جمشید مشایخی همراه و همدم معلولان

print

جمشید مشایخی همراه و همدم معلولان

محمد نوری
دفتر فرهنگ معلولین، ۱۴ فروردین ۱۳۹۸

مرحوم مشایخی که سیزدهم فروردین ۱۳۹۸ از میان ملت ایران پر کشید و به ابدیت پیوست، شخصیت مردمی، اجتماعی و اخلاقی داشت. به همین دلیل جامعه معلولان ایران را هیچگاه فراموش نکرد و همواره به فکر آنها بود. اکنون با نگاه گذرا به کارنامه او، خدماتش را رصد کرده و گزارش می‌کنم. البته بررسی کارنامه هنری او در حداقل شش دهه نیاز به فرصت وسیع دارد و به وقت دیگر وا می‌گذارم و اکنون اجمالاً و به روش گزینشی، نمونه‌هایی از خدماتش برای معلولان را معرفی و گزارش می‌نمایم.

فیلم گل‌های داوودی
مشایخی در سال ۱۳۶۳ در فیلم گل‌های داوودی شرکت کرد و بازی ماندگاری از خود برجای گذاشت. این فیلم درباره مردی است که یک فرزند نابینا دارد و به اتهام قتل باید ۲۵ سال در زندان بماند. مادر آن کودک نابینا و همسر این مرد زندانی با مصائب و مشکلات فراوان طی ۲۵ سال این کودک نابینا را بزرگ می‌کند.
فیلم به خوبی نشان می‌دهد که جامعه چه برخوردی با این خانواده دارد و نهاد مدرسه و آموزش و پرورش چه کارکردی داشته است.
در این فیلم جمشید مشایخی، داود رشیدی، پروانه معصومی، بیژن امکانیان بازی‌کرده‌اند. فیلم گل‌های داوودی بسیار جذاب و زیبا است و فیلم موفقی بوده است. شناسنامه آن اینگونه است:
کارگردان: رسول صدرعاملی
دستیار کارگردان : غلامرضا کریمی، رخشان بنی اعتماد
نویسنده : فریدون جیرانی
تهیه کننده : بیژن امکانیان
بازیگران: جمشید مشایخی، داوود رشیدی، پروانه معصومی، بیژن امکانیان
سال ساخت: ۱۳۶۳
گل‌های داوودی در چند جشنواره، برتر شناخته شد. از جمله در جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۶۳ چند رتبه و جایزه دریافت کرد:
لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد از سومین جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۳
لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول زن از سومین جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۳
لوح زرین بهترین فیلم‌برداری از سومین جشواره فیلم فجر ۱۳۶۳
لوح زرین بهترین موسیقی متن از سومین جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۳
محتوای فیلم:
عباس صفاری، در مشاجره‌ای با دوست خود باعث مرگ ناگهانی وی شده و به ۲۵ سال حبس محکوم می‏شود. بیست و پنج سال زندگی یک زن با همه دردها و غصه‏هایش، شوهری که در زندان و پسری نابینا که در انتظار آزادی پدر، بزرگ می‏شود. یک روز خبر از آزادی پدر می‏رسد و پسرش ازدواجش را قرار می‏گذارد که در همان روز برگذار کند. اما پدر در زندان در می‏گذرد و این ضربه‏ای هولناک برای مادر و پسر منتظر است و پسر وضعیت متزلزل‏تر دارد. او ابتدا در برابر این ضربه خود را از دست رفته می‏بیند اما با اتکا به دختر نابینا (نامزدش) واقعیت را می‏پذیرد و زندگی تازه‏ای را از سر می‏گیرد.

فعالیت‌های مشایخی برای معلولان به گزارش ایران
روزنامه ایران درباره فعالیت‌های مشایخی برای معلولان در سال ۸۹ نوشت: جمشید مشایخی به عنوان سفیر انجمن معلولان و بیماران مبتلابه ضایعه نخاعی تعیین شد و این بازیگر پیشکسوت در دو فیلم جدید ویژه معلولیت هم همکاری می‌کند.
به گزارش «ایران»، این بازیگر اخیراً در یک فیلم کوتاه با نام «عشق برای تمام عمر» به کارگردانی قاسم آذینی فر به ایفای نقش پرداخته است. همچنین قرار است در فیلم بلند سینمایی به کارگردانی همین سینماگر بازی کند. فیلم دیگر آذینی فر «شهر اسفنجی» نام دارد. جمشید مشایخی امسال در فیلم «سیزده ۵۹» به کارگردانی سامان سالور هم بازی کرده که این روزها مراحل فنی را از سرمی گذراند و موضوعی در حوزه دفاع مقدس دارد. بازیگر پیشکسوت سینمای ایران که در طول ۴۴ سال فعالیت هنری تا امروز در بیش از ۹۲ فیلم سینمایی به ایفای نقش پرداخته، سال گذشته در «زم هریر» هم بازی کرده بود. وی در ادامه فعالیت‌های خیریه خود، اخیراً به عنوان سفیر انجمن معلولان و بیماران مبتلابه ضایعه نخاعی انتخاب شده است.(روزنامه ایران، شماره ۴۵۴۲ به تاریخ ۱۲/۴/۸۹، صفحه ۲۷)
خلاصه اینکه آقای مشایخی بازی در دو فیلم معلولیتی و همکاری با جامعه معلولان در بخش ضایعه نخاعی را در کارنامه خود خواهد داشت. در کشورهای مختلف هنرمندان و شخصیت‌های پیشکسوت و نخبه پشتیبان و حامی آسیب‌مندان و معلولان هستند. آنان با روش‌های حمایتی خود هم بر اعتبار و نفوذ و محبوبیت خود در بین مردم می‌افزایند. زیرا مردم و محبوبیت مردم بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پشتوانه برای هنرمندان و نخبگان است. همچنین با حمایت از معلولان به رفع مشکلات آنان مساعدت خواهد کرد.

آموزش از طریق سینما
گفت‌وگو با جمشید مشایخی
مشایخی یکی از دوست داشتنی ترین بازیگران عرصه هنر این سزرمین است واز کارهایش خاطرات زیبایی داریم او همیشه با مهربانی در کنار مردم بوده و هست وهمیشه دغدغه‌های مردم نیز برایش با اهمیت بوده است. از این‌رو بهترین پشتوانه ملی و جهانی برای معلولین و هنر معلولیتی است. اکنون متن گفت‌وگو را می‌آورم.

توضیح
در سال ۱۳۹۶ در جریان همکاری آقای مشایخی با جشنواره فیلم پرواز که ویژه معلولان است، ایشان با حمایت این جشنواره گفت‌وگویی داشته که گویی دیدگاه‌های ایشان درباره فرهنگ معلولان، آموزش معلولین، فیلم معلولیتی است. وی نکات مهم و قابل توجه در این مصاحبه بیان کرده است.
دعوت آقای مشایخی در جشنواره فیلم پرواز اقدام شایسته‌ای بوده است؛ زیرا جامعه معلولان در این دوره نیاز جدی به تجربه‌آموزی دارند و چهره‌هایی مثل مشایخی که چند دهه در سینما و هنر تجربه آموخته و معدن دانش و تجربه‌اند، همکاری‌های سودمندی می‌توانند داشته باشند.

* سینما چقدر می‌تواند به معلولین و قصه‌های آنها کمک کند؟
ـ خیلی زیاد، سینما با توجه به بعدی که دارد نقش پررنگی را در این زمینه می‌تواند داشته باشد وخیلی از آموزش‌ها در این زمینه می‌تواند از طریق فیلم‌ها به مخاطبان وحتی خود معلولین ارائه شود.

* برگزاری جشنواره‌هایی مانند پرواز را چقدر مهم و لازم می‌دانید؟
ـ خیلی زیاد به هرحال معلولین هم بخشی از مردم همین جامعه هستند وخوب است که با برپایی چنین جشنواره‌هایی به آنها بگوییم که فراموش نشده اید به نظر من دست اندرکاران این جشنواره اجر زیادی خواهند برد وامیدوارم راهشان ادامه پیدا کند.

* بهترین فیلمی که در این زمینه دیده‌اید کدام فیلم بوده است؟
ـ من نمی‌توانم تنها به یک فیلم اشاره کنم چون همه هنرمندانی که در این زمینه فیلم ساخته‌اند قطعاً سختی زیادی کشیده‌اند و کارشان ارزشمند است و امیدوارم در آینده شاهد ساخت فیلم‌های بیشتری در این زمینه باشیم.

* به نظر شما چگونه می‌توانیم نگاه مردم را نسبت به معلولین عوض کنیم؟
ـ با نمایش دادن آثار مختلف در رسانه‌های جمعی مردم در این زمینه نیاز به آموزش دارند و رسانه‌ها خیلی می‌توانند در این مورد کمک کننده باشند برای مثال بر پایی همین جشنواره بسیار حرکت مبارک و قابل تقدیری است.

* برای افرادی که معلول هستند چه پیشنهادی دارید؟
ـ می‌خواهم بگویم زندگی‌شان به پایان نرسیده است و سعی کنند خودشان را نبازند و به کارهای هنری بپردازند مثلا کارهای مثل نقاشی و یا موسیقی خیلی می‌تواند در روحیه آنها اثر مثبت بگذارد به هرحال معلولیت نباید باعث باز ایستادن آنها شود.

* به نظر شما معلول واقعی چه کسی است؟
ـ کسی که ناامید به زندگی است و از حرکت ایستاده است کسی که چنین روحیه‌ای داشت باشد مثل آب راکد است و زندگی برایش معنایی ندارد.(سایت جشنواره بین المللی فیلم پرواز)

نگاهی به نکات و دیدگاه‌های مشایخی
جمشید مشایخی در این مصاحبه کوتاه و ساده ولی پر مغز و پر محتوا سخن گفته است. در واقع خلاصه چند جلد کتاب را با عبارات و جملات ساده بیان کرده است. لازم است نکات ایشان توسط پژوهشگران و کارشناسان شرح و بسط داده شود. اما چند نکته مهم ایشان را توضیح می‌دهم:
۱٫ مشایخی تأکید می‌کند که سینما نقش و کارکرد آموزشی دارد. نخبگان معلولان و مسئولان تشکل‌ها لازم است متوجه این نکته باشند که فرهنگ‌سازی که علت اصلی و عامل مؤثر در حل مشکلات معلولان است، بدون آموزش ممکن نیست و آموزش هم بدون هنر و سینما ممکن نیست.
آموزش دامنه گسترده دارد و از کودکستان لازم است به موضوعاتی مثل پیشگیری از معلولیت‌ها، شناخت انواع معلولیت‌ها پرداخت. معلمان و مربیان تا استادان دانشگاه لازم است با معلولیت و ابعاد آن آشنا بوده و نقش آموزشی خود را سر کلاس به درستی ایفا نمایند. و مهم‌تر هنرمندان و فیلم‌سازان لازم است به فیلم‌های معلولیت اهتمام نمایند و از این طریق جامعه و خود معلولان را آگاه‌تر نمایند.
۲٫ مشایخی به اهمیت اقداماتی مثل جشنواره هنری پرواز پرداخته و معتقد است چنین اقداماتی روابط اجتماعی مردم و معلولان را استحکام می‌بخشد و موجب زوال غفلت و فراموشی نسبت به معلولان می‌گردد. اصلی‌ترین معضل فراموش کردن معلولان و نادیده انگاشتن آنها است. حتی امام حسین علیه السلام در زمان خودش به همین مسئله اشاره کرده و می‌فرماید، چون مردم معلولان و آسیب‌مندان را فراموش کرده‌اند، به ظلم یزید تن داده و ظلم بر آنها چیره شده است.
۳٫ در پاسخ دیگر مشایخی به ضرورت و لزوم تولید فیلم بیشتر درباره معلولان و معلولیت‌ها پرداخته و از هنرمندان می‌خواهد در این زمینه اقدام کنند.
۴٫ هنر و فیلم موجب گسترش مشارکت‌های مردمی خواهد شد و حضور بیشتر مردم به حل مشکلات بیشتر معلولان می‌انجامد. از این‌رو این عوامل به یکدیگر مرتبط هستند.
۵٫ مشایخی توصیه‌های پدرانه بسیار مهمی خطاب به معلولان دارد. می‌گوید: خود را نبازید، روحیه خود را با هنر و فیلم و نقاشی، زنده و با نشاط نگاه دارید.
اصلی‌ترین عامل در تداوم حیات و در حل مشکلات و برداشتن موانع در جامعه معلولان، روحیه داشتن، نشاط داشتن و حضور داشتن است.
۶٫ مشایخی در پایان به امیدواری و عنصر امید اشاره کرده است. همه کارشناسان اجماع و اتفاق نظر دارند که، زندگی و حیات و پیشرفت فقط با امید ممکن است. از این‌رو مشایخی به ریشه‌ای ترین و اصلی‌ترین عنصر در جامعه معلولین اشاره کرده است.
مصاحبه پر نکته و پر محتوایی است. روحش شاد که با توصیه‌های پدرانه و ارزنده، راه درست را به معلولان نشان داده است.

پیوستن مشایخی به جشنواره پرواز
جشنواره بین‌المللی فیلم پرواز که در بخش‌های مسابقه ملی و بین المللی با اکران و داوری فیلم‌های داستانی، کوتاه، مستند، انیمیشن و نگاه همراه با رویکرد مسائل معلولان و جانبازان گرانقدر و فرهنگ سازی و بازنمایی زندگی و توانمندی این افراد از هفتم لغایت نهم اسفند ماه در باغ موزه قصر تهران برگزار می‌شود در هیئت داوری و انتخاب، بزرگان و اهالی سینما و هنر حضور خواهند داشت.
ضمن آنکه بزرگداشت و تجلیل از چند پیشکسوت هنر و انتخاب فیلم برگزیده یکصدو ده داور معلول و معرفی استعداد‌ها تقدیر از هنرمندانی که با این نگاه خاص اثری تولید نموده اند و… از بخش‌های جنبی این جشنواره خواهد بود.

لوح تقدیر
از حامیان این رویداد بزرگ استاد جمشید مشایخی می‌باشند که حکمی از طرف بابک نوری دبیر جشنواره پرواز به ایشان تقدیم گردید در متن حکم ایشان آمده است:
استاد گرانقدرم جناب آقای جمشید مشایخی
فخر هنر و چهره ماندگار همیشه درخشان هنر ایران
برایمان افتخاری بس بزرگ است حضور و نام حضرتعالی با عنوان حامی معنوی و دبیر افتخاری چهارمین دوره جشنواره بین المللی فیلم پرواز که با هدف روایت چالش‌های زندگی معلولان و بازنمایی توانمندی و ارتقای سطح فرهنگ و افزایش آگاهی جامعه در حوزه افراد دچار معلولیت برگزار میشود شما نازنین بزرگوار را در کنارمان خواهیم داشت.
از اینکه بزرگواری نمودید و همیشه شاگردتان را در این راه خطیر همراه هستید سپاس بیکران و امتنان دارم.
باشد تا سایه گرانقدر شما تا همیشه بر سر فرهنگ و هنر ایران پاینده و جاودان بماند.
بابک نوری
دبیر جشنواره بین المللی فیلم پرواز(سایت پارسینه، ۱۶ دی ۱۳۹۷)

چند نکته
این سند نشانگر اینست که آقای مشایخی به عنوان حامی معنوی معلولین، دبیر افتخاری چهارمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم پرواز تعیین و خدمت می‌کرده است.

پایان چهارمین جشنواره فیلم پرواز
چهارمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم پرواز با مشخص شدن برگزیدگان رشته‌های مختلف در پردیس مگامال به کار خود پایان داد.
به گزارش سینماپرس، در ابتدا مستندهایی از محمدعلی کشاورز، جمشید مشایخی، ژاله علو، محسن قاضی‌مرادی و فردوس کاویانی برای حضار پخش شد و در این مستند اهالی سینما و تلویزیون درباره این پیشکسوتان به صحبت پرداختند.
مرجانه گلچین، سام درخشانی، حسین فرح‌بخش، فرشته طائرپور، علی عطشانی، منوچهر والی‌زاده، سیروس میمنت، سیروس همتی، ناصر ممدوح، معصومه کریمی، زهرا اویسی، صالح میرزاآقایی، بهزاد رحیم‌خانی، محمودرضا قدیریان، پرند زاهدی، رضا صفایی‌پور از جمله هنرمندانی بودند که در این مستندها حضور داشتند.
در بزرگداشت هر هنرمند قسمت‌هایی از نقش‌های به یادماندنی آنها در آثار مختلف تلویزیونی و سینمایی برای حضار به نمایش درآمد که با استقبال تماشاگران مواجه شد. سریال‌های «روزی روزگاری» و «مختارنامه» و فیلم سینمایی «مهمان مامان» از ژاله علو، مجموعه‌های «آژانس دوستی» و «همسران» و فیلم سینمایی «اجاره‌نشین‌ها» از فردوس کاویانی، مجموعه «هزاردستان» از جمشید مشایخی و محمدعلی کشاورز و فیلم سینمایی «پسر آدم دختر حوا» از محسن قاضی‌مرادی از جمله آثاری بود که برای تماشاگران حاضر در سالن به نمایش درآمد.
جمشید مشایخی به عنوان اولین هنرمندی که از وی تقدیر به عمل آمد در جملاتی کوتاه از مسوولان جشنواره و مردم تشکر و قدردانی کرد. پس از مشایخی، ژاله علو نیز به همین شکل درباره حضور خود در این مراسم گفت: همیشه، هر وقت و هر جا خواستم حرفی بزنم به عشق مردم بوده و همیشه لطف شما همراه من بوده است. از این همه لطفی که به من دارید سپاسگزارم و قدردان شما هستم.(سایت سینما پرس، ۱۰ اسفند ۱۳۹۷)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *