رونمایی کتاب “آموزش احکام مخصوص ناشنوایان”

print

رونمایی کتاب “آموزش احکام مخصوص ناشنوایان”

دفتر فرهنگ معلولین

۹ شهریورماه ۱۳۹۸ مراسمی در «ستاد ترویج احکام دین» واقع در قم، خیابان صفائیه، کوچه ممتاز برگزار گردید تا کتاب آموزش احکام مخصوص ناشنوایان معرفی و رونمایی گردد.
این کتاب به منظور یاد دادن احکام مورد نیاز ناشنوایان توسط حجج اسلام والمسلمین محمدمهدی رفعتی، سید مهدی سجاد، محمد فراهانی و محمد بهادری «در مؤسسه آوای علم و ایمان مهرورزان» تدوین و توسط انتشارات دارالطب در قم منتشر شده است. حسین وحیدپور مسئول ستاد ترویج احکام دین مقدمه‌ای بر این کتاب نوشته و از اصلاح و در نهایت تأیید این اثر در این ستاد سخن گفته است.
اکنون گزارشی از مراسم رونمایی و تأملاتی درباره این مراسم و سپس از خود کتاب می‌آوریم.

مراسم رونمایی
پس از تلاوت قرآن، مجری از حجت الاسلام حسین وحیدپور دعوت کرد تا درباره این اثر و احکام صحبت کند. ایشان به عنوان مدیر مرکزی است که به نام ستاد ترویج احکام دین معروف است. این مرکز وابسته به مدیریت حوزه علمیه می‌باشد هر چند ساختار تشکیلاتی آن خصوصی است ولی بودجه و دیگر پشتیبانی‌های آن از طرف حوزه تأمین می‌گردد. نیز تنها مرکزی است که در زمینه ترویج احکام و تربیت مبلغ فعالیت می‌کند.
حسین وحید‌پور: ایشان تماماً درباره ستاد ترویج احکام دین و فعالیت‌های آن مرکز صحبت کرد. ایشان درباره تأسیس ستاد و برگزاری دوره‌های آموزشی؛ فعالیت ستاد درباره شناسایی موضوع جدید و مستحدث و عرضه آنها به حوزه و علما و مراجع به منظور دریافت پاسخ برای آنها؛ ترویج و تبلیغ احکام با تربیت مبلغ و کمک در اعزام مبلغین؛ چاپ و نشر کتاب در زمینه‌های مختلف به منظور فرهنگ‌سازی و آشنایی اقشار مختلف مردم با احکام مورد نیازشان؛ گسترش فرهنگ مسئله‌گویی و بیان احکام در ادارات و نهادها.
لازم به ذکر است که ایشان درباره موضوع اصلی جلسه یعنی احکام ناشنوایان و کتاب احکام آنان بیش از سه یا چهار جمله نگفت و ستاد را در این کتاب چاپ شده سهیم دانست و گفت کارشناسان این ستاد با مطالعه این اثر به اصلاح آن پرداخته‌اند و درباره ویژگی‌های این اثر هم گفت: بارکد دار است و از طریق موبایل می‌توان به فیلم اشاره جهت توضیح بیشتر دست یافت.
سید مهدی سجاد: مسئول مؤسسه آوای علم و ایمان مهرورزان و یکی از نویسندگان کتاب آموزش احکام مخصوص ناشنوایان پشت تریبون رفت و درباره ویژگی‌های این کتاب گفت: این اثر دارای پنج ویژگی مهم است: اولاً متن احکام ساده‌سازی و روان‌سازی شده است. زیرا ناشنوایان مثل افراد عادی با همه واژه‌ها و لغات آشنا نیستند بلکه تعداد اندکی از لغات را می‌فهمند و در ذهن دارند. به اصطلاح دامنه فهم لغوی آنها محدود است.
دوم تلاش شده در هر زمینه عکس و تصویر بیاوریم؛ زیرا ناشنوایان از طریق تصاویر بهتر می‌فهمند. اساساً ارتباط آنان با دیگران بیشتر از طریق تصویر است.
سوم جملات و واژگان متناسب با درک و فهم آنان و همراه با تصویر و بارکد سامان‌دهی و متناسب‌سازی شده است.
چهارم هر بخشی از کتاب بارکد دارد و از طریق بارکد می‌توان به دیدن فیلم با زبان اشاره برای توضیح بیشتر پرداخت. پنجم هم متن و هم تصاویر رنگی است.
در ادامه از ستاد ترویج احکام دین که در تدوین و نشر این کتاب همکاری کردند تشکر کرد؛ سپس به معرفی دیگر آثار مؤسسه آوای علم و ایمان مهرورزان پرداخت و گفت قبلاً دو اثر دیگر با عنوان با کاروان حسینی و راهنمای زائرین اربعین را برای ناشنوایان منتشر کرده‌ایم.
فلاح‌زاده: مجری فلاح‌زاده را به عنوان عضو هیئت مؤسس ستاد معرفی کرد و دعوت به سخنرانی نمود. ایشان چند جمله بیشتر نگفت و بیشتر درباره ضرورت آموزش احکام و چنین گفت: بر هر مکلفی واجب است به دستورات الهی عمل کند و بر کسانی که دانش لازم درباره احکام دارند هم لازم است احکام را یاد بدهند، یعنی یاد دادن احکام واجب است. سپس آیه‌ای را مطرح و درباره آن توضیح داد.
در آخر خاطره‌‌ای گفت: در مکه در ایام حج چند نفر نیم ساعت تلاش کردیم تا لبیک را به یک ناشنوا یاد بدهیم تا بتواند این ذکر را بگوید.
آیت الله اعرافی: در ادامه مدیر حوزه‌های علمیه، آیت الله علی‌رضا اعرافی پشت تریبون آمد و حدود بیست دقیقه درباره داستان آدم و حوا و تاریخ انبیاء و جایگاه امام حسین علیه السلام در تحولات انبیاء سخن گفت. در آخر نیز جند جمله درباره حدیث «اسماع الاصّم من غیر تضجر صدقه هیئه» توضیح داد.
دکتر کریمی: رئیس بهزیستی استان قم آخرین سخنران این مراسم بود. نخست ناشنوایی را معلولیت پنهان و مخفی معرفی کرد و به دلیل اینکه ناشنوایان فاقد ابزار ارتباطی هستند و توانایی برقراری ارتباط ندارند و به همین دلیل مشکلات آنان بیشتر است. سپس آمارهایی داد و گفت ۳ تا ۵ درصد معلولان ناشنوا هستند. در ادامه از کار ابتکاری تولید کتاب احکام ویژه ناشنوایان تشکر کرد و فعالیت‌های فرهنگی و اخلاقی را مهم و زیربنایی دانست.
رونمایی از کتاب
در آخر پرده روی کتاب احکام مخصوص ناشنوایان توسط آقایان اعرافی، کریمی و سجاد برداشته شد و مراسم به اتمام رسید.

تأملات و نکات
درباره این مراسم چند مطلب قابل تذکر است.
۱ـ با اینکه مجری چند بار تأکید کرد که در مراسم امروز از تهران هم افرادی دعوت شد و آمده‌اند، اما فقط دو یا سه نفر ناشنوا دیده شد. با توجه به اینکه چنین برنامه‌هایی برای جامعه هدف است، خوب بود مسئولین و نخبگان ناشنوا دعوت می‌شدند تا در جلسه حضور داشته باشند و نسبت به کتاب و احکام آشنا شوند.
۲ـ کارهایی که برای ناشنوایان یا نابینایان و دیگر قشرهای معلولین انجام می‌شود مناسب است خودشان مدیریت و داوری کند یا توضیح بدهند و اساساً جلسه را خودشان اداره کنند. چه خوب بود چند نفر از ناشنوایان درباره این کتاب سخن می‌گفتند و حتی انتقاد می‌کردند.
۳ـ در این جلسه هیچ تحلیل کارشناسانه درباره آموزش و ترویج احکام به ناشنوایان، مشکلات آنان در این زمینه و راه کارهای تجربه شده از طرف مسئولین ستاد ترویج احکام و آقای اعرافی به عنوان مدیر حوزه‌های علمیه مطرح نشد. حدود ده درصد جمعیت معلولیت دارند و جمعیت قابل توجه از آنان به مدارج عالی علمی رسیده‌اند و از حوزه انتظار دارند کارشناسانه و با طرح و برنامه به آنان توجه کند.
۴ـ ستاد ترویج احکام دین به رغم سابقه دیرین در زمینه گسترش احکام، و چاپ کتب فراوان و برگزاری دوره‌های گوناگون، اما در زمینه معلولین، کمتر کاری انجام داده و دوره‌ای برگزار ننموده است.

نگاهی به کتاب
کتابی که با عنوان آموزش احکام مخصوص ناشنوایان رونمایی شد نیاز به بررسی و نقادی توسط کارشناسان دارد و خوب است مؤسسه آوای علم و ایمان مهرورزان و خود مؤلفین در زمینه برگزاری جلسات نقد و بررسی کوشا باشند و راه نقد را خودشان باز کنند تا با رفع اشکالات در آینده آثار بهتر و عمیق‌تر تولید گردد. هدف اینجانب از طرح برخی نکات، علاقه به مؤلفین و علاقه به خود کتاب است. از این‌رو چند نکته به اختصار بیان می‌کنم:
۱ـ اولین نکته، اسم کتاب است. احکامی که در این کتاب آمده مخصوص و ویژه ناشنوایان نیست بلکه متعلق به همه مکلفین است. لذا کلمه مخصوص غلط است. بلکه احکامی درباره مثلاً قرائت و اینکه ناشنوایان نمی‌توانند حمد و سوره و دیگر اذکار نماز را بخوانند و وظیفه آنها در زمینه قرائت چیست چنین مواردی ویژه و مخصوص ناشنوایان است. اما این کتاب به احکام مخصوص ناشنوایان نپرداخته و احکام همه مکلفین را آورده است.
اگر گفته شود این کتاب به روشی احکام را مطرح می‌کند مثلاً با تصویر یا با ساده‌سازی مطرح می‌کند، از این رو می‌توان گفت خود کتاب و روش کتاب مخصوص ناشنوایان است.
۲ـ مکلفین باید از مرجع خاص تقلید کنند و شیوه دیگر عمل احتیاطی است که در مورد معلولین متصور نیست چون توانایی آن را ندارند. اما معلوم نیست احکام مندرج در این کتاب گویای احکام و آراء کدام یک از مراجع است. در صفحه ۱۱ (مقدمه) آمده که «مسئله‌های این کتاب با نظر بیشتر مراجع تقلید موافق است». اما این جمله مکلفی که از فلان مرجع، تقلید می‌کند، راضی و مطمئن نمی‌کند. زیرا ممکن است نظر مرجع خودش مخالف مسئله مندرج در این اثر باشد. خوب بود، در پاورقی هر مسئله، نوشته شود این مسئله با رساله عملیه برخی مراجع (با ذکر نام آنها) انطباق دارد و با رساله برخی مراجع (با ذکر نام) انطباق ندارد.
۳ـ در متن کتاب هنوز پاره‌ای مشکلات هست مثلاً در ص۱۲۴ چنین نوشته است:
«اقتدا یعنی نماز را به شکل جماعت با امام جماعت بخواند»
اقتدا نه در لغت و نه در فقه چنین معنایی ندارد.
۴ـ با توجه به اینکه نویسندگان این کتاب ابتدا در دفتر آیت الله العظمی وحید آموزش دیدند آن دفتر پیشکسوت در آموزش زبان اشاره و ناشنوایان است، اخلاقاً خوب بود از آن مرجع و دفتر ایشان تشکر می‌شد.
۵ـ در جاهایی از کتاب به ویژه پشت جلد، خوشبختی دنیا و آخرت را به احکام پیوند زده‌اند، حال این پرسش مطرح می‌شود اگر کسی عقاید فاسد داشته باشد ولی به همه احکام عمل کند، آیا در دنیا و آخرت خوشبخت می‌شود؟
قطعاً پاسخ منفی است و بر اساس آموزه‌های دینی، احکام در کنار اخلاق و عقاید و اعمال یک بخش از مسیر خوشبختی است.

در پایان
از آقایان رفعتی، سجاد، فراهانی و بهادری تشکر می‌کنیم که در زمینه فرهنگ دینی ناشنوایان در چند سال اخیر، تلاش‌های گسترده داشته‌اند و امیدواریم موفق باشند. *.م.ن

معرفی کتاب‌های احکام سودمند برای ناشنوایان

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *