جشن امضاء کتاب “عشق آهنی” در دنیای کتاب قم

print

جشن امضاء کتاب “عشق آهنی”
شهر قم، دنیای کتاب، ۲۳ تیر‌ماه ۱۳۹۷

محمد نوری، دفتر فرهنگ معلولین

به درخواست و پیشنهاد برخی نخبگان و نویسندگان نشستی درباره بلندترین رمان ایرانی با موضوع معلولیت در فروشگاه فرهنگی دنیای کتاب واقع در خیابان صفائیه قم برگزار گردید.
جلسه با حضور خانم مهناز صوفی(نویسنده رمان) و آقای محمود پوروهاب(سخنران نقاد)، خانواده و دوستان نویسنده، شخصیت‌های دارای معلولیت، مدیران مراکز ویژه معلولان، برخی نویسندگان و پژوهشگران حوزه معلولیت و معلولین، شنبه ۲۳ تیر ۹۷ از ساعت ۱۸ آغاز و تا ساعت ۲۰ ادامه داشت.
آقای محمود پوروهاب که خود از شاعران و نویسندگان برجسته قم می‌باشد درباره اهمیت این رمان و قوت‌ها و بعضی ضعف‌های آن سخن گفت. در مجموع تلقی و داوری او از این اثر مثبت بود و نسبت به دیگر رمان‌ها، رمان عشق آهنین را جذاب، ابتکاری و دارای عناصر خلاقیت و نوآوری ارزیابی کرد.
پس از آن خانم صوفی درباره کتابش نکاتی را بیان کرد. از علت رو آوردن به نوشتن این رمان و از مشکلات و موانع در هنگام نگارش آن گفت. همچنین درباره شخصیت‌های مندرج در متن و واقعی بودن آنها گزارش داد. سرانجام گفتارش این بود که این رمان تخیلات صرف یک نویسنده نیست، بلکه آیینه‌ای است که واقعیت‌های یک زندگی از تلخ و شیرین، موفقیت و شکست، پیشرفت و پس رفت را می‌نمایاند و نشان می‌دهد. البته همراه با هنرورزی همراه بوده و نویسنده از انواع آرایه‌ها و شیوه‌های زیبایی و هنری بهره گرفته تا فیلم خشک و بی‌روح نباشد.

چرا عشق و چرا آهنین
ماجرای افراد دارای معلولیت در ایران، عشق است چون لطافت و زیبایی و جذابیت در آن موج می‌زند و اساساً فقط انسان‌های عاشق می‌توانند در این عرصه وارد شده و تلاش کنند؛ از طرف دیگر آهنین است و به اراده راسخ و قوی نیاز است.
این رمان گویای دو رویه زندگانی آحاد معلولین ایران و نیز دو رویه جامعه هدف است. در نگاه نخست، متناقص (پارادوکسیکال) به نظر می‌رسد؛ ولی واقعیتی اجتناب ناپذیر است که حیات فرد و جمع معلولان به آن وابسته است.
خانم صوفی با داشتن امید و شور و اشتیاقش به دستیابی زندگی برتر و بهتر و نیز داشتن روحیه قوی و مستحکم و اراده‌ای پولادین، در جاده پر سنگلاخی نگارش و انتشار این رمان قدم گذاشت و خستگی ناپذیر این راه را تاکنون ادامه داده است. از جامعه هدف و آحاد معلولین هم انتظار دارد با اشتیاق و مستحکم در رسیدن به جامعه برین کوشا باشند.

رونمایی یک رمان یا کشف اسرار خوشبختی
به هنگام ورود به ساختمان دنیای کتاب خانمی را دیدم که در پیاده رو به رمپ با شیب بسیار تند ورودی نگاه می‌کرد؛ شیبی که افراد سالم هم نمی‌توانند روی آن حرکت کنند. مردم هم به او توجهی نمی‌کردند. بالاخره نگهبان آمد و با زحمت بسیار ویلچر را بالا برده و پس از تلاش‌های دیگر درون آسانسور جای گرفت.
با خود فکر کردم جلسه امروز اگر صرفاً رونمایی یک کتاب و در حد معرفی آن باشد، افراد دارای معلولیت این همه سختی را تحمل نمی‌کنند و حتماً در ورای این رونمایی، مطلب و نکته دیگری را مطالبه می‌کنند و این سختی‌ها را برای یافن آن حقایق به جان می‌خرند. از این‌رو در یکی دو ساعت که آنجا بودم بسیار کنجکاو بودم و دقت کردم راز و رمز این حقیقت را پیدا کنم. اکنون برخی از این نکات را در ادامه می‌آورم.
۱ـ رمان درمانی یا توان‌بخشی به وسیله رمان در بسیاری از کشورها جریان دارد و تجربه نشان داده با مطالعه رمان می‌توان افکار و ایده‌هایی القاء کرد؛ موجب فراموشی آلام و دردها شد؛ روحیه مثبت را جایگزین رفتار گرایی منفی نمود و خلاصه رمان می‌تواند نقش‌ها و کارکردهای مهمی ایفاء کند. این نکته در بسیاری از منابع توان‌بخشی به شیوه علمی بررسی و اثبات شده است.
حال در ذهن معلولین و نخبگان این پرسش خطور می‌کند که در هر شهر ده‌ها فیزیوتراپی و مراکز توان‌بخشی هست که به سبک سنتی و قدیمی می‌خواهند توان‌افزایی کنند و توانایی را به به جسم افراد باز گردانند، اما در همه شهرهای ایران حتی در تهران مرکزی ندیده‌ایم که کارش رمان تراپی و رمان درمانی باشد. چرا؟
امروز من و بسیاری از معلولین آمدیم که ببینیم آیا پاسخی برای این پرسش پیدا می کنیم؟ آیا پاسخ این پرسش رونمایی می‌شود؟
البته من به پاسخ آن رسیدم و متوجه حقایق شدم، وقتی دیدم نهادهای متکفل و متصدی امور معلولین و امور توان‌بخشی حضور ندارند و فقط یک نفر از اداره بهزیستی پس از اتمام مراسم آمده! از او پرسیدم، چه خبر بوده و شما برای چه منظوری آمدید؟ جواب او این بود که گفتند کتابی هست که هدیه می‌دهند. باز پرسیدم این کتاب چه ویژگی‌هایی دارد و به چه دردی می‌خورد؟ پاسخ داد دقیق نمی‌دانم ولی می‌گویند داستان و قصه خوبی است و نویسنده آن خانمی است که معلول است و عضو بهزیستی است.
بهزیستی که باید از رمان عشق آهنین و دیگر رمان‌های اینچنینی بهترین استفاده‌های لازم را در راه اصلاح امور معلولین برنامه‌ریزی و تدبیر نماید، تلقی و تصور و ذهنیت خاصی ندارد، راه کار ندارد، هدف ندارد. مدیران این نهاد باید، مدیریت چنین جلسه را برعهده داشته و این جلسه را تبدیل به یک کارگاه آموزشی برای ترویج رمان نگاری کنند، خود از همه عقب‌تراند. سازمان بهزیستی در راستای ترویج رمان و رمان نویسی حتی در جامعه معلولین چه کارهایی انجام داده و کارنامه آن چیست؟ از مسئولان این سازمان و ادارات مختلف در شهرها تمنا داریم به این پرسش پاسخ گویند.
۲ـ هنر معلولیتی، موسیقی معلولیتی، رمان معلولیتی، کتاب، نشریه و روزنامه نگاری، ورزش و دیگر مقولات وابسته به جامعه هدف در کشورهای مختلف به صورت یک هویت مستقل و دارای کارنامه حجیم توسعه یافته است. زیرا خود معلولین استعدادهای قابل توجه و ضریب هوشی خوبی برای خلق این آثار دارند. اما در ایران غیر از اقداماتی که NGOهای مردمی انجام داده‌اند، نهادهای دولتی به رغم بودجه کافی و خوبی که دارند، خط‌مشی و برنامه‌ مدون خاصی ندارند؛ نیز کارنامه قابل قبولی نداشته‌اند.
در چنین جلساتی لازم است رمان‌هایی که خود معلولان با امکانات شخصی خودشان نوشته و منتشر کرده‌اند به نمایش گذاشته‌ شود تا عموم مردم به ویژه نیکوکاران مالی جامعه متوجه حقایق شده و بودجه‌های خود را به کسانی ندهند که توانایی تغییر ندارند.
۳ـ درس مهم دیگری که از جلسه امروز دریافتم این است که تحول و پیشرفت در جامعه هدف و فرهنگ هدف منوط به پشتیبانی گروه‌های مرجع است. فیلم سازان، روزنامه‌نگاران، وعاظ، معلمین، استادان دانشگاه و نویسندگان به نام گروه مرجع مشهوراند یعنی مردم با نگاه به اینان و تأسی به آنان، حرکت می‌کنند و الگوی رفتار جامعه می‌باشند.
در جلسه امروز تعداد اندکی از این‌گونه افراد آمده بودند و مهم‌تر شناخت و اطلاعات آنان از معلولیت و معلولان و رمان معلولیتی هم اندک است. NGOها و خود نخبگان معلول می‌توانند نشست‌های اینچنینی را تبدیل به تعامل و تبادل اطلاعات و تجارب با گروه‌های مرجع نمایند. یعنی آنها را دعوت کنند و تلاش کنند گفت‌وگوی واقعی و تعامل بین دو طرف جریان پیدا کند. یک شیوه این است که بخشی از جلسه به بررسی مقایسه‌ای و تطبیقی دو رمان یکی از جامعه معلولین و دیگری از یک نویسنده عادی اختصاص داده شود.
۴ـ نشست امروز به ما می‌گوید، هدف عمده و اصلی توسعه حرفه‌هایی مثل رمان نگاری در معلولین است. تا وقتی چنین حرفه‌هایی تعمیم نیابد و عمومیت پیدا نکند، نمی‌تواند انتظار داشت که وضع این جامع اصلاح گردد. اما گسترش رمان نگاری با اینگونه اقدامات امکان‌پذیر است:
ـ نویسندگان دارای معلولیت تجارب خود را در چنین جلساتی و نیز در NGOها با برگزاری کارگاه و کلاس انتقال دهند.
ـ انتقال تجارب منوط به تدوین آنها است. تا وقتی دستاوردها تدوین نشود و به صورت یک بسته قابل انتقال نمی‌تواند آموزشی شود.
ضعف اصلی و مهم در جامعه معلولین این است که در حرفه‌های مختلف، ده‌ها سال کار شده و تجربه به دست آمده ولی این تجارب از مرز افراد و فردیت جلوتر نرفته است. از این‌رو تدوین نشده، انتقال‌پذیر نشده و در نتیجه قابلیت آموزش ندارد.
ـ تدوین بسته‌های فرهنگی به معنای رسیدن به فناوری است. مثلاً در معرق، ده‌ها مرکز و مؤسسه و هزاران شخص دارای معلولیت در این زمینه کار کرده‌اند و میلیاردها تومان سالانه مصرف شده است. بحث درباره این موضوع طولانی است و خلاصه اینکه معلولین در هر زمینه تا وقتی نتوانند یک حرفه را از فردیت به جمعیت و سپس به فناوری قابل انتقال برسانند قطعاً نمی‌توانند درآمد مطلوب از آن حرفه به دست آوردند. درآمد بخش فناوری مهم‌تر و بیشتر از درآمد خود آن حرفه است.
۵ـ نکته آخری که از نشست امروز می‌توان آموخت و باید از آن رونمایی کرد این است که دوره گوینده ـ شنونده گذشته است. این جلسات وقتی نتیجه بخش و سازنده می‌شود که همه گوینده و همه شنونده باشند؛ حضار درگیر موضوع شوند و اظهار نظر کنند، انتقاد کنند و نقد بشنوند.
برای اجرای این روش، جلسه نیاز به مدیریت باز دارد که روش و بحث گوینده ـ شنونده را تبدیل به مباحثه همگانی نماید. ناشر کتاب نظرش را بگوید و حرف بزند، نویسنده هم اظهار نظر کند، معلولین حاضر در جلسه صحبت کنند، مادر و پدر نویسنده هم به وسط بیایند و خلاصه همه فعالیت کنند. تنها بدین روش، عقل جمعی، خرد همگانی، تفاهم و مفاهمه عمومی شکل می‌گیرد و رشد می‌کند. جامعه معلولین در ایران بیش از هر چیز نیاز به مفاهمه و تفاهم عمومی دارد تا فاصله‌ها کم و کمتر شده و پیوندها و روابط بیشتر گردد.
نتیجه اینکه جلسه امروز هم رونمایی از یک کتاب و هم گویای اسراری است که تلاش کردم اجمالی از آن را بیاورم.

مشخصات کتاب:
عشق آهنی، مهناز صوفی، انتشارات توانمندان، ۱۳۹۷، ۵۶۰ ص.

          

رمان «عشق آهنی» رونمایی شد
رمان «عشق آهنی» نوشته مهناز صوفی با موضوع معلولیت رونمایی شد.
‌به گزارش ایسنا، محمود پوروهاب در مراسم رونمایی این کتاب در قم اظهار کرد: نویسنده این کتاب جرأت به خرج داده که بدون نوشتن داستان کوتاه، از ابتدا به سراغ نوشتن رمانی بلند رفته است.
این نویسنده گفت: داستان در خصوص دختری معلول است که شیرینی عشق پسری را تجربه می‌کند، اما پس از مدتی پی می‌برد که پسر به‌خاطر اهداف دیگری به سمت او آمده است نه به‌خاطر خود او و در این مسیر اتفاقاتی برایش می‌افتد.
پوروهاب نقاط قوت این اثر را در بدیع بودن موضوع آن و قلم جذاب نویسنده دانست و بیان کرد: نویسنده کتاب صادقانه از تجارب زیسته‌اش در اصفهان و شمال بهره برده و علی‌رغم این‌که نویسندگان غالبا در نخستین آثار خود مرتکب تقلید می‌شوند، وی از تقلید مصون بوده است. همچنین شخصیت‌پردازی‌ها در این کتاب خوب بوده و تصنعی نیستند. داستان نیز دارای تعلیق، روایت و جریان خوبی است.
او سپس به برخی نکات اشاره کرد و گفت: با توجه به این‌که ترانه‌های نویسنده قوت نثر وی را ندارد، حجم بالایی از ترانه جایز نیست. فرم و فیزیک داستان خوب است اما محتوا و متافیزیک آن قوت کمتری دارد و نمی‌توان آن را رمانی معناگرا به حساب آورد. همچنین نویسنده وقت زیادی را صرف این اثر کرده و باید از آن فراتر رود و کم کم وارد محافل ادبی شود و با سایر نویسندگان برجسته به تعامل بپردازد تا جلو درجاماندنش گرفته شود.
محمود پوروهاب گفت: نویسنده می‌توانست واقع‌گرایانه‌تر به توصیف زندگی معلولین و مشکلاتشان بپردازد، اما اثر در کلیت خود خوب است و من از ۲۰ به آن نمره ۱۵ می‌دهم.
در ادامه این برنامه، مهناز صوفی نویسنده کتاب اظهار کرد: خدا به معلولین روحی جنگجو اعطا کرده است و در جنگ شکست معنا ندارد؛ یا پیروزی رخ می‌دهد و یا این‌که تجربه‌ای کسب شده است.
نویسنده کتاب «عشق آهنی» به شدت با شعار «معلولیت محدودیت نیست» مخالفت کرد و گفت: معلولیت به خصوص در ایران، محدودیت است اما به معنای ناتوانی نیست و پیشرفت‌های تاریخی بشر همه در اثر مواجهه انسان با محدودیت‌هایش بوده است.
وی ادامه داد: در نگارش این داستان حساسیت به خرج دادم تا دست به قهرمان‌سازی‌های ناباورانه نزنم.
صوفی گفت: قصد دارم باز هم برای معلولین بنویسم و این آخرین اثر من در این موضوع نیست.
کتاب «عشق آهنی» در ۵۶۰ صفحه در قطع رقعی و با قیمت ۳۰ هزار تومان توسط انتشارات توانمندان و با همکاری دفتر فرهنگ معلولین به چاپ رسیده است.
منبع: خبرگزاری ایسنا، ۲۴ تیر ۱۳۹۷

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *