“ICF”؛ روزنه‌ای برای ورود معلولان به جامعه

print

“ICF”؛ روزنه‌ای برای ورود معلولان به جامعه

معلولیت از جمله پدیده‌هایی است که از دیرباز مورد توجه بشر بوده و در هر مقطع از زمان، متناسب با شرایط اقتصادی و اجتماعی حاکم، موضع گیری‌های متفاوتی در قبال آن اتخاذ شده است.
به گزارش ایسنا، دیر زمانی چنین می‌پنداشتیم که فرد معلول به واسطه ضعف قوای جسمانی، قادر به کار و فعالیت نیست، بنابراین در چرخه فعالیت‌های اجتماعی، جایگاهی نخواهد داشت. بدیهی است که نتیجه این نگاه به معلولان، حذف افراد معلول از عرصه تعاملات بین فردی و محروم ساختن آنان از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی بوده است اما تحولات شگرف علمی و فرهنگی دنیای امروز، شیوه تفکر بشر را درخصوص گروه‌های آسیب‌دیده به ویژه افراد معلول متحول ساخته است.
بهزیستی معتقد است که خدمت‌رسانی به گروه‌های مختلف معلول و توسعه برنامه‌های توانبخشی و توانمندسازی متناسب با نیازهای روز جامعه، از جمله مهم‌ترین اولویت‌های این دستگاه است که در مسیر تحقق عدالت، سلامت و رفاه اجتماعی دنبال می‌شود. در واقع درک نیازها، محدودیت‌ها و قابلیت‌های افراد معلول تنها زمانی امکان‌پذیر است که ابزارهای علمی مناسبی برای تشخیص انواع معلولیت‌ها و طبقه‌بندی معلولان فراهم باشد. در این صورت می‌توان با رعایت ملاحظات علمی به تدوین برنامه‌های توانبخشی و توانمندسازی اقدام کرد و با تمرکز بر قابلیت‌های افراد معلول، فرصت‌هایی را فراهم کرد تا مشارکت کامل آنان در عرصه‌های اجتماعی تحقق یابد.
این در حالی است که پیش از این، درجه معلولیت افراد با نظر و تشخیص پزشک انجام می‌شد. اما برای تشخیص علمی و دقیق، نیاز به استفاده از استانداردهای بین‌المللی بود تا نوع و شدت معلولیت افراد بر اساس تعریف فاکتورهای جهانی مشخص شود. در همین راستا، کتاب ICF (طبقه‌بندی عملکرد، ناتوانی و سلامت) یک معیار جهانی بود که نیاز به بازنگری مجدد داشت و خوشبختانه طی سال‌های گذشته، سازمان بهزیستی برای نخستین بار اقدام به ترجمه، رفع نواقص و به‌روزرسانی این کتاب کرد.
مدیرکل بهزیستی استان زنجان، در این رابطه در گفت‌وگو با ایسنا، با تاکید بر این‌که معلولانی که تحت کمیسیون تشخیص نوع و شدت معلولیت قرار می‌گیرند، کارت بین‌المللی ICF به دو زبان فارسی و انگلیسی دریافت می‌کنند، اظهار می‌کند: با صدور این کارت، فرد می‌تواند در سراسر جهان بدون ارائه گواهی از خدمات سازمان‌ها و ادارات مرتبط با حوزه معلولان بهره‌مند شود.
محمد محمدی‌قیداری با اشاره به این‌که همه خدماتی که بهزیستی به معلولان ارائه می‌دهد، بر اساس تشخیص کمیسیون ICF صورت می‌گیرد، ادامه می‌دهد: معلول تحت پوشش سازمان بهزیستی فردی است که معلولیت وی بر اساس نظر کمیسیون پزشکی تشخیص نوع و شدت معلولیت، مورد تایید بوده و کارت معلولیت دریافت کرده باشد؛ در واقع این افراد، کد مددجویی و خدماتی از جمله مستمری دریافت می‌کنند.
وی می‌افزاید: اساس کار کمیسیون پزشکی بر مبنای طبقه‌بندی عملکرد، ناتوانی و سلامت است. از این‌رو همه مراجعان باید توسط پزشکان متخصص و کارشناسان توانپزشکی مرتبط و از طریق آزمون‌های سنجش عملکردی در خصوص سطح محدودیت‌های عملکرد زندگی روزمره و مشارکت‌های اجتماعی مورد بررسی قرار گیرند.
محمدی‌قیداری همچنین با بیان این‌که معلولیت‌ها به پنج گروه عمده اختلالات جسمی حرکتی، ذهنی، بینایی، شنوایی و اعصاب و روان تقسیم‌بندی می‌شود، تصریح می‌کند: شدت معلولیت هر گروه بر اساس روش رتبه‌ای بوده و در چهار سطح، خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید قرار می‌گیرد. این در حالی است که از ابتدای سال تا کنون، ۷۰۸ کارت معلولیت توسط این نهاد حمایتی برای افراد دارای معلولیت صادر شده است.
مدیرکل بهزیستی استان زنجان با اشاره به این‌که کمیسیون ICF در همه شهرهای استان تشکیل می‌شود، خاطرنشان می‌کند: کمیسیون پزشکی شهرستان‌ها با حضور حداقل ۳ و حداکثر ۵ نفر متشکل از فیزیوتراپیست، کاردرمانگر، گفتاردرمانگر، شنوایی‌شناس، روانشناس، روانپزشک و پزشکان دوره دیده وآشنا به معیارهای طبقه‌بندی بین‌المللی تشکیل می‌شود و اعضا با توجه به نوع معلولیت در کمیسیون حضور پیدا می‌کنند.
خوشبختانه امروز رویکرد توانبخشی نوین در خصوص توانمندسازی معلولان طوری است که با نگاهی چند جانبه، برابری فرصت‌ها و کنترل نسبی آنان بر محیط را مد نظر قرار داده است. تحقق چنین رویکردی به ارتقای کیفیت زندگی خدمات‌گیرندگان می‌انجامد و در همین راستا، پارسال ۴۱۰۲ پرونده توانبخشی معلولان و مددجویان بهزیستی در کمیسیون پزشکی بررسی شد.
منبع: ایسنا، ۲ بهمن ۱۳۹۷

ICF ورود معلولان به جامعه
هر چند گاه یکی از مسئولین بهزیستی درباره ICF یا نظام جدید طبقه‌بندی معلولان صحبت می کند و گزارشی کوتاه ارائه می‌کند. ۲ بهمن ۹۷ مدیرکل بهزیستی استان زنجان درباره شکل‌گیری کمیسیون‌های پزشکی در همه استان‌ها و شهرها خبر داده و گفته این کمیسیون‌ها تیم‌هایی متشکل از چند تن پزشک و روان‌پزشک و گفتار درمانگر و شنوایی سنج است که بر مبنای طبقه‌بندی عملکرد، ناتوانی و سلامت، شدت و ضعف معلولان را تشخیص و کارتی به دو زبان فارسی و انگلیسی برای فرد صادر می‌شود و بر اساس آن می‌تواند در همه کشورها خدمات دریافت کند. (خلاصه‌ای از گزارش ایسنا از محمد محمدی قیداری)
فقط چند نکته در قالب پرسش مطرح می‌کنیم و امیدواریم از درون بهزیستی کارشناسی به این پرسش‌ها و دغدغه‌ها پاسخ گوید:
۱ـ در مطالعات جدید که در رشته مطالعات معلولیت یا مطالعات ناشنوایی یا مطالعات نابینایی عرضه می‌شود می گویند مبنا قرار دادن سلامتی موجود در فرهنگ پزشکی برای تشخیص معلولیت‌ها کار درستی نیست.
۲ـ پژوهشگرانی از رشته‌های جدید جامعه‌شناسی معلولیت می‌گویند: سپردن داوری به دست پزشکان تا بر مبنای دانش پزشکی موجود درباره معلولان قضاوت کنند، اشتباهی بوده که تاکنون جریان داشته و لازم است جلوی آن گرفته شود.
۳ـ کارشناسان همان رشته‌ها در آثار خودشان تأکید کرده‌اند معلولان نباید با افراد عادی مقایسه و سنجیده و بر مبنای آن، هویت آنان تعیین گردد. بلکه معلولان یک قشر اجتماعی خاص و متفاوت هستند که لازم است با معیارهای متکی بر خودشان و برگرفته از فرهنگ و جامعه خودشان مورد قضاوت و تعیین هویت قرار گیرند.
همان‌گونه که مثلاً در ورزش فوتبال، مسابقه فوتبال معلولان با ضوابط خود معلولین سنجیده می‌شود نه با ضوابط و قواعد برگرفته از فوتبال انسان‌های سالم.
از این‌رو کارشناسانی که در رشته‌هایی مثل جامعه‌شناسی معلولیت کار کرده‌اند، نسبت به نتایج ICF به روش موجود کاملاً نگران هستند.
ریاست سازمان بهزیستی و دیگر معاونان که البته همگی پزشک هستند و قبلاً هم پزشکی و پزشکان بر بهزیستی ایران تسلط داشته و کارشناسان مزبور معتقدند مشکلات بهزیستی ایران از همین جا نشأت می‌گیرد.
اما به رغم همه این تشکیک‌ها از ریاست محترم بهزیستی خواهش می‌کنیم به کارشناسی‌های دیگر هم میدان بدهند تا نظرات خود را بیان کنند و نشست‌هایی هم تشکیل شود تا آنان رو در رو به بحث بپردازند.
دفتر فرهنگ معلولین

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *