجمي) كامل كه توسط يك بازيكن بر روي يك توپي كه از پاس سرانگشت توسط بازيكن ليبرو در منطقه جلوي اين بازيكن يا خارج از اين منطقه مي‌آيد، صورت گيرد،
F – عبور توپ از قسمت زيرين تور (قانون ۵-۴-۸).
۳-۳-۲۳- داور اول موظف هست كه در پايان بازي ليست امتيازات را بررسي كرده و سپس امضا نمايد.
۲۴- داور دوم
۱-۲۴- محل استقرار
داور دوم وظايف خود را بطور ايستاده و در بيرون از زمين و در كنار تيركي كه در روبروي داور اول قرار دارد، انجام مي‌دهد (شكل ۱a,1b و ۱۰).
۲-۲۴- قدرت و اختيارات
۱-۲-۲۴- داور دوم به‌عنوان دستيار داور اول بوده ولي يك سري اختياراتي را جهت قضاوت در حين بازي داشته و به شرح زير مي‌باشند (قانون ۳-۲۴):
اگر داور اول به عللي نتواند به‌كار خود ادامه دهد، داور دوم به‌جاي وي انجام وظيفه مي‌نمايد.
۲-۲-۲۴- داور دوم مي‌تواند بدون اينكه سوت بزند، خطاهايي را كه در حيطه اختيارات او نيستند بگيرد ولي نمي‌تواند نظريه خود را در اين موارد نسبت به داور اول تحميل نمايد.
۳-۲-۲۴- داور دوم كار مسئول (مسئولين) ثبت امتيازات (منشي) را كنترل مي‌كند.
۴-۲-۲۴- داور دوم اعمال و حركات اعضاي تيم‌هايي را كه بر روي نيمكت نشسته‌اند، نظارت كرده و هرگونه بدرفتاري را به داور اول گزارش مي‌دهد.
۵-۲-۲۴- داور دوم بازيكنان را در منطقه warm-up كنترل مي‌كند (قانون ۳-۲-۴).
۶-۲-۲۴- داور دوم اجازه تعويض‌ها را صادر كرده، مدت زمان آنها را كنترل نموده و درخواست‌هاي بي‌مورد را رد مي‌كند. (استثناء:‌تايم اوت‌هاي فني).
۷-۲-۲۴- داور دوم تعداد تايم اوت‌ها و تعويض‌هايي را كه هريك از تيم‌ها استفاده كرده‌اند، كنترل نموده و دومين تايم اوت، پنجمين و ششمين تعويض را به داور اول و همچنين مربي تيم مربوطه گزارش (اعلام) مي‌كند.
۸-۲-۲۴- اگر بازيكني در حين بازي مجروح شده باشد، داور دوم دستور تعويض استثنايي را صادر كرده (قانون ۷-۱۵) و يا اينكه سه دقيقه فرصت جهت تسكين بازيكن مربوطه را مي‌دهد (قانون ۲-۱-۱۷).
۹-۲-۲۴- داور دوم شرايط زمين، خصوصا قسمت جلويي زمين را كنترل كرده و ضمنا بايد توجه داشته باشد كه شرايط توپ در حين بازي برطبق قوانين و مقررات مربوطه مي‌باشد.
۱۰-۲-۲۴- داور دوم رفتار اعضاي تيم را در مناطق خطا نظارت كرده و رفتارهاي ناشايست آنها را به داور اول گزارش مي‌كند (قانون ۵-۴-۱).
۳-۲۴- وظايف و مسئوليت‌هاي داور دوم
۱-۳-۲۴- داور دوم در شروع هر سِت، در حين تعويض زمين‌ها در سِت نهايي (پنجم) و يا در موارد الزامي،محل استقرار (اصلي) بازيكنان را كه براساس برگ ارنج مشخص شده است، كنترل مي‌كند.
۲-۳-۲۴- داور دوم در طول بازي در رابطه با مسائل ذيل تصميم گرفته، سوت زده و علائم مربوطه را نشان مي‌دهد:
۱-۲-۳-۲۴- نفوذ به داخل زمين حريف و فضاي زير تور،
۲-۲-۳-۲۴- خطاهاي محل استقرار تيمي كه سرويس را دريافت مي‌كند،
۳-۲-۳-۲۴- خطا با تور از قسمت پائيني آن يا تماس با آنتن از طرف زمين بازيكن مربوطه،
۴-۲-۳-۲۴- هرگونه سد (دفاع) كامل توسط يك بازيكن عقب يا تلاش براي ايجاد سد (دفاع) توسط بازيكن ليبرو.
۵-۲-۳-۲۴- تماس توپ با يك شيئي در خارج زمين بازي .
۶-۲-۳-۲۴ – تماس توپ با كف زمين در زماني كه داور اول درموقعيتي نيست كه اين تماس را مشاهده نمايد.
۷-۲-۳-۲۴- توپي كه به طور كامل يا بطو ناقص (تا اندازه‌اي) از خارج از فضاي عبور، از روي تور عبور مي‌كند و وارد فضاي زمين حريف مي‌شود و يا با آنتن تور نيمه زمين مربوط به داور دوم تماس پيدا مي‌كند.
۸-۲-۳-۲۴- خطاهاي بلند شدن به ويژه به وسيله بازيكنان دفاع كننده.
۳-۳-۲۴- داور دوم در انتهاي بازي برگ امتيازات را امضاء مي‌نمايد.
۲۵- مسئول ثبت امتيازات (منشي)
۱-۲۵- محل استقرار
مسئول ثبت امتيازات در كنار زمين و در روبروي داور اول و بر روي صندلي (ميزي كه مخصوص مسئول ثبت امتيازات است) نشسته و انجام وظيفه مي‌نمايد (شكل ۱a,1b و ۱۰).
۲-۲۵- وظايف و مسئوليت‌هاي منشي
وي با همكاري داور دوم ليست امتيازات را برطبق قوانين مربوطه تكميل مي‌كند.
وي با توجه به مسئوليت‌هاي مربوطه و با استفاده از زنگ و يا وسايل صوتي ديگر، علائمي را به داوران نشان مي‌دهد.
۱-۲-۲۵- وظايف منشي قبل از شروع سِت و مسابقه به شرح زير مي‌باشد:
۱-۱-۲-۲۵- اطلاعات و سوابق مسابقه و تيم‌ها،‌شامل نام و شماره بازيكن ليبرو را بر طبق دستورالعمل‌هاي جاري ثبت مي‌نمايد و امضاي كاپيتانها و مربيان تيم‌ها را مي‌گيرد.
۲-۱-۲-۲۵- شماره بازيكنان را از روي برگ ارنج ثبت كرده و كنترل مي‌كند،
اگر وي به‌عللي (قصور و كوتاهي مربي تيم‌ها) نمي‌تواند برگ ارنج تيم‌ها را به موقع دريافت كند، بايستي اين امر را فورا به اطلاع داور دوم برساند.
۳-۱-۲-۲۵- نام و شماره بازيكن Libero را ثبت مي‌كند.
۲-۲-۲۵- وظايف منشي در طول مسابقه به شرح زير مي‌باشد:
۱-۲-۲-۲۵- امتيازات به‌دست آمده را ثبت مي‌كند.
۳-۲-۲-۲۵- تايم اوت‌ها و تعويض بازيكنان را ثبت كرده، شماره آنها را كنترل كرده و به اطلاع داور دوم مي‌رساند،
۴-۲-۲-۲۵- درخواست تعويق بي‌مورد را به اطلاع داوران مي‌رساند،
۵-۲-۲-۲۵- پايان سِت‌ها، شروع و پايان هريك از تايم اوت‌هاي‌ فني و همچنين كسب هشتمين امتياز را در سِت نهايي به داوران اعلام مي‌كند.
۶-۲-۲-۲۵- همه جريمه‌ها را ثبت كرده،
۷-۲-۲-۲۵- همه موارد ذيل را كه به‌وسيله داور دوم اعلام شده‌اند، ثبت كند:
تعويض‌هاي استثنايي (قانون ۷-۱۵).
زمان و فرصتي را كه براي تسكين يافتن بازيكن مجروح مي‌دهند (قانون ۲-۱-۱۷).
تعويق‌هاي درازمدت (قانون ۳-۱۷).
دخالت‌هاي خارجي (قانون ۲-۱۷) و غيره.
۳-۲-۲۵- وظايف منشي پس از اتمام مسابقه به شرح زير مي‌باشد:
۱-۳-۲-۲۵- نتايج نهايي را ثبت كرده،
۲-۳-۲-۲۵- اگر كاپيتان تيمي نسبت به مسأله‌اي معترض باشد، با كسب اجازه قبلي از داور اول، از كاپيتان تيم مربوطه مي‌خواهد كه جمله‌اي را دال بر اعتراض خود در ليست امتيازات بنويسد.
۳-۳-۲-۲۵- پس از اينكه خودش ليست امتيازات را امضا كرد، ليست مذكور را به امضا كاپيتان‌ها و سپس داورها مي‌رساند.
۲۶- دستيار(كمك) امتياز دهنده
۱-۲۶- محل استقرار
دستيار منشي مسابقه وظايف خود را در كنار منشي و در محل ميز منشي انجام مي‌دهد.
۲-۲۶- مسئوليت‌هاي دستيار منشي:
دستيار منشي نسبت به ثبت جايگزيني (تعويض) بازيكنان شامل بازيكن ليبرو اقدام مي‌كند. وي در انجام وظايف اداري (دفتري) به منشي كمك مي‌كند. در صورتي كه منشي قادر به ادامه كار نباشد، دستيار منشي جايگزين وي مي‌شود.
۱-۲-۲۶ – دستيار منشي قبل از شروع مسابقه و سِت‌ اقدامات ذيل را انجام مي‌دهد.
۱-۱-۲-۲۶- برگه كنترل بازيكن ليبرو را تهيه مي‌نمايد.
۲-۱-۲-۲۶- برگه رزرو براي ثبت امتيازات را تهيه مي‌نمايد.
۲-۲-۲۶- دستيار منشي در خلال مسابقه اقدامات ذيل را انجام مي‌دهد:
۱-۲-۲-۲۶- جزئيات جايگزيني‌هاي (تعويض‌هاي) بازيكن ليبرو را ثبت مي‌نمايد.
۲-۲-۲-۲۶- هرگونه خطا در رابطه با جايگزيني (تعويض) بازيكن ليبرو را به داوران اعلام مي‌نمايد.
۳-۲-۲-۲۶- شروع و پايان تايم‌ اوت‌هاي فني را اعلام مي‌نمايد.
۴-۲-۲-۲۶- تابلو امتيازات دستي روي ميز منشي را فعال مي‌نمايد (امتيازات تيم‌ها را با اين تابلو نشان مي‌دهد.)
۵-۲-۲-۲۶- هماهنگ بودن تابلوهاي امتيازات را كنترل كرده و امتياز صحيح را مشخص مي‌نمايد.
۶-۲-۲-۲۶- در صورت لزوم، برگه امتيازات رزرو را به روز (تكميل) نموده و آن را در اختيار منشي قرار مي‌دهد.
۳-۲-۲۶- دستيار منشي در پايان مسابقه اقدامات ذيل را انجام مي‌دهد:
۱-۳-۲-۲۶- برگه كنترل بازيكن ليبرو را امضاء‌ كرده و آن را براي كنترل تحويل مي‌دهد.
۲-۳-۲-۲۶- برگه امتيازات را امضاء مي‌نمايد.
۲۷- داوران خط
۱-۲۷- محل استقرار
اگر در طول مسابقات از ۲ خط نگهدار استفاده كنند، افراد فوق موظف هستند كه در ۲-۱ متري گوشه زمين بازي و در سمت راست هريك از داورها مستقر شوند.
هريك از اين خط‌نگهدارها خطوط كناري و پاياني سمت خود را كنترل مي‌كنند (شكل ۱a,1b و ۱۰).
در مسابقات قهرماني منطقه‌‌اي و مسابقات جهاني WOVD، حضور ۴ خط نگهدار الزامي است.
آنها در منطقه آزاد و در ۳-۱ متري هريك از گوشه‌هاي زمين بازي و در امتداد فرضي خطي كه كنترل مي‌كنند، مي‌ايستند (شكل ۱۰).
۲-۲۷- مسئوليت‌ها
۱-۲-۲۷- داوران خط وظايف خود را با استفاده از يك پرچم (۴۰×۴۰ سانتي‌متري) همانگونه كه در نمودار ۱۲ نشان داده شده، براي نشان دادن موارد ذيل، انجام مي‌دهند:
۱-۱-۲-۲۷- داخل بودن و خارج بودن توپ، در زمانيكه توپ در نزديكي خط (خطوط) آنها به زمين برخورد مي‌نمايند.
۲-۱-۲-۲۷- تماس‌هاي توپهاي اوت با تيم دريافت كننده توپ (شكل ۳-۱۲).
۳-۱-۲-۲۷- توپي كه به آنتن برخورد مي‌كند، توپ سرويس كه خارج از فضاي قانوني عبور، از روي تور عبور مي‌نمايد و غيره.
۴-۱-۲-۲۷- هر بازيكني (به غير از زننده سرويس) كه حداقل قسمتي از باسن وي خارج از زمين بازي اش در لحظه زدن سرويس مي‌باشد.
۵-۱-۲-۲۷- خطاهاي باسن مربوط به زننده سرويس.
۶-۱-۲-۲۷- هرگونه برخورد هريك از بازيكنان در زمينشان با آنتن در خلال انجام بازي با توپ يا دخالت (مشاركت) در بازي.
۷-۱-۲-۲۷- توپي كه خارج از فضاي قانوني عبور، از روي تور به طرف زمين حريف عبور مي‌كند و در زمين تيم خودي به آنتن برخورد مي‌نمايد.
۲-۲-۲۷- بنا به درخواست داور اول يك داور خط بايد علامت خود را تكرار نمايد.
۲۸- علائم رسمي
۱-۲۸- علامت‌هاي دستي داورها (شكل ۱۱).
داورها موظف هستند كه با استفاده از علائم دستي رسمي، علت سوت زدن (نوع خطا و يا علت متوقف كردن بازي) خود را اعلام نمايند. بايستي اين علامت را به‌مدت چند لحظه نگهداشته و اگر اين علامت با استفاده يك‌دست نشان داده مي‌شود، بايستي تيم خاطي و درخواست‌كننده را با همان دست نشان دهد.
۲-۲۸- علامت‌هاي دستي داوران خط (شكل ۱۲)
خط‌نگهدارها موظف هستند كه با استفاده از علائم رسمي پرچم، نوع خطا را مشخص كرده و اين علامت را به‌مدت چند لحظه نگهدارند.

تغيير قانون : واليبال ايستاده
قانون ۳-۲-۱-۹ : در ارتباط با تماس ها يا برخوردهاي همزمان، متن قبلي اين قانون به شرح ذيل بوده است:
«اگر تماس ها يا برخوردهاي همزمان توسط دو نفر بازيكن حريف (بازيكنان دو تيم) منجر به حالت Catch يا گرفتن شود، اين يك خطاي دوبل بوده و رالي مجدداً انجام مي‌شود.» (اين سرويس مجدداً تكرار مي شود).
قانون جديد كه قبلاً توسط فدراسيون بين‌المللي واليبال در كنگره جهاني سال ۲۰۰۶ در توكيو به تصويب رسيد، و از سوي هيئت رئيسه WOVD و كميته داوران اين سازمان مورد تاييد قرار گرفته، جايگزين قانون فوق مي شود و مضمون آن به شرح ذيل است:
«اگر ضربات همزمان توسط بازيكنان حريف در روي تور منجر به تماس يا برخورد بيش از حد معمول با توپ شود، بازي ادامه پيدا مي كند.»
اين تغيير قانون به اصطلاح جنجالي يا مورد بحث و مناقشه» بدين معناست كه در واليبال ايستاده دو بازيكن حريف مي‌توانند توپ را روي تور نگه دارند و داور، ديگر نبايد به هنگام وقوع چنين حالتي بازي را متوقف نمايد.(توجه داشته باشيد كه قوانين مربوط به رسيدن به بالاي تور» و «تماس با تور» به قوت خود باقي مي‌ماند.
از اول نوامبر ۲۰۰۷ (۱۰/۸/۱۳۸۶) تغيير قانون فوق بايد در تمامي مسابقات WOVD و مسابقات منطقه‌اي به مورد اجرا گذاشته شود.
***
تغيير قانون و دستورالعمل : واليبال نشسته
قانون جديد:
«ااگر ضربات همزمان توسط دو بازيكن حريف روي تور منجر به يك حالت Catch يا گرفتن شود، اين يك خطاي دوبل است و رالي بايد مجدداً انجام شود (سرويس بايد مجدداً زده شود)، اما زماني كه يك برخورد يا تماس بيش از حد معمول جريان بازي (عمل) را متوقف نمي‌سازد، حالت Catch يا گرفتن كوتاه (مدت) مجاز مي‌باشد.»
با توجه به روح اين قانون جديد، طبق دستورالعمل كميسيون داوري WOVD ، داور اول نبايد بلافاصله در سوت خود بدمد، بلكه بايد به خودش اجازه دهد تا قضاوت نمايد كه آيا اين عمل به يك تماس بيش از حد معمول كه باعث توقف تداوم بازي مي‌شود، منجر خواهد شد يا خير. اگر بازي به سرعت ادامه پيدا نكند، اين يك خطاي دوبل محسوب شده و رالي (سرويس) بايد مجدداً تكرار شود.
توجه: يك رالي عبارت است از توالي و ادامه حركات و اعمال بازي از لحظه زدن سرويس توسط بازيكن زننده سرويس تا زماني كه توپ به خارج از بازي مي‌رود. يك رالي منجر به دادن يك امتياز مي‌شود. اگر عمل بازي يا توالي حركات يا اعمال بازي منجر به يك بازي مجدد (سرويس مجدد) شود، چنين تلقي مي‌شود كه هيچ رالي انجام نگرفته است. به قانون شماره ۱-۲-۳-۱۹ در مورد تعويض ‌هاي بازيكن آزاد/بازيكن معمولي و قانون ۳-۱-۱۱-۱۵ در مورد درخواست ‌هاي تعويضي مراجعه نماييد.

منبع: سایت فدراسیون ورزش های جانبازان و معلولین

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *