برگزاری جشنواره تجلیل از دانش آموزان ممتاز، گفت‌وگو با محمدحسن هادی

توان ‏‏نامه
فصلنامه مطالعاتی و اطلاع ‏رسانی ویژه معلولیت و توانمندسازی
Quarterly of Studies and Information Specially Disabled and Empowerment

شماره 4-5، بهار و تابستان 1395، 128 صفحه
با تحقیقات ویژه: جامعه‌سازی جبار باغچه‌بان؛ کتاب معلولیتی؛ معلولیت در افغانستان
(Jabbar baghche ban’s Sociology, Book for Disabled People, Disability in Afghanistan)
دریافت کامل مجله: PDF، 5 MB

برگزاری جشنواره تجلیل از دانش‌آموزان ممتاز
گفت‌وگو با محمدحسن هادی (معاون اجتماعی کانون معلولان توانا قزوین)

اشاره
«جشنواره تجلیل از دانش‌آموزان ممتاز» چندین سال است توسط کانون توانای قزوین اجرا می‌گردد. این جشنواره شامل دانش‌آموزان عادی و معلول می‌شود. و اولین رخداد اجتماعی ـ فرهنگی در سطح ایران است که یک سازمان معلولیتی برای کل جامعه تدبیر و برنامه‌ریزی می‌کند.
البته این جشنواره چندین ویژگی‌های منحصر به فرد دارد؛ ولی مهم‌ترین آنها «روابط معکوس» است که اینجا رقم خورده است. یعنی به جای اینکه مردم به معلولان اهتمام داشته باشند؛ برعکس شده و معلولان به جامعه اهتمام نموده و جشنواره این چنینی برای دانش‌آموزان جامعه برگزار کرده‌اند.
ویژگی دوم برجسته این جشنواره ایجاد پیوند و ارتباط و دیالوگ بین مردم و معلولان با کنار هم نشاندن آنان و آیینه سازی از آنان است؛ به طوری که به مشاهده یکدیگر در آینه همدیگر بپردازند.
البته این جشنواره ویژگی‌های فراوان دیگر دارد و از اقدامات سازنده در تاریخ معاصر می‌تواند ثبت گردد. به دلیل همین ویژگی‌ها بود که پیشنهاد کانون به دفتر فرهنگ معلولین جهت تدوین کتابی درباره این جشنواره، پذیرفته شد و از کارشناسان علوم اجتماعی و فرهنگ پژوهان کمک خواستیم. در صورتی که مدارک و اسناد تحویل دفتر گردد، ظرف نهایتاً چهار ماه کتابی در تحلیل ابعاد این جشنواره و گزارش جوانب آن تقدیم می‌گردد.
مصاحبه حاضر به همین منظور انجام یافت. یک روز به منظور مشاهده جشنواره به قزوین مسافرت شد و در محل جشنواره این مصاحبه انجام شد. *

* لطفاً توضیح مختصری راجع به آمار ثبت نام کنندگان در جشنواره ارائه فرمایید.
ـ در سال‌های اول به طور میانگین حدود 3000 نفر ثبت نام می‌نمودند و ما هم به سی درصد از دانش‌آموزان جوایزی اهدا می‌کردیم. اما در سال‌های اخیر با توجه به کمتر شدن تعداد دانش‌آموزان طبعاً تعداد افرادی که در این جشنواره ثبت نام می‌کنند هم کم شده است. و بدین ترتیب تا پایان جشنواره حدود 1200 نفر ثبت نام می‌نمایند. ما به تمام دانش‌آموزان سال‌های اول، دوم، سوم و چهارم جایزه اهدا می‌کنیم. دلیلش هم این است که به خاطر کم سن و سال بودنشان در روحیه اینها تأثیر مستقیم می‌گذارد. اما برای دانش‌آموزان دوره‌های بالاتر قرعه‌کشی صورت می‌گیرد که به قید قرعه به سی درصد از شرکت‌کنندگان هدایایی اهدا می‌گردد.

* لطفاً درباره پروسه برگزاری این جشنواره از ابتدا توضیح مختصری بفرمایید.
ـ پروسه این جشنواره سه ماه خواهد بود. ما ابتدا کار‌مان را با تبلیغات در سطح شهر و مدارس و … آغاز می‌کنیم. سپس یک ماه را به ثبت نام اختصاص می‌دهیم. پس از ثبت نام تاریخ برگزاری برنامه‌ها را تعیین می‌نماییم. مثلاً شب یازدهم را به کلاس‌های اول و دوم اختصاص می‌دهیم. ما برای هر دو کلاس یک شب برنامه داریم. برای آوردن همراه هم محدودیتی نداریم. و فقط حدود 5000 تومان شهریه برای شرکت در جشنواره از آنها اخذ می‌نماییم. آن هم برای این است که بتوانیم جشنواره را کنترل کنیم. یعنی کسانی که وارد مراسم می‌شوند 5000 تومان بلیت تهیه می‌کنند. این رقم بسیار کمی است. چون ما حدود 15000 تومان به دانش‌آموزان جایزه می‌دهیم. البته این مبلغ برای دانش‌آموزان ابتدایی در نظر گرفته شده و به دانش‌آموزان سطوح بالاتر جوایز نفیس‌تری مثل تبلت و دوچرخه اهدا می‌گردد. یعنی ما حدود 15-16 میلیون تومان در شب‌های مختلف جایزه می‌دهیم. البته علاوه بر قزوین این برنامه در شهرهای الوند و تاکستان هم اجرا می‌شود. این برنامه رأس ساعت 30/8 شب کلید می‌خورد.

* تشکیلات جشنواره به چه صورت هست؟
ـ بنده معاونت حوزه اجتماعی هستم. جشنواره ما دارای یک دبیر و یک معاونت اجتماعی می‌باشد و اینها هم کمیته‌های مختلف تشکیل می‌دهند. این کمیته‌ها شامل کمیته‌ تبلیغات، کمیته‌ تأمین برنامه، کمیته‌ تأمین جوایز، کمیته‌ فنی و بخش رسانه می‌باشند. اصلی‌ترین آن دبیر جشنواره است که زیر نظر معاونت اجتماعی کار می‌کنند. دبیر جشنواره خانم مرضیه کریمی هستند مسئول کمیته‌ تأمین برنامه آقای مرتضی غیاثوند رؤیت‌وند، مسئول تأمین جوایز آقای حسین تارمیان، مسئول بخش رسانه خانم رقیه بابایی، در بخش فنی هم آقای کلانتری و خانم نوروزی فعال هستند. بخش تبلیغات هم بر عهده‌ آقای رحمت الله رشیدی است. و مسئول ثبت نام هم خانم سکینه حسنلو و مسئول تدارکات هم خانم نسرین حیدری می‌باشند. البته کلیت این جشنواره زیر نظر کانون معلولین توانا می‌باشد. مجریان جشنواره هم آقای مالمیر و خانم حسینی هستند و سخنگوی کانون هم معمولاً آقای موسوی می‌باشند.

* اگر بخواهیم کتابی درباره کانون معلولین توانا تألیف کنیم به نظر شما چه بخش‌هایی باعث جذابیت کتاب خواهد شد؟
ـ به نظر بنده خاطرات دانش‌آموزان می‌تواند باعث جذابیت کتاب گردد. چون بچه‌ها حتی از سال‌های قبل هم خاطرات زیادی دارند که می‌شود آنها را گرد‌آوری نمود. البته ما یک سایت هم داریم که دو سه سالی هست که فعال شده و ما خبرها را به صورت گزارش تصویری روی سایت قرار می‌دهیم. ولی هنوز روی خاطرات کاری صورت نگرفته که باید به زودی شروع به کار نماییم.

* چند نفر از دانش‌آموزان شرکت کننده در جشنواره دارای معلولیت می‌باشند؟
ـ تقریباً ده درصد از این دانش‌آموزان معلول هستند.

* آیا برای دانش‌آموزان معلول شرایط خاصی در نظر گرفته‌اید؟
ـ در موقع ثبت نام از دانش‌آموزان معلول شهریه‌ای دریافت نمی‌کنیم و جوایز خوبی هم به آنها اهدا می‌نماییم.

* آیا برای شرکت در جشنواره شرط معدل معیار است؟
ـ بله، هنگام ثبت نام اصل کارنامه رؤیت می‌گردد. برای مقطع ابتدایی عالی و خیلی خوب، راهنمایی معدل 17 به بالا و دبیرستان و پیشدانشگاهی از 16 به بالا شرط شده است.

* آیا در این پروژه آموزش و پرورش و نهادهای دیگر با شما همکاری می‌نمایند؟
ـ این پروژه صرفاً به کانون اختصاص دارد. چون مبتکر و مجری این برنامه ما بودیم. آموزش و پرورش هم هیچ حمایت مادی از ما نکرده و فقط حمایتهای معنوی از ناحیه ی آموزش و پرورش صورت گرفته است. مثلاً پسترهای ما را در مدارس توزیع می‌نماید.

* آیا تا کنون پیش آمده که دانش‌آموزان معلول و عادی ممتاز برای ثبت نام اقدام ننمایند و شما آنها را برای شرکت در جشنواره تشویق و دعوت کرده باشید؟
ـ معمولاً به دلیل این که جایزه داده می‌شود همه شرکت می‌کنند. ما به تازگی حمایت تحصیلی از 250 نفر را شروع کردیم. و به همین دلیل اینها قابل شناسایی هستند.

* آیا نیکوکاران در این طرح مشارکت می‌نمایند؟
ـ خیلی کم، چون هزینه‌های جشنواره از طریق کانون پرداخت می‌گردد. ممکن است شرکتی بخش کمی از این هزینه‌ها را پرداخت نماید ولی پوشش دهنده کامل جشنواره نبوده است. ما یارانه داریم. و این یک کار فرهنگی است که آثار آن در جامعه به وضوح نمایان است. مثلاً مردم عادی کانون توانا را از طریق جشنواره می‌شناسند. چون در این سال‌ها افراد زیادی در این مراسم شرکت نموده‌اند. این جشنواره تأثیر بسیار مثبتی روی نگرش مردم گذاشته است. و نگاه مردم را نسبت به معلولیت تغییر داده است.

* آیا این نگرش‌ها و فرهنگ سازی‌ها در جایی ثبت و ضبط گردیده است؟
ـ بله، در سال‌های گذشته نظرسنجی‌هایی راجع به کیفیت برنامه و تأثیر در نگرش مردم توسط یک گروه پژوهشی صورت گرفته که در حال حاضر موجود و قابل ارائه می‌باشد.

* با توجه به تأثیر مثبت جشنواره بر فرهنگ و نگرش مردم آیا به ماندگار بودن جوایز نیز اهمیت خاصی داده شده است؟
ـ البته ما یک سالی روی ساعت با آرم جشنواره کار کردیم. بنده خواهرزاده‌ای دارم که الآن دیپلم گرفته و سال اول ابتدایی این ساعت را از جشنواره جایزه گرفته بود. من هر موقع به منزل‌شان می‌روم این ساعت را می‌بینم که بر روی دیوار نصب شده است.

* امسال چه جوایزی تدارک دیده‌اید؟
ـ ما دانش‌آموزان سنین مختلف را ارزیابی می‌کنیم. بچه‌ها معمولاً وسایل بازی را خیلی دوست دارند. ما بسته‌های فکری مثل منچ‌های خانوادگی به آنها اهدا می‌کنیم تا همه اعضای خانواده بتوانند با هم بازی کنند. تا هر بار که بازی می‌کنند به یاد جشنواره و کانون توانا بیفتند.

* آیا دانش‌آموزی بوده که سال‌های قبل در جشنواره شرکت کرده و الآن به مدارج بالا مثل استادی دانشگاه رسیده باشد؟
ـ بله، ما دانش‌آموز معلولی داشتیم که در گروه‌های سرود شرکت می‌کرد ولی در حال حاضر در رشته پزشکی مشغول به تحصیل است. ما دانش‌آموزانی هم داشتیم که در حال حاضر کارمند هستند مثل خانم نوروزی که مسئول سایت و IT می‌باشند. ما سه گروه دانش‌آموزی داریم که می‌شود با انجام مصاحبات مختلف از هر کدام به منابع مهم اطلاعاتی دست یافت و آنها را در قالب یک کار پژوهشی ارائه نمود. این سه گروه شامل دانش‌آموزان معلول، دانش‌آموزان عادی و دانش‌آموزان سال‌های پیش که در حال حاضر به مدارج عالی دست یافتند می‌باشند. منتها باید هدف از پژوهش مشخص باشد تا بتوانیم سؤالات را بر اساس همان هدف طراحی کرد. به هر حال ما قصد داریم این جشنواره را توسعه دهیم. بنده حتی طرح جدید آن را هم دادم. این جشنواره باید قابلیت تعمیم در استان‌های مختلف کشور را داشته باشد. شما می‌توانید این جشنواره را در قم هم اجرا نمایید. چرا که دستور‌العمل مشخصی دارد و نتایج مثبتی هم به بار آورده است. یکی دیگر از موضوعات حائز اهمیت پرداختن به محتوای جشنواره می‌باشد. یعنی بررسی گذشته و چشم‌اندازهای آتی جشنواره، اصلاً هدف از برگزاری جشنواره چه بوده؟ آیا ما توانستیم به این اهداف دست پیدا کنیم؟ تأثیر جشنواره در اذهان و افکار عمومی چه بود؟ همچنین نقش و تأثیر جشنواره در موفقیت دانش‌آموزان چه بود؟ و آیا جشنواره توانسته در اعتماد به نفس و حضور اجتماعی این افراد تأثیر به سزایی داشته باشد؟ اینها همه مهم هستند. از اینها مهم‌تر این که افراد چقدر توانستند معلولین را بشناسند؟ این جشنواره آن‌قدر تأثیرگذار بود که افراد عادی هم با این مجموعه مأنوس شدند و به طور خودجوش با ما همکاری می‌نمایند. الآن در سطح قزوین دانش‌آموزان حد‌اقل یک بار در این جشنواره شرکت کرده‌اند. و این تأثیر مستقیمی بر نگرش‌شان نسبت به معلولین داشته است. من معتقدم اگر ما به درستی معلولین و اهداف کانون را به دانش‌آموزان معرفی کنیم قطعاً تصویر خوبی در ذهن آنان نقش خواهد بست. چرا که این دانش‌آموزان نخبه آینده‌سازان فردای کشورند و با ایجاد یک تصویر خوب از معلولین در ذهن آنان معلولین نیز به جایگاه حقیقی خود در جامعه دست خواهند یافت و در تصمیم گیری‌های کلان توجه ویژه‌ای به آنها خواهد شد. ما قصد داریم یک اتفاق بزرگ رقم بزنیم. این جشنواره سال‌ها بود که برگزار می‌شد ولی دبیرخانه نداشت. جشنواره باید یک دبیرخانه مستقل داشته باشد. بنده پس از جشنواره فراخوان دعوت از افرادی که سال‌های پیش در این همایش حضور داشتند را تدوین خواهم نمود. ما باید اینها را عضو دبیرخانه نماییم تا نسبت به جشنواره حس تعهد پیدا نمایند. ولی ابتدا باید اطلاعات جامعی از این افراد به دست آورد. ما باید حتی در طول سال برای آنها برنامه و جلسه ترتیب دهیم و آنان را به همکاری با معلولین و کانون تشویق نماییم. ما دو کار عمده و اساسی در دبیرخانه انجام خواهیم داد. یکی دعوت از افرادی است که در سال‌های پیش در جشنواره حضور داشتند و دیگری هم توسعه جشنواره در استان‌های مختلف می‌باشد. ما باید به کسانی که در جشنواره شرکت می‌کنند یک مدرکی ارائه دهیم که جنبه حقوقی داشته باشد. و مرتباً با آنها مرتبط باشیم و از نظراتشان استفاده کنیم و کارهایی از این قبیل. به هر حال باید سعی نماییم تا آنها هم تعصبشان را نسبت به کانون و جشنواره حفظ کنند.
یکی دیگر از کارهای مهم جشنواره دعوت از مهمانان نخبه با هدف ایجاد انگیزه و الگوی مناسب برای دانش‌آموزان سالم و معلول می‌باشد. مثلاً در یکی از شب‌ها از آقای دکتر مشایخ که هم معلول جسمی-حرکتی است و هم استاد دانشگاه در رشته ادبیات می‌باشد دعوت نمودیم و ایشان را به همراه یکی از دانش‌آموزان معلول روی سن آوردیم. این برنامه را با عنوان سکوی امید اجرا کردیم. و هدف از این کار هم ایجاد انگیزه برای والدین معلولین و شناساندن توانمندی‌های افراد معلول به جامعه می‌باشد. اینها همه باید ثبت گردند. ما حتی برنامه‌های فرهنگی هم داریم. مثلاً یکی از شب‌ها از شهرداری‌ها دعوت کردیم تا آنها را با حقوق معلولین در شهرداری‌ها مانند مناسب سازی آشنا کنیم. شبی هم از راهنمایی و رانندگی دعوت نمودیم تا هم مسائل عمومی مطرح گردد و و هم مسائل مربوط به معلولان مثل پارکینگ معلولین طرح گردد.

* آیا شما تصمیم ندارید معلولین را از افراد عادی جدا نمایید؟
ـ هدف از برگزاری جشنواره این است که به جامعه بفهمانیم که معلولین هیچ تفاوتی با افراد عادی ندارند و تفاوت آنها فقط در ظاهر آنها نمایان است. فلذا اینها باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند. معلولین هم باید مانند سایر افراد جامعه به مسائلشان پرداخته شود. چرا که معلولین دارای فکر و اندیشه هستند. ما هم اجازه نمی‌دهیم جداسازی در جشنواره اتفاق بیفتد. اصل هم همین است. در اروپا هم اصلاً جداسازی معنا و مفهوم خاصی ندارد. در گروه‌های سرود ما هم افراد سالم شرکت می‌کنند و هم معلولین. این خیلی تأثیرگذار است. مثلاً سال گذشته فرزند من در گروه سرود با بچه‌های معلول کار می‌کردند. و به بسیاری از سؤالات درباره‌ معلولین که برایش مبهم بود پاسخ داده شد و ابهاماتش برطرف گردید. ما باید فکر معلول را باور کنیم نه محدودیت جسمیشان را. ما تقریباً به همه‌ اهداف جشنواره دست پیدا نمودیم. اما اینها کافی نیستند. ما قبول داریم که در امر پژوهش و کتاب ضعف و کم کاری زیاد داریم. دلیلش هم این بوده که به عنوان ضرورت احساس نشده است. اما سعی می‌کنیم با کمک شما گام‌های اساسی در این راستا برداریم. به نظر بنده پژوهش می‌تواند زمینه اشتغال معلولین را هم فراهم نماید. چرا که باید از خود معلولین در این زمینه بهره گرفت و آنها را به کار واداشت.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *