کتابخانه گویا رضوی مشهد

print

کتابخانه گویا رضوی مشهد
در کتابخانه آیت الله قزوینی

دفتر فرهنگ معلولین

توضیح
در شهریورماه ۱۳۹۷ توفیق به دست داد تا به زیارت امام رضا علیه السلام برویم و ضمناً از مراکز معلولیتی مشهد هم بازدید کنیم. از جمله در ۱۷ شهریور ۹۷ به دیدن کتابخانه آیت‌الله قزوینی رفتیم و با مدیر محترم آنجا مصطفی سلطانی به گفت‌وگو پرداختیم. اکنون متن این مصاحبه را تقدیم می‌نماییم. در این گفت‌وگو محمد نوری و علی نوری به عنوان پرسشگر از دفتر فرهنگ معلولین و مصطفی سلطانی مدیر کتابخانه گویای رضوی به عنوان مصاحبه شونده حضور داشتند.

* آقای سلطانی درباره این کتابخانه بفرمایید؟
ـ نابینایان در مشهد کتابخانه عمومی نداشتند به ویژه در منطقه پرجمعیت و مستضعف‌تر شهر محلی به عنوان کتابخانه برای آنها نبود تا اینکه تصمیم گرفته شد، در کتابخانه آیت‌الله قزوینی، بخشی را به کتابخانه گویا اختصاص بدهیم و کتابخانه گویا را دایر کنیم.

* لطفاً درباره اسم این کتابخانه و زمان تأسیس آن بفرمایید؟
ـ کتابخانه گویای رضوی از سال ۱۳۸۳ در این منطقه راه‌اندازی شده چون در آن زمان بر طبق نیازسنجی‌ای که انجام دادند دیدند که بیشتر افراد کم‌بینا و نابینا در این منطقه هستند یا دسترسی‌شان به این منطقه راحت‌تر است. برای همین تصمیم گرفتند که این کتابخانه را به عنوان یکی از بخش‌های کتابخانه آیت‌الله قزوینی در اینجا دایر کنند.

* آیا کتابخانه آیت‌الله قزوینی هم وابسته به تولیت است؟
ـ بله. اینجا الآن درواقع کتابخانه عمومی آیت‌الله قزوینی است وابسته به آستان قدس رضوی است. بعد کتابخانه گویای رضوی به‌عنوان یکی از بخش‌های این کتابخانه است. خودش مستقل است، ولی در اصل در درون همین کتابخانه جای گرفته و از نظر فیزیکی و مکانی در همین کتابخانه است.

* آیا آمار نابینایان مشهد را شما دارید که چه تعداد هستند؟
ـ آمار کلی مشهد را ندارم، ولی اعضای این کتابخانه ۲۳۰ نفر هستند. این آمار فقط تعداد اعضای مشهدی‌مان نیست، ما از شهرستان‌ها و استان‌های دیگر هم عضو داریم، منتها آنها از طریق تلفن با ما در تماس هستند و درخواست‌هایشان را روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی رایت می‌کنیم و برایشان پست می‌کنیم.

* بابت این کار هزینه هم از آنها می‌گیرید؟
ـ خیر، کلاً خدماتمان رایگان است.

* سقف و محدودیتی هم برای این خدمات قائل هستید؟
ـ خیر، ما معمولاً برایشان محدودیت قائل نمی‌شویم. درخواست‌هایشان را روی سی‌دی رایت می‌کنیم و برایشان پست می‌کنیم. آنهایی هم که مشهدی هستند اگر امکان حضور در کتابخانه را داشته باشند که فلش می‌آورند و برایشان روی فلش یا سی‌دی می‌ریزیم. آنهایی هم که امکان حضور در کتابخانه را ندارند روی سی‌دی برایشان می‌ریزیم و از طریق کتابخانه سیارمان درب خانه‌شان می‌فرستیم.
خدماتی که ما اینجا می‌دهیم بیشتر تمرکزمان روی کتاب‌های صوتی است. کتاب‌های بریل و کاغذی (بینایی) خیلی نداریم. علتش هم این است که هم تهیه کتاب‌های بریل سخت‌تر است و مشکل دیگرش هم این است که خیلی جاگیر است و ما هم اینجا مشکل جا داریم. ضمن اینکه الآن بیشتر داریم می‌رویم به سمت کتاب‌های دیجیتال و الکترونیکی.

* یعنی کتاب دیجیتال هم دارید؟
ـ کتاب دیجیتال داریم، ولی بچه‌های نابینا و کم‌بینا بیشتر کتاب‌های صوتی استفاده می‌کنند. کتاب‌های دیجیتال را بیشتر اعضای عادی‌مان استفاده می‌کنند.

* آمار منابع گویایتان چقدر است؟
ـ ۸۷۰۰ نسخه. لیست منابع را هم روی فایل ورد داریم.

* جمع کل منابعتان به ساعت چقدر است؟
ـ از نظر ساعت آمارگیری نکرده‌ایم و آمار نداریم.

* آیا اینجا تولید کتاب گویا دارید و تولید خودتان چقدر است؟
ـ ما خودمان تولید کتاب گویا نداریم. ما بیشتر جمع‌آوری کرده‌ایم.

* خرید هم داشته‌اید؟
ـ خرید هم بوده، هم با سازمان‌های دیگر مثل شما مبادله داشته‌ایم، از یک سری مراکز خرید کرده‌ایم، یک سری هم خود اعضای کتابخانه که از جاهای دیگر تهیه کرده بودند در اختیار ما گذاشته‌اند. روش تهیه منابعمان بیشتر از این طرق بوده است.

* از خارج از کشور هم تهیه کرده‌اید؟
ـ خیر

* آمار هفتگی یا ماهانه دارید که چند نفر اینجا مراجعه می‌کنند؟
ـ آمار ماهانه داریم، ولی متغیر است. مثلاً یک ماه ممکن است تعداد قابل توجهی مراجعه کنند و یک ماه هم ممکن است مراجعین کم باشند.

* مبادله با کتابخانه‌های دیگر که تولید کننده‌اند هم دارید.
ـ معمولاً آنهایی که تولید می‌کنند باید از آنها خریداری بکنیم. با جاهای مختلف ارتباط داریم، مثلاً با کتابخانه شهرداری اصفهان، نیشابور، با اینها ارتباط داریم و از آنها منابع هم می‌گیریم. ولی خرید هم از بعضی از مراکز در نمایشگاه‌ها داریم.

* کاست هم دارید؟
ـ کاست همان ابتدای شروع کار کتابخانه داشتیم، ولی دیگر معمولاً کسی کاست استفاده نمی‌کند.

* این کاست‌هایی که در قفسه می‌بینیم، آنها را تبدیل نکرده‌اید؟
ـ چرا، تبدیل شده، فایل‌های صوتیش را داریم.

* آمار کتب بریل شما چقدر است؟
ـ کتاب بریل هم یک تعداد کمی داریم که بیشتر جزوه و نشریه و ادعیه‌ها و اینهاست، ولی اینها منابعی است که بیشتر خود مراجعه کننده‌ها اهدا کرده‌اند.

* چه طرح و برنامه‌ای برای آینده و چه توصیه‌ای دارید؟
ـ به نظر می‌رسد بهترین روش برای همه روش مبادله است. مبادله شیوه‌ای بُرد بُرد است و همه سود می‌برند؛ یعنی هر کس و هر مرکز هر مقدار کتاب گویا دارد با مرکز دیگر مبادله کند؛ حتی آثاری که از دیگران تهیه کرده می‌تواند با مرکزی که اینها را ندارد مبادله کند. چون تولید کتاب گویا اولاً بسیار پرهزینه است، دوم در گذشته بسیاری از مراکز تولیدات موازی و تکراری داشتند روش مبادله موجب می‌شود هر دو اشکال رفع شود یعنی هم تولید مکرر نداشته باشیم و هم نخواهیم هزینه‌های سنگین را تحمل کنیم.
نکته دیگر اینکه باید کاری کرد که تولیدات خارج از کشور هم به داخل بیاید. کتابخانه کنگره آمریکا و کتابخانه اسکندریه مصر چند میلیون ساعت کتاب گویا دارند و باید کاری کرد که اینها به داخل بیایند.

* با تشکر از اینکه در این گفت‌وگو شرکت فرمودید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *