آموزش کودکان ناشنوا در تاریکی

آموزش کودکان ناشنوا در تاریکی

وضع آموزش کودکان ناشنوا در کشور ما تاریک است و جهات زیر بیانگر و روشن کننده این تاریکی می‌باشد.

عملکرد سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور
به مستفاد از مجموعه مقررات قانون و اساسنامه تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور هدف از تاسیس سازمان مذبور اصولاً بهبود روش و کیفیت آموزش در مدارس مخصوص دانش‌آموزان استثنائی (دانش‌آموزان دارای معلولیت) بود و سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور از بدو تأسیس خود تا کنون در رویکرد مشخص در زمینه کودکان ناشنوا در رشته است:
الف-طی حدود ده سال از زمان تاسیس تا اوایل سال ۱۳۸۰روش رسمی آموزش کودکان ناشنوا روش شفاهی یا گفتاری محض بود بطوری که حتی استفاده محدود از الفبای انگشتی برای کمک به لبخوانی و اصلاح تلفظ و گفتار ممنوع اعلام شد.ه بود و این ممنوعیت رسمی تا کنون ادامه دارد در حالی که حدود پنج سال قبل از تأسیس این سازمان یعنی در سال ۱۹۸۵ برابر ۱۳۶۴ شمسی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو UNESCO) استفاده از زبان اشاره را در آموزش ناشنواها پذیرفته بود و شناسائی زبان اشاره و استفاده از آن در آموزش ناشنواها در کشورهای اروپائی و آمریکا در حال پیشرفت بود.
ب- سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور که از ابتدای تاسیس تا کنون به جریان جهانی شناسائی زبان اشاره و توسعه استفاده از آن در آموزش بی اعتنا و بی علاقه بوده است از اوایل سال ۱۳۸۰ تحت تأثیر جریان جهانی آموزش فراگیر (inclusive education ) تبلیغ روش تلفیقی آموزش را شروع نمود و بعد به اجرای آزمایش این روش در چند استان پرداخت و بعد از آن بدون اینکه نتیجه یک ارزیابی بیطرفانه از اجرای آزمایشی این روش اعلام شده باشد روش آموزش تلفیقی قطعیت یافت و از قرار تاکنون ادامه دارد و طی این مدت مدارس مخصوص ناشنواها هم تعطیل شده است.

مفهوم و فلسفه آموزش فراگیر
مقصود از آموزش فراگیر این است که بجای آموزش دانش آموزان دارای معلولیت و موسسات مخصوص آموزشی این کودکان در موسسات آموزشی نزدیک به منزل خود در کلاسهای مختلط با دانش آموزان عادی جای گیرند و آموزش داده شوند و فلسفه این روش آشنائی و مراوده این دو گروه از دانش آموزان با یکدیگر برای منتفی کردن انزوای اجتماعی کودکان دارای معلولیت و توانمندسازی آنها برای الحاق به اجتماع و مشارکت در زندگی اجتماعی با سایر اشخاص است.

دو تفاوت بین روش تلفیقی با آموزش فراگیر دانش آموزان ناشنوا
با توجه به اسناد مهم و معتبر زیر در مورد آموزش کودکان ناشنوا دو تفاوت اساسی بین آموزش فراگیر و روش تلفیقی معمولی در کشور ما وجود دارد:
تفاوت اول: بموجب بند۹ از قاعده ۶ قطعنامه ۲۰ دسامبر ۱۹۹۳ مجمع عمومی سازمان ملل تحت عنوان قواعد استاندارد برابرسازی فرصتها برای اشخاص دارای معلولیت: «با لحاظ نیازهای ارتباطی خاص اشخاص ناشنوا آموزش آنان می‌تواند در مدارس این قبیل اشخاص و یا کلاسها و واحدهای ویژه در مدارس عادی بنحو مناسب‌تری تأمین شود» و بموجب بند ۲۱ از بیانیه کنوانسیون ژوئن ۱۹۹۴- سالامانکا – اسپانیا «بالحاظ نیازهای ارتباطی اشخاص ناشنوا و ناشنوا/ نابینا آموزش آنها در مدارس ویژه یا در کلاسها و واحدهای ویژه در مدارس عادی میگردند مناسب تر باشد»
بطوری که ملاحظه می‌شود این تفاوت یک تفاوت اساسی است زیرا آموزش تلفیقی کودکان ناشنوا در تعارض آشکار در اسناد معتبر بین‌المللی مذکور است که در تهیه آن کارشناسان آموزش ناشنواها در کشورهای پیشرفته نقش موثری داشته اند .
تفاوت دوم : بموجب مصرحات دو سند مذکور (قواعد استاندارد برابر سازی فرصت ها برای اشخاص دارای معلولیت) و قسمت اول بند ۲۱ بیانیه سالانه مکا (اسپانیا) و کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت که بموجب ماده واحده در جلسه ۳ آذر ۱۳۸۷ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در جلسه قرار گرفته و در آموزش ناشنواها باید از آن استفاده شود و بنابر این در آموزش ناشنواها در کلاس‌های مختلط تمام مواد درسی در تمام ساعات درسی باید با زبان اشاره ترجمه شود معذلک در آموزش تلفیقی ناشنواها نه تنها ترجمه دروس به زبان اشاره و پشتیبانی آموزشی لازم در این زمینه وجود ندرد بلکه از نظر سازمان مذکور اساساً و بطور کلی هنوز استفاده از اشاره در آموزش کودکان ناشنوا ممنوع است که این ممنوعیت خلاف قانون الحاق به کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت می‎باشد.
بنا بر مراتب فوق می‏توان گفت روش تلفیقی آموزش کودکان ناشنوا در کشور ما ترکیبی از طرز فکر قرن نوزدهمی منع استفاده از زبان اشاره با طرز فکر قرن بیست و یکمی آموزش فراگیر است و در اجرای این روش معلوم نیست دانش‎آموز ناشنوا در یک کلاس مختلط با دانش‏آموزان عادی چطور می‎تواند از کلاس درس استفاده کند و وضع آموزش کودکان ناشنوا واقعاً از چه قرار است؟

یک انحراف
در عمل یک انحراف اصولی دیگر از نظام آموزش فراگیر و نیز از روش آموزش تلفیقی به وجود آمده که آن آموزش کودکان دارای معلولیت‎های مختلف در یک مدرسه مخصوص است که این ابتکاری کاملاً معارض با فلسفه آموزش فراگیر و یادآور فکرهای قرون بسیار دور می‎باشد.

نتایج
بنابر کلیه ملاحظات مذکور و به سبب وجود بسیاری مجهولات در برنامه آموزش تلفیقی کودکان ناشنوا جا دارد مسئولان محترم سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور اصول و روش و برنامه آموزش کودکان ناشنوا را اگر تاکنون تدوین و تصویب شده اعلام نمایند والا برای تدوین و تصویب آن در شورای عالی سازمان و سپس انتشار آن اقدام نمایند.
۲- کاملاً ضروری است که مسئولان محترم سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور طرح یک تحقیق و ارزیابی بیطرفانه اجرای روش تلفیقی آموزشی کودکان ناشنوا را تهیه و بعد از نظرخواهی از علاقمندان با رعایت نظریات موجه و قابل قبول طرح تحقیق را اصلاح و به مورد اجرا بگذارند. این راه خروج از تاریکی است که می تواند برای صدها کودک ناشنوا سرنوشت‎ساز باشد.

منبع: خسرو گیتی، سایت جوانان ناشنوای پیشتاز ایران، ۲۹ مرداد ۱۳۹۲

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *