استفان ویلیام هاوکینگ: دانشمند معلول و نابغه جنجالی

استفان ویلیام هاوکینگ
دانشمند معلول و جنجالی

هاوکینگ (Stephen William Hawking) در سال ۱۹۴۲ در شمال شهر لندن به دنیا آمد. هم اکنون ۷۲ ساله است و حدود پنجاه سال از عمرش را با بیماری و معلولیت و ویلچر نشینی طی کرده است. گاه او را انیشتین معلول لقب داده‌‌اند. کتابهای بسیاری از او منتشر شده و نیز درباره او بسیار گفته و نوشته‌اند. البته برخی از مؤمنان او را غیر معتقد و دارای اندیشه‌های الحادی معرفی کرده‌اند، هر چند هاوکینگ در هیچ جا صریحاً به نفی خداوند نپرداخته است. این قصه یادآور قضیه تکامل است که طی چند دهه، هر کس قائل به تکامل بود، می‌گفتند، کافر است، بعداً عده‌ای از متکلمان فتوا دادند قبول تکامل مستلزم نفی خداوند نیست. از اینرو باید با دقت بیشتر درباره آرای ‌او داوری کرد. وقتی استفان ۸ ساله بود با خانواده‌اش به St Albans شهر کوچکی در شمال لندن رفتند. در ۱۱ سالگی استفان به مدرسه همین شهر رفت و سپس به کالج آکسفورد، کالجی که پدرش نیز در آن تحصیل کرده بود رفت.
استفان به ریاضیات علاقه داشت در حالی که پدرش پزشکی را ترجیح می‌داد. رشته ریاضیات در آن زمان در کالج محل تحصیل استفان تدریس نمی‌شد به همین علت استفان فیزیک را انتخاب کرد.
بعد از ۳ سال وی برنده جایزه اول شد. استفان پس از آن به کمبریج رفت تا به تحقیقات کیهان‌شناسی بپردازد.
وی همواره ریاضیات را دنبال کرده؛ اما جالب این است که او در دوران تحصیلات مقدماتی، دانش‌آموزی سرکش بوده است، چنانكه همواره به جهت برخورداری از سطح معلومات علمی بالاتر نسبت به همکلاسی‌های خود سعی داشته که کتاب‌های درسی را زیر سؤال برده و نواقص آنها را به معلمان خود گوشزد کند.
هاوکینگ دانش‌آموزی بد خط بوده و در عین حال اغلب اوقات با معلمان و سایر اطرافیان جر و بحث می‌کرد.
به دنبال احساس ناراحتی‌هایی در عضلات دست و پا، استفان در ژانویه ۱۹۶۳ یعنی آغاز ۲۱ سالگی مجبور به مراجعه به بیمارستان شد و آزمایش‌هایی که روی او انجام گرفت، علائم بیماری بسیار نادر و درمان ناپذیری را نشان داد.
این بیماری که به نام ALS شناخته می‌شود بخشی از نخاع و مغز و سیستم عصبی را مورد حمله قرار می‌دهد و به تدریج اعصاب حرکتی بدن را از بین می‌برد و با تضعیف ماهیچه‌ها فلج عمومی ایجاد می‌کند، به طوری که به مرور توانایی هرگونه حرکتی از شخص سلب می‌شود.
بروز بیماری فوق باعث ناامیدی و اندوه عمیقی در استفان مستولی شد. وی ناگهان همه آرزوهای خود را بر باد رفته می‌دید؛ دوره دکترا، رؤیای دانشمند شدن، کشف رمز و راز کیهان.
اما آنچه به او قوت قلب و اعتماد به نفس بیشتری برای مبارزه با بیماری داد، آشنایی با دختری به نام (جین وایلد) در همان ایام بود که بعدها همسرش شد.
جین دانشجوی دانشگاه لندن بود اما تحت تأثیر هوش فوق العاده و شخصیت استثنایی استفان چنان مجذوب او شده بود که هر هفته به سراغش می‌آمد و ساعتی را به گفتگوی با او می‌گذراند.
آنها پس از چندی رسماً نامزد شدند و استفان تحصیلات دانشگاهی‌اش را از سر گرفت زیرا برای ازدواج با جین می‌بایست هرچه زودتر دکترای خود را بگیرد و کار مناسبی پیدا کند.
وی طی ۲ سال با اشتیاق و پشتکار این برنامه را عملی کرد در حالی که رشد بیماری را در عضلاتش شاهد بود. او ابتدا به کمک یک عصا و سپس دو عصا راه می‌رفت.
ازدواجش با جین در سال ۱۹۶۵ صورت گرفت و او چنان غرق امید و شادی بود که به پیش‌بینی ۲ سال پیش پزشکان در مورد مرگ قریب الوقوعش نمی‌اندیشید.
جین تا سال ۱۹۹۱ از استفان نگهداری کرد. در آن سال به دلیل مشکلات ناشی از شهرت استفان و بدتر شدن وضعیت بیماری او، این دو از یکدیگر جدا شدند.
سپس استفان که از این ازدواج ۳ فرزند داشت، با یکی از پرستارانش، الن میسون، ازدواج کرد. همسر اول الن، دیوید میسون، سازنده نخستین دستگاه گویا برای استفان بود.
پیش‌بینی پزشکان در مورد بیماری فلج پیش رونده او نادرست نبود و این بیماری به همه بدنش چنگ انداخت.
از اواخر دهه ۶۰ برای نقل مکان از صندلی چرخدار استفاده می‌کند و قدرت تحرک از همه اجزای بدنش بجز دو انگشت دست چپش سلب شده است.
وی با ۲ انگشت می‌تواند دکمه‌های کامپیوتر بسیار پیشرفته‌ای را فشار دهد که اختصاصاً برای او ساخته شده است و به جایش حرف می‌زند و رابطه‌اش را با دنیای خارج برقرار می‌کند، چون استفان از سال ۱۹۸۵ قدرت گویایی خود را هم ازدست داده است.
یک شب در ژنو که استفان هاوکینگ تا دیر وقت مشغول کار بود ناگهان راه نفس کشیدنش گرفت و صورتش کبود شد. بی‌درنگ او را به بیمارستان رساندند و تحت معالجات اضطراری قرار دادند.
معمولاً مبتلایان به بیماری ALS در مقابل بیماری سینه پهلو حساسیت شدیدی دارند و در صورت ابتلای به آن می‌میرند که این خطر برای استفان هاوکینگ هم پیش آمده بود و گرفتن راه تنفس او ناشی از سینه پهلو بود.
پس از چند روز بستری بودن در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان سرانجام با اجازه همسرش تصمیم گرفته شد که با عمل جراحی مخصوص مجرای تنفس او را باز کنند اما در نتیجه این عمل صدای خود را برای همیشه از دست می‌داد.
با اینكه استفان گویایی خود را از دست داد، اما با جایگزینی کامپیوتر مخصوص سخنگو، ارتباط او با اطرافیانش بهتر از قبل شد.
اكنون استفان هاوکینگ، نابغه فیزیک جهان در دوران معاصر، روی ویلچر گذران عمر می‌کند و تنها ۲ انگشت از کل اعضای بدنش قدرت تحرک دارند، اما ارزش و اعتبار وی تا آنجاست که کرسی دانشگاهی را در دانشگاه کمبریج در اختیار دارد که بیش از ۲۰۰ سال پیش نیوتون دارای آن بوده است.
هاوکینگ که به اینشتین دوم نیز معروف است، تمام تلاش خود را به خرج داده تا تئوری تاریخی نسبیت اینشتین را با افزودن نظریه‌های مربوط به کوانتوم تکمیل کند و در کل معادله‌ای مؤثر و قابل قبولی برای کل فعل و انفعالات در عالم هستی ارائه کند.
وی یکى از بزرگ‌ترین دانشمندان معاصر است که در دپارتمان ریاضیات کاربردى و فیزیک نظرى و استاد کرسى لوکازین ریاضیات در دانشگاه کمبریج است.
سمتى که پیش از این سر آیزاک نیوتن و بعدها پل دیراک عهده دار آن بودند. هاوکینگ برخلاف سایر همکاران دانشگاهى خود در بین عامه مردم نیز از شهرت و محبوبیت بسیارى برخوردار است.
زمینه‌ پژوهشی اصلی وی کیهان‌شناسی و گرانش کوانتومی است. از مهم‌ترین دستاوردهای وی مقاله‌ای است که به رابطه‌ سیاه‌چاله‌ها و قانون‌های ترمودینامیک می‌پردازد.
هاوکینگ کرسی ریاضیات «لوکاس» یا Lucasian را که در قرن ۱۸ میلادی به نیوتون متعلق بود، در اختیار داشت و پس از بازنشستگی، فعالیت‌های خود را به عنوان استاد افتخاری ریاضیات لوکاس ادامه داد.
کرسی ریاضیات لوکاس در سال ۱۶۶۳ توسط هنری لوکاس که در طول حیاتش بالغ بر ۴ هزار کتاب منتشر کرده و به دانشگاه اعطا کرده بود پایه گذاری شد.
دومین کرسی‌دار این پست نیوتون بوده و پاول دیراک، متخصص مکانیک کوانتوم نیز از سال ۱۹۳۲ تا سال ۱۹۶۹ اختیار دار این کرسی بوده است و از سال ۱۹۷۹ این کرسی معتبر در اختیار استفان هاوکینگ قرار گرفت.
دانشگاه کمبریج قبلاً اعلام کرده بود انتظار دارد هاوکینگ فعالیت‌های خود را در کرسی ریاضیات کاربردی و فیزیک نظری به عنوان هدایت کننده گروه‌های تحقیقاتی کیهان شناسی و گرانشی ادامه دهد.
هاوکینگ با وجود ناتوانی‌های فیزیکی‌اش ناشی از بیماری‌های اختلالات نرونی، به دلیل ارائه نظریاتی درباره سیاهچاله‌های فضایی و طبیعت زمان به شهرت علمی جهانی دست یافت.
بر اساس گزارش AP، هاوکینگ با ارائه نظریه «Hawking radiation» اولین شهرت جهانی خود را کسب کرد.
کتاب مهم او ساختار بزرگ مقایسه مکان و زمان است که با همکاری ج اف آر الیس نوشته است.
کتاب «تاریخچه زمان» وی بارها و بارها تجدید چاپ شده و میلیون‌ها نسخه از آن به فروش رفته و بدین ترتیب پرفروش ترین کتاب علمى همه دوران‌ها شناخته شد.
کتاب تاریخچه زمان که عنوان فرعى «از انفجار بزرگ تا سیاهچاله‌ها» را بر خود دارد یکى از مهمترین کتاب‌ها در حوزه کیهان شناسى است که به موضوعاتى همچون تصویر ما از جهان، مکان و زمان، جهان در حال گسترش، اصل عدم قطعیت هاینزبرگ و پیامدهاى آن، نیروهاى اصلى و ذره هاى بنیادین طبیعت آغاز و انجام جهان، وحدت فیزیک مى پرداخت.
هاوکینگ بعدها نیز براى خوانندگان غیرمتخصص کتاب‌هایى تألیف کرد که از جمله آنها مى‌توان به تاریخچه مصور زمان، سیاهچاله‌ها و جهان‌هاى کوچک اشاره کرد.
کتاب مهم دیگری که هاوکینگ تألیف کرد جهان در پوست گردو «The Universe in a Nutshell» نام دارد. این کتاب نیز در سال ۲۰۰۲ به عنوان برترین کتاب علمى، جایزه آونتیس را از آن خود کرد.
هاوکینگ دارای چندین درجه دکترای افتخاری و افتخارات و جوایز متعددی است و همچنین عضو انجمن پادشاهی بریتانیا و آکادمی علوم ایالات متحده آمریکا است.
وی علیرغم مسائل و مشکلات ناشی از بیماری و زندگی نامتعارف شخصی خود دارای ۳ فرزند و یک نوه است.
هاوکینگ علاوه بر فعالیت تخصصی علمی در گسترش دانش، برای عموم مردم به ایراد سخنرانی نیز می‌پردازد. او نمادی از مقاومت در مقابل سختی‌ها و تسلیم ناپذیری است.
عجیب‌ترین ساعت دنیا نیز توسط فیزیکدان معروف، پروفسور استفان هاوکینگ در دانشگاه کمبریج به نمایش گذاشته شد.
هاوکینگ سال‌ها قبل به عنوان توریست برای بازدید از آثار تاریخی به ایران سفر کرده بود.
پس از اظهار نظر او درباره منشأ پیدایش جهان و تأیید نظریه انفجار بزرگ عده‌ای وی را به کفر و الحاد متهم کردند، هر چند او هیچگاه صریحاً به نفی خداوند نپرداخته است.
بسیاری از آثار هاوكینگ به فارسی برگردان و منتشر شده است. مشخصات برخی از آثار وی چنین است:
۱- دریچه‌ای به سوی کیهان، استیفن هاوکینگ و لوس هاوکینگ، ترجمه محمد حسین پور عباس و دیگران، تهران، سبزان‌، چاپ سوم، ۱۳۹۰.
ترجمه کتاب: Georgès Secret Key to the Universe
۲- تاریخچه زمان از انفجار بزرگ تا سیاهچاله‌ها، استیون و. هاوکینگ، ترجمه محمد رضا محجوب، تهران، شرکت سهامی انتشار، ‌چاپ هفدهم ۱۳۹۱.
ترجمه کتاب: A Brief History of time from the Big Bang to Black Holes
۳- تاریخچه کوتاهتر زمان برای دسترسی آسان‌تر به موضوعات پایه علم، ترجمه رضا خزانه، تهران، انتشارات فاطمی، چاپ سوم، ۱۳۸۹.
ترجمه این اثر است:
A Brief History of time: The Silence Classic made more accessible
برای مطالعه بیشتر:‌ برای شناخت بیشتر نسبت به هاوکینگ مطالعه این آثار ضروری است.
۱- داستان زندگی و پژوهشهای اسیون هاوکینگ: جستجو برای یافتن نظریه همه چیز، گیتی فرگوسن، ترجمه رضا خزانه، تهران، انتشارات فاطمی، چاپ پنجم ۱۳۸۹.
۲- «علم نمی‌تواند خدا را نفی کند»، مهدی گلشنی، www.asriran.com
۳- «بررسی افکار و رویکردهای استیفن هاوکینگ»، رضا منصوری، www.Asriran.com
۴- «استفان هاوکینگ چگونه حرف می‌زند؟»، www.hamshahrionline.ir
۵- «معلول ورای توانایی‌ها: زندگینامه هاوکینگ»، کامران عاروان، www.History Andrew.ac.uk
۶- «نگاهی به نظریه استیفن هاوکینگ»، سعید غفار زاده، www.shafaqna.com
۷- «پاسخ قرآن و علم به استفان هوکینگ در نفی روح و خالق»، www.shafaqna.com

مأخذ: همشهری آنلاین، ۱۵ شهریور ۱۳۸۶.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *