توجه به حقوق معلولان در قانون کپی رایت

طرح صنعتی و علائم تجاری حقوق نشر اهمیت دارد

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نخستین همایش ملی حقوق نشر که صبح سه‌شنبه 29 آبان 1397 با حضور جمعی از فعالان حوزه نشر در فرهنگسرای فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.
محمود حکمت‌نیا؛ معاون حقوق مالکیت فکری وزارت دادگستری با اشاره به مدل اجرایی حقوق مالکیت ادبی و هنری، گفت: در حوزه حقوق نشر سه بحث را باید از هم جدا کرد؛ نخست مباحث نظری که خیلی پیچیده است، موضوع دوم این است که مفاهیم پایه در این حوزه وجود ندارد و متاسفانه در دانشگاه‌های حقوق، مبحثی به اسم حقوق فلسفه نداریم و باید به‌آن دقت شود.
وی با اشاره به سومین مبحث در این حوزه، افزود: یک بحث دیگر قانون است که در جریان است، درباره این لایحه سوالات جدی مطرح است که باید به آن‌ پاسخ بدهیم و در این میان یکی از مشکلاتی که قوانین ما دارند این است که قوانین ما مجموعه‌ای از جزایر پراکنده است و قوانین ارتباطات سازمانی با هم ندارد.
حکمت‌نیا با بیان اینکه در صورت تصویب قوانین نشر باید مدل اجرایی آن را نیز مشخص کرد، ادامه داد: به نظرم برای اینکه قوانین اجرایی شوند، باید در ابتدا تضمین اجرای آن را در نظر داشت، همچنین باید زمینه‌ای ایجاد شود که ارتباط بین قوانین ایجاد شود، در غیر این صورت به نتیجه نخواهیم رسید، همچنین باید این نکته را در نظر داشته باشیم که وقتی از مالکیت معنوی صحبت می‌کنیم به دنبال چه چیزی هستیم؟
وی تاکید کرد: در این زمینه باید بگویم که مالکیت فکری در اصل نوعی از ابزار اقتصادی است که برای حل یک مساله طراحی شده است که با ایجاد دنیای نشر، رابطه سه‌گانه‌ای بین مولف، ناشر و مصرف‌کننده ایجاد شده است.

توجه به حقوق معلولان در قانون کپی رایت
یکی دیگر از سخنرانان این همایش محمد صابری؛ عضو هیات علمی دانشگاه و وکیل دادگستری بود، وی در سخنانی درباره حقوق نشر کتاب الکترونیکی و صوتی گفت: یکی از حقوق مادی برای کتابی که منتشر می‌شود این است که هر کتابی در قالب فیزیکی و دیجیتال برای مولف دارای حق تکثیر است و با توجه به چارچوب نظام اقتصادی امروز، از آنجایی که عده‌ای از افراد نمی‌توانند کتاب را به دلایل مختلف در قالب فیزیکی بخوانند، باید برای آن‌ها راهکاری اندیشیده شود.
وی افزود: امروز این حق معلولان است که باید از تمام حقوق سایر افراد جامعه بهره‌مند شوند به طوری که تنهایی و بدون کمک از دیگران بتوانند در جامعه زندگی کنند و مثل یک فرد معمولی از امکانات جامعه بهره‌مند شوند که در این میان بهره‌مندی از مواهب فرهنگی و فرصت‌های آموزشی یکی از این موارد به شمار می‌آید.
صابری کتاب‌ خواندن را یکی از این مواهب دانست و گفت: استفاده و مشارکت در زندگی اجتماعی و فرهنگی که کتاب یکی از اجزای آن است باید به آن نگاه ویژه‌ای داشت، دسترسی به کتاب باید به شکل آسان، ارزان و تقریبا همزمان با سایر افراد جامعه باشد و این زمینه باید در کشور برای آن‌ها فراهم شود.
وی ادامه داد: کتاب‌ها باید یا به شکل بریل، صوتی یا الکترونیک در اختیار معلولان نابینا قرار گیرد و نقطه تلاقی این حق بشری با حقوق مولف در همین نقطه است زیرا در مناسب‌سازی کتاب برای معلولان حق مولف اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا برای مناسب‌سازی کتاب در هر قالبی باید ابتدا اجازه مولف وجود داشته باشد.
به گفته صابری، در این حوزه قوانین روشن و شفافی وجود ندارد، زیرا برخی از مولفان اما پاسخ درست و روشنی نمی‌دهند، اگر اجازه ندهد این حق او است و می‌تواند اجازه ندهد، زیرا این امکان وجود دارد اگر مناسب‌سازی شد، ممکن است که افراد دیگر هم بدون اینکه دارای شرایط معلولیت باشند، به صورت رایگان از کتاب استفاده کنند.
وی با بیان اینکه گاهی مولف و ناشر طلب پول می‌کند، عنوان کرد: این موضوع در واقع ارزان بودن کتاب برای معلولان را نقض می‌کند و طولانی بودن پروسه تولید این آثار موجب می‌شود که دسترسی به منابع به هنگام نباشد، البته نباید از نظر دور داشت که طبق آمار در کشورهای توسعه یافته هم در طول سال کمتر از 5 درصد آثار مناسب‌‌سازی می‌شود.
این وکیل دادگستری لزوم مناسب‌سازی کتاب‌ها برای استفاده نابینایان را یک ضرورت دانست و گفت: کتاب‌ها باید با استفاده از شیو‌ه‌های مختلف برای نابینایان مناسب‌سازی شود، به طوری که بدون اجازه مولف و ناشر کتاب برای این گروه تولید شود، اما اجرایی شدن این موضوع نیازمند همراهی و بحث‌های تخصصی در حوزه کپی‌رایت است که امیدواریم به زودی اجرایی شود.

منبع: خبرگزاری کتاب ایران، 29 آبان 1397

0 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟
خیالتان راحت باشد :)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.