مطالبه و نامه نگاری

مطالبه و نامه نگاری

محمد نوری
دفتر فرهنگ معلولین، 20 شهریور 1399

معروف است حق گرفتنی است و معلولان باید با پیگیری و درخواست و مطالبه مکرر حقوق شرعی و قانونی خود را دریافت کنند. از این‌رو در سال‌های اخیر معلولان نهادی به نام «کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت» را تأسیس کردند تا دائم حقوق معلولان را مطالبه کند.
این کمپین تاکنون نامه‌هایی به وزیران و مسئولین نوشته و خواهان اعطا و اجرای حقوق معلولان شده است. از جمله در تاریخ 19 خرداد 1399 نامه‌ای با امضای بهروز مروتی مدیر کمپین به وزیر ارشاد آقای صالحی نوشت و در پانزده بند خواستار توضیح و گزارش یا مطالبه حقوق شد.
این نامه به حوزه وزارتی رفت و محمدمهدی احمدی مدیرکل حوزه وزارتی نامه آقای مروتی را برای دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، آقای علیرضا مختارپور فرستاد. و آقای مختارپور فعالیت‌های نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در زمینه نابینایان را طی نامه‌ای برای محمدمهدی احمدی فرستاد و آقای احمدی عین این نامه را برای کمپین و آقای مروتی ارسال کرد.

اما چند نکته مهم و قابل تذکر هست:
1ـ نامه کمپین با امضای مدیر آن، آقای بهروز مروتی تماماً درباره مطالبات فرهنگی از وزارت فرهنگ و ارشاد است و در هیچ جای نامه از حقوق کتابخانه‌ای و مطالبه معلولان در زمینه کتابخانه یاد نشده است. از این‌رو صحیح بود که نامه کمپین حداقل به معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد می‌رفت و معاونت فرهنگی پاسخ می‌گفت.
پانزده درخواست که در نامه کمپین آمده تماماً مربوط به وظایف معاونت امور فرهنگی است بنابراین ارسال نامه کمپین به نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، انحراف در پاسخگویی است.
2ـ نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در پاسخ فقط فعالیت‌ها برای نابینایان را گزارش کرده در حالی که نامه کمپین مطالبات عموم معلولان اعم از نابینا، ناشنوا، جسمی ـ حرکتی و ذهنی‌ها را مطرح کرده است.
3ـ شیوه درست پاسخگویی این است که ذیل هر یک از پانزده‌ بندی که در نامه کمپین درج شده، توضیحات و گزارشات می‌آمد، اما پاسخی که نهاد کتابخانه‌ها در ده بند و خیلی مجمل آورده هیچ ربطی به پانزده مطالبه ندارد. برای نمونه بند اول در نامه کمپین، حق معلولان جهت مشارکت در زندگی فرهنگی به صورت برابر و مساوی است؛ ولی بند اول در نامه نهاد کتابخانه‌ها، ارائه خدمات اینترنتی به نابینایان است.
خلاصه اینکه پاسخی که نهاد کتابخانه آماده کرده و حوزه وزارتی برای کمپین ارسال کرده هیچ تناسبی با درخواست‌هایی که در نامه کمپین آمده، ندارد.
4ـ با توجه به اینکه به تصریح نهاد کتابخانه‌ها، این نهاد فقط در زمینه نابینایان فعالیت دارد، و پاسخی که تهیه کرده فقط مربوط به نابینایان است ولی محمدمهدی احمدی مدیرکل حوزه وزارتی در نامه به آقای مروتی نوشته است:
بازگشت به نامه مورخ 19/3/99 جنابعالی در خصوص درخواست اجرای مقرر است. مرتبط با اشخاص دارای معلولیت …. به پیوست تصویرنامه نهاد کتابخانه‌ها ارسال می‌شود.
گویا حوزه وزارتی تلقی و ذهنیت درستی از معلولان ندارد و فکر کرده نابینایان و معلولان یکی هستند. چون هیچ اشاره‌ای به تفاوت آنها نکرده و نگفته الآن به نابینایان پاسخ می‌دهد و دیگر معلولان را بعداً جواب می‌دهد.
5ـ از این نامه‌نگاری می‌توان فهمید که وزارت فرهنگ و ارشاد تلقی درستی از فرهنگ معلولان ندارد و مهم‌تر حقوق فرهنگی معلولان را کمتر می‌شناسد. زیرا در پاسخ از اینترنت نابینایان یا کتابخانه نابینایان و امثال اینها سخن گفته شده و در حالی که فرهنگ معلولیتی و حقوق فرهنگی معلولان‌ آن‌گونه که در قوانین مصوب هم آمده، مقوله شناخته شده است.
6ـ حقوق فرهنگی معلولان فقط خدمات‌دهی به آنها نیست هر چند این هم هست و در قانون آمده است، مهم‌تر اشتغال معلولان در مشاغل فرهنگی و مهارت‌آموزی معلولان در شغل‌هایی که درآمدزایی داشته باشند به عنوان یک حق، مورد توجه آنان است.
همچنین بسترسازی فرهنگی و آماده‌سازی زمینه‌های اساسی برای پیشرفت فکری و مدنی معلولان مثلاً توسعه زبان اشاره، توسعه و آموزش خط بریل، حمایت از کتاب گویا و امثال اینها از جمله حقوق معلولان در ایران است و تاکنون وزارت فرهنگ و ارشاد توجه اجرایی به این‌گونه مطالبات نکرده است.
7ـ در نامه کمپین، ابتدا مواد قانونی مصوب معرفی شده و با اتکاء به آنها، پانزده حق مطرح شده است ولی در پاسخ فقط اشاره کلی به حقوق معلولان مصوب 1397 مجلس شورای اسلامی شده ولی اشاره به کنوانسیون نشده و نیز معلوم نیست خدماتی که نهاد کتابخانه‌ها به نابینایان می‌دهد مبتنی بر چه موادی از این قانون است.
8ـ از بودجه‌ای که وزارت فرهنگ و ارشاد هر سال دریافت می‌کند، لزوماً همه شهروندان باید سهم مساوی داشته باشند اما معلوم نیست معلولان چه سهمی دارند؟ برای نمونه حمایت و یارانه‌ای که آن وزارت برای کتاب می‌دهد آیا شامل کتاب‌های معلولان مثل کتاب بریل یا کتاب گویا یا کتاب با زبان اشاره هم می‌شود یا نه؟ اگر پاسخ مثبت است مبالغ آن بودجه و چگونگی مصرف آن را باید گزارش دهند.
بودجه کتاب شامل نمایشگاه کتاب هم می‌شود اما معلولانی که به دلایل عدم مناسب‌سازی در نمایشگاه‌ها مشارکت ندارند، به این معنا است که در آن بودجه هم سهیم نیستند و اینها نوعی تبعیض است. خلاصه سخن معلولان این است که در بودجه‌های فرهنگی، معلولان چه سهمی دارند؟
در پایان لازم است گفته شود: در کشورهایی بسیار به معلولان به عنوان یک سرمایه ملی و یک بخش از جامعه نگاه شده و به روش‌های مختلف، به فعال‌سازی آنها پرداخته‌اند. آنان هم در پیشرفت جامعه فعالانه کوشا هستند.
با خواندن این نامه‌ها به یاد سوره عَبَسَ در قرآن کریم افتادم که شخصی نابینا وارد جلسه رسول خدا(ص) با سران قریش شد و چون نمی‌دید رسول خدا را صدا می‌زد. یکی از افراد جلسه با ناراحتی رو برگرداند و همین موجب شد آیاتی در عتاب و توبیخ آنان نازل شود. مفاد ده آیه نخست سوره عبس این است که چون به این فرد معلول بی‌توجهی کردید و پاسخ او را ندادید و یکی از افراد هم رو برگرداند، مستحق توبیخ هستید. امروزه هم معلولان محترمانه نامه نوشته‌اند ولی کمتر پاسخگویی هست.

اکنون نامه کمپین و پاسخ وزارت فرهنگ و ارشاد را عیناً می‌آورم:

** موضوع نامه: درخواست اجرای مقررات مرتبط با اشخاص دارای معلولیت از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
جناب آقای دکتر صالحی
وزیر محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
با سلام و اهدای احترام
هرگاه سخن از فرهنگ است، شکوه و عظمتی را برای ما یادآور می شود که در پرتو آن می توان به رشد و بالندگی یک ملت، گروه یا اقلیت رسید. بالندگی و رشدی که بدون پاسداشت فرهنگ خاص هر قشر میسر نمی گردد. از این رو، می توان با ترویج و حمایت از فرهنگ های خاص مربوط به هر اقلیت، در صدد وحدت کلی جامعه برآمد و یا آنکه به انحطاط یا از هم گسیختگی اجتماعی دامن زد.
یکی از گروه هایی که به عنوان بزرگ ترین اقلیت اجتماعی شناخته می شوند؛ ما اشخاص دارای معلولیت هستیم که به منظور مشارکت کامل و موثر و ورود ما به جامعه، بایسته است هم در عرصه زندگی فرهنگی، زمینه مشارکتمان فراهم گردد و هم فرهنگ های خاص متعلق به ما مورد احترام، حمایت و ترویج قرار گیرد.
از این رو، مستند به مواد 3، 8، 9 و 30 قانون تصویب کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت 1387 و مواد 2 و 20 قانون حمایت از حقوق معلولان 1397 مصوب مجلس شورای اسلامی، نظارت و اهتمام بر اجرای موارد ذیل، مورد تقاضای شهروندان دارای معلولیت است:
1. حق افراد دارای معلولیت جهت مشارکت در زندگی فرهنگی بر مبنای برابر با سایرین شناسایی گردد؛
2. تدابیر لازم، جهت دسترسی به اقلام فرهنگی به صورت قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت اتخاذ گردد؛
3. اقدامات لازم جهت دسترسی به برنامه های سینما، تئاتر و سایر فعالیتهای فرهنگی به‌صورت قابل دسترس صورت گیرد؛
4. تدابیر لازم جهت دسترسی فیزیکی، اقتصادی و اطلاعاتی به اماکن اجراء برنامه ها یا خدمات فرهنگی نظیر تئاتر، سینما و کتابخانه اتخاذ گردد به نحوی که استاندارد های مناسب سازی به طور کامل در آنها رعایت شود؛
5. تدابیر مناسب جهت توانمند ساختن افراد دارای معلولیت به منظور برخورداری از فرصت توسعه و بهره گیری از توانایی های بالقوه خلاقه، فکری و هنری آنها نه تنها به واسطه انتفاع‌شخصی‌آنها بلکه جهت‌اغنای‌جامعه، اتخاذ شود؛
6. تدابیری اتخاذ گردد تا حقوق مالکیت معنوی، مانعی تبعیض آمیز یا غیرمنطقی در دستیابی افراد دارای معلولیت به اقلام فرهنگی را ایجاد ننماید؛
7. اقدامات مناسب جهت آنکه افراد دارای معلولیت، بر مبنای برابر با سایرین از حق شناسایی و حمایت از هویت زبانی و فرهنگی مختص به خویش از جمله زبان ایما و اشاره و فرهنگ ناشنوایان برخوردار خواهند بود، صورت گیرد؛
8. تدابیری اتخاذ گردد تا فرهنگ های خاص افراد نابینا چون خط بریل و عصا به عنوان نماد استقلال آنان، مورد احترام و حمایت قرار گیرند؛
9. مبارزه با اقدامات کلیشه ای، جانبدارانه و مضر مرتبط با افراد دارای معلولیت ازجمله آن دسته از موارد بر مبنای جنسیت و سن در تمامی حوزه‌های زندگی در دستور کار قرار گیرد؛
10. ارتقاء آگاهی در مورد ظرفیتها و مشارکت افراد دارای معلولیت صورت گیرد؛
11. تقویت پذیرش حقوق افراد دارای معلولیت در دستور کار قرار گیرد؛
12. ارتقاء ادراک مثبت و آگاهی های اجتماعی بیشتر نسبت به افراد دارای معلولیت برنامه ریزی، پیش بینی و اجرا گردد؛
13. ترغیب تمامی ارکان رسانه ای جهت به تصویر کشاندن افراد دارای معلولیت به روشی که سازگار با اهداف کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت باشد؛
14. ارتقاء برنامه های آموزشی آگاه سازی مرتبط با افراد دارای معلولیت و حقوق افراد دارای معلولیت در دستور کار قرار گیرد؛
15. تدابیری اتخاذ گردد تا در سالن های نمایشی زیر مجموعه آن وزارتخانه، بدون اخذ هزینه، امکان نمایش آگهی(تیزر)های آموزشی مورد تأیید سازمان بهزیستی در خصوص حقوق افراد دارای معلولیت و چگونگی تعامل با این افراد فراهم گردد، بایسته است در مفاد قرارداد اجاره سالن های نمایشی با بخش خصوصی در این ارتباط و سایر موارد مطروحه، حقوق افراد دارای معلولیت لحاظ و رعایت گردد.
با احترام
کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت (کمپین معلولان)
19/3/1399

** جناب آقای بهروز مروتی مسئول محترم کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت
با سلام و احترام
بازگشت به نامه مورخ ۱۹/۰۳/۹۹جنابعالی در خصوص درخواست اجرای مقررات مرتبط با اشخاص دارای معلولیت و موارد مندرج در قانون حمایت از معلولان مصوب سال ۱۳۹۷، به پیوست تصویر نامه شماره ۱۱ / ۹۹۲۴/ک/ن مورخ ۰۹/۰۴/۹۹ دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور برای اطلاع ارسال میشود.
جناب آقای دکتر احمدی مدیر کل محترم حوزه وزارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
با سلام و احترام بازگشت به نامه شماره ۹۹۱۲۷۱۱۹ مورخ ۱۹/۰۳/۹۹ در خصوص کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت و نیز اجرای قانون حمایت از حقوق معلولین در سال ۱۳۹۷ مصوبه مجلس شورای اسلامی، به استحضار حضرتعالی میرساند نهاد کتابخانه های عمومی در حال حاضر با دارا بودن ۶۰ بخش نابینایان و ۴۸ نفر نیروی انسانی ویژه این بخش، در ۲۱ استان کشور فعالیت داشته و مطابق دستورالعمل اداره بخش نابینایان و کم بینایان، خدمات کتابخانه ای را به شرح ذیل ارائه می نماید
– ارائه خدمات اینترنتی به اعضای دارای اسیب بینایی
– آموزش شیوه استفاده از تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری ویژه افراد دارای آسیب بینایی
– برگزاری کارگاهها و کلاسهای آموزشی متناسب با نیاز اعضا
– برگزاری جلسات قصه گویی، شعرخوانی، نمایش و … برای کودکان دارای اسیب بینایی
– گویاسازی، بروزرسانی و راه اندازی سیستمهای اعضاء اعم از رایانمهای شخصی، لپ تاپ و تلفن همراه – برپایی جلسات مشاوره گروهی و فردی – تولید منابع بریل مورد نیاز بخشها در ۲ واحد نابینایی کشور
– گویا نمودن جزوات دانشگاهی اعضاء دارای شیب بینایی
– انتخاب ۵ نفر از کتابداران کم‌بینا و نابینا به عنوان کارگروه تخصصی نابینایان به منظور پیشبرد بهینه تقاضاهای کتابداران و اعضا بخشهای نابینایی کشور
– شرکت در جلسات و همکاری مداوم با انجمن نابینایان ایران در برگزاری نخستین جشنواره ملی کتاب نابینایی و کم بینایی در سال ۷۶ و نخستین جشنواره کتاب افراد معلول ایران ( نخستین جشنواره کتاب افراد معلول ایران کاما در سال ۹۸)
ضمنا پیش بینی می شود که در ۶ ماهه اول سال ۹۹ حداقل ۲ بخش عمومی کشور ایجاد شود و این روند هم چنان ادامه دارد مراتب جهت استحضار تقدیم می شود. مراتب جهت استحضار تقدیم می شود.
علیرضا مختار، دبیر کل

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *