تأمین زندگی نابینایان از دیدگاه امام علی علیه السلام

تأمین زندگی نابینایان
دیدگاه امام علی علیه السلام

shahadat-imam-ali-hd-wallpaper-2الامام علی علیه السلام: مَرَّ شیخ مکفوف کبیرٌ یَسْأًل: فقال امیرالمؤمنین: ما هذا؟
قالوا: یا امیرالمؤمنین: نصرانیٌ
فقال: امیرالمؤمنین: استَعمَلتُمُوهُ حَتّى إذا كَبُرَ و عَجَزَ مَنَعتُمُوهُ؟!
أنفِقُوا عَلَيهِ مِن بَيتِ المالِ
(وسائل الشيعه، جلد11، ص49)
نابینای سالخورده از کنار علی علیه السلام عبور می‌کرد و گدایی می‌نمود. امام پرسید این چه وضعی است؟!
اطرافیان گفتند ای امیرالمؤمنین، مسیحی است.
حضرت گفت: وقتی سالم بود از او کار کشیدید، و حالا که ناتوان شده او را رها کرده‌اید، از بیت المال هزینه‌ها و مخارج او را بدهید.

توضیح:
این سخن حضرت گویای چند نکته مهم است:
1ـ همه افراد جامعه که در زیر سایه حکومت زندگی می‌کنند از هر دین و مذهبی که باشند از حقوق و امکانات برخوردار می‌باشند. احتمالاً در ذهن اطرافیان بوده که چون این نابینا پیرو مسیحیت است بنابراین حقوقی به او تعلق نمی‌گیرد. اما حضرت علی علیه السلام به عنوان رئیس و رهبر جامعه گفت اندیشه شما درست نیست و باید مخارج او را پرداخت کنید.
2ـ پیرمرد نابینای مسیحی از نظر حضرت علی علیه السلام به عنوان رهبر جامعه اسلامی، حق و حقوق دارد و باید زندگی او تأمین گردد، چه برسد به جوانان نابینا و افراد ناتوانی که اول زندگی شان است و آبرومند می‌باشند، اینان قطعاً اولویت داشته و حتما باید مخارج زندگی آنان توسط حکومت پرداخت گردد.
3ـ از نظر حضرت هزینه‌های زندگی را نباید از راه‌هایی مثل گدایی به دست آورد ولو مسیحی باشد و چنین روش‌هایی که مخالف شأن انسان است، ممنوع می‌باشد. دولت اسلامی باید هزینه‌های اینان را تأمین کند تا دست به این اعمال نزنند.
4ـ رها کردن ناتوانان و معلولان از نظر حضرت درست نیست و لازم است اینان شناسایی شده و در دیوانی ثبت نام شوند و ماهانه بدون اینکه مراجعه کنند حقوقشان پرداخت گردد.
5ـ حضرت می‌فرماید منت بر آنها نیست چونکه عمر خود را برای جامعه تلاش کرده‌اند، وقتی نیرو و توانایی داشتند، می‌کوشیدند و پاداش آن کوشش‌ها در ایام پیری باید پرداخت گردد.
6ـ حضرت علی علیه السلام نسبت به جامعه‌ای که اختلاف طبقاتی باشد، عده‌ای به گدایی زندگی کنند و عده‌ای سفره رنگین داشته باشند متعرض است و با تعبیر «ما هذا؟» یعنی «این چه وضعی است؟» نسبت به شرایط اجتماعی اینچنین اعتراض می‌کند.
7ـ امام علی علیه السلام به عنوان مسئول و متصدی امور جامعه خود را مسئول و موظف به امور معلولان و نابینایان هم می‌داند، به همین دلیل در مورد امور آنها اقدام می‌کند و دستور می‌دهد.
این درسی است برای رهبران جهان اسلام که آنان اگر از علی علیه السلام تأسی و پیروی می‌کنند، مسئولیت معلولان و رفع مشکلات اینان بر عهده آنان است.
8ـ در این روایت، حضرت فقط اعتراض نمی‌کند و فقط سخنی در این باره نمی‌فرماید بلکه در اصلاح وضع این پیرمرد نابینا دستور می‌دهد. چنانکه در فرمان به مالک اشتر (استاندار مصر) سی دستور در اصلاح امور معلولان بیان کرده است.
حضرت علی علیه السلام در پنج سالی که خلافت جامعه اسلامی را بر عهده داشت درباره اصلاح امور معلولان فراوان کوشیده است. متأسفانه در این باره هیچ اثری تاکنون تألیف نشده است. لازم است سیره حضرت در موضوع معلولیت و معلولان تجزیه و تحلیل گردد و یک کتاب در این باره عرضه شود.
(دفتر فرهنگ معلولین/ 1 آذر ماه 1395)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *