سایه گرانی و کیفیت پایین لوازم توانبخشی بر سر معلولان

سایه گرانی و کیفیت پایین لوازم توانبخشی بر سر معلولان

رقیه بابایی

در هفتمین روز اسفند سال ۶۷، مادری مهربان منتظر تولد دختر معصومش بود، دختری که دوست نداشت پاهایش را روی زمین بگذارد. دختری که دوست داشت روی ابرها راه برود. دختری که دویدن‌ها، بالا و پایین پریدن‌های سبکِ روی ابرها را به پا نهادن بر زمین ترجیح داده بود. ثانیه‌ها به جلو پیش می‌رفتند و لحظه‌ انتظار تنگ‌تر می‌شد. گرچه هوا سرد بود اما شوق تولد دخترک، گرمای بهار را تا اولین هفته‌ از آخرین ماه زمستان پیش کشیده بود.
لطافت بهار تا مقابل اتاق عمل بیمارستان آمده بود و هر از گاهی سرکی به داخل اتاق می‌کشید. دقیقه‌ها یکی پس از دیگری گذشتند و دختر معصومی با چشم‌های مشکی و با دست‌هایی در جست‌جوی حیات متولد شد.
۶ روز بعد از تولد، غده‌ی عفونی کوچکی که سرنوشت معصومه را به دست گرفته بود روی کمر او رویید و کار به دست معصومه‌ قصه‌ ما داد. درست همان موقع که پیچک‌های باغچه می‌رفتند تا دور زندگی نحیفشان بپیچند، پاهای معصومه در کلاس ایستادن حاضر نشدند. پاهای معصومه نایستادند تا او نیز هماهنگ با گل‌های باغچه، با توان دیگری دور زندگی خود بپیچد و جور دیگری هیاهو کند.
اما از همان روز معصومه‌ معصوم به جای پاهای تن، ایستادن روی پاهای غیرت و اراده را آموخت. او یاد گرفت که روی صندلی چرخ‌دار بنشیند و زندگی را از دریچه‌ جدیدتری تماشا کند چرا که می‌دانست خدا، عشق و امید برای پیچیدن به دور درخت زندگی، برای بالا رفتن و صعود، برای اوج گرفتن و تعالی کافیست.
معصومه ابوالحسنی این روزها حس و حال جدیدی دارد. او پس از سال‌ها همراهی با صندلی چرخ‌دار، حالا راه‌رفتن با کفش طبی جدیدش را تجربه می‌کند و از راه رفتن لذت می‌برد. او به کمک کفش طبی که برای افراد دارای معلولیت‌های نخاعی طراحی شده می‌تواند بایستد، راه برود و کارهایش را ایستاده انجام بدهد.
معصومه ابوالحسنی از معلولان توانمند و فعال قزوینی است. او که از ناحیه‌ دو پا دارای محدودیت جسمی حرکتی است اکنون دانشجوی رشته‌ی مددکاری است و سال‌های پرهیجان دانشجویی‌اش را می گذراند. کفش طبی معصومه برای راه بردن او متکی به بریس، کمربند و واکر فلزی است، معصومه‌ی معصوم ما حالا کفش جدیدش را می‌پوشد و راه می‌رود.
مشکل ابوالحسنی و خیلی از افراد دارای معلولیت این است که لوازم توانبخشی مورد نیاز خود را خارج از توان مالی خود می‌بینند. دسترسی این افراد به تجهیزات مناسب با شرایط فیزیکی‌شان بسیار کم است و کیفیت‌های مناسب این اجناس به قدری گران هستند که وسع معلولان به تهیه‌ آنها نمی‌انجامد.
بهزیستی دست‌کم برایمان شغل ایجاد کند
ابوالحسنی می‌گوید: لوازم توانبخشی در توانمند شدن معلولان نقش حیاتی دارند و اگر یک روز عصا، ویلچر، بریس یا سایر لوازم ما معلولان خراب شود آن روز حتی قادر به حرکت هم نخواهیم بود.
وی ادامه می‌دهد: معلولان در تهیه‌ لوازم کمک توانبخشی با سختی‌های زیادی مواجهند که نداشتن پول و استقلال مالی معلولان از آن جمله است.
مصطفی ابویی نیز که معلول ضایعه‌نخاعی گردنی است می‌گوید: لوازم توانبخشی و کمک توانبخشی از مهمترین نیازهای ما معلولان است که به سختی آنها را تهیه می‌کنیم. بیشتر معلولان فاقد شغل و درآمد هستند بنابراین در تامین هزینه‌ لوازم ضروری خود محدودیت دارند.
وی اظهار می‌کند: واضح‌تر از این نمی‌توانم به مشکلات مالی معلولان اشاره کنم و به سازمان بهزیستی پیشنهاد می‌کنم اگر نمی‌تواند کاری از پیش ببرد دست‌کم برای معلولان شغل و راه درآمد ایجاد کند تا آنها خودشان به رفع مشکلاتشان بپردازند.
ابویی ادامه‌ می‌دهد: تعداد زیادی از افراد دارای معلولیت در سراسر دنیا توانمند بودن خود را اثبات کرده‌اند با این‌حال معلولان همچنان مورد بی‌مهری جامعه قرار دارند و شاید اغلب مردم ندانند تجهیزات توانبخشی ما که حکم دست یا پاهایمان را دارند چقدر برایمان هزینه برمی‌دارد.
قیمت و کیفیت؛ دو عامل تعیین‌کننده در سرنوشت معلولان
کمتر از یک سوم افرادی که در سوانح دچار معلولیت می‌شوند بعد از آسیب نخاعی مجددا راه می‌روند در حالی‌که تک تک آنها به شدت خواهان «راه رفتن» دوباره هستند. راه رفتن، رویای شیرین بسیاری از دارندگان معلولیت‌های نخاعی یا فلج اطفال است.
افرادی که در اثر سوانح یا به‌طور مادرزادی دچار آسیب‌دیدگی از ناحیه پا می‌شوند شاید خواسته‌ای بزرگتر از راه رفتن و درک این لذت نداشته باشند. امروز پیشرفت‌های علمی و پزشکی تا حدودی توانسته این خواسته‌ی معلولان را به واقعیت نزدیک کند.
درحال حاضر انواع اورتزها، ویلچرهای ایستا، ویلچر و واکرهای بالابر، اسکوترهای برقی، واکرهای چرخ‌دار و… تا حدودی توانسته‌اند زمینه‌ی حرکت و راه رفتن معلولان ضایعه‌ نخاعی را فراهم کنند.
اما قیمت و کیفیت دو عامل تعیین کننده در سرنوشت افرادی است که پس از بروز معلولیت می‌خواهند دوباره روی پاهای خود بایستند. بسیاری از افراد ضایعه‌نخاعی به کمک واکرها و پاهای ایستا می‌توانند ایستادن و راه رفتن را تجربه کنند اما قیمت بالای این لوازم و همچنین کیفیت پایین آنها موجب می‌شود تا بسیاری از دوستان ما نشستن روی ویلچرها را ترجیح دهند هرچند که در کشور ما ویلچرهای مناسبی هم در اختیار معلولان قرار ندارد.
افراد دارای معلولیت در ایران دسترسی کمی به لوازم کمک توانبخشی با کیفیت دارند و نداشتن اطلاعات کافی از کم و کیف لوازم توانبخشی، کمبود شرکت‌های تولیدکننده‌ی این لوازم، نبود شناخت کافی از این شرکت‌ها و بالابودن قیمت‌ها از جمله دلایل آن هستند.
باید گفت تعداد محدود شرکت‌های واردکننده‌ی تجهیزات توانبخشی و کمک توانبخشی و بالا بودن قیمت اجناس وارداتی از مهم‌ترین دلایلی است که دست معلولان را در تهیه‌ی این تجهیزات کوتاه نگه‌می‌دارد و همچنین پایین بودن کیفیت اجناسی که در داخل تولید می‌شوند و نیز ناهمگن بودن قیمت اجناس داخلی در مقایسه با کیفیت‌ آنها مزید بر این علت‌هاست.
معلولان در پرداخت هزینه‌های لوازم توانبخشی مشکل دارند
تعداد پایین شرکت‌های فعال در حوزه‌ ساخت و واردات لوازم کمک توانبخشی معلولان نیز از دیگر دغدغه‌های افراد دارای معلولیت است. تعداد اندک این شرکت‌ها به گرانی لوازم توانبخشی دامن می‌زند و معلولان همچنان در دستیابی به ملزومات حیاتی خود دچار مشکل هستند.
مدیر فروش یک شرکت تخصصی اورتز، پروتز گفت: معلولان در پرداخت هزینه لوازم توانبخشی با مشکل مالی روبرو هستند و این افراد اگرچه به لوازم توانبخشی نیاز ضروری دارند اما اغلب آنها توانایی مالی کافی را در تامین هزینه‌های لوازم مورد نیاز خود ندارند.
حبیب‌نژاد ادامه داد:بیشتر مراجعه‌کنندگان ماافراد دارای معلولیت هستند و مشکلات مالی آنها از نحوه‌ پرداخت هزینه‌ها در هنگام خرید تجهیزات توانبخشی محرز و آشکار است.
وی با بیان اینکه ضرورت استفاده از تجهیزات پزشکی وتوانبخشی برای گروه معلولان بر کسی پوشیده نیست افزود: دولت و نهادهای دولتی باید فکری برای تامین هزینه‌های تجهیزات توانبخشی معلولان بکنند و دست‌کم پرداخت بخشی از آن را عهده‌دار شوند.
حبیب‌نژاد خاطرنشان کرد:لوازم توانبخشی و کمک توانبخشی توانایی‌های افراد دارای معلولیت را ارتقا می‌بخشد و به آنها این امکان را می‌دهد که در رفت‌وآمد و انجام بسیاری از امور روزمره‌ خود مستقل شوند.
وی همچنین اظهار داشت: لوازم کمک توانبخشی می‌تواند بخشی از محدودیت‌های جسمی معلولان را جبران کند و با تقویت سایر توانایی‌های آنها نقش مهمی در توانمندسازی این گروه داشته باشد.
تجهیزات توانبخشی؛ صرفه‌جویی در هزینه‌های درمانی
مدیرعامل کانون معلولین توانا نیز از دسترسی نداشتن معلولان به لوازم توانبخشی ابراز ناراحتی کرد و در این زمینه گفت: محصولات شرکت‌های تولیدکننده‌ داخلی از کیفیت لازم برخوردار نیستند و محصولات شرکت‌های وارد کننده نیز قیمت‌های بالایی دارند و این دو عامل دست معلولان را از دسترسی به لوازم مورد نیاز و مناسب کوتاه می‌کند.
محمدرضا هادی‌پور همچنین نامطلوب بودن لوازم کمک توانبخشی معلولان را از عوامل ابتلای آنها به معلولیت‌های ثانویه و زخم بستر دانست و افزود: اگر کیفیت و قیمت لوازم کمک توانبخشی به گونه‌ای باشد که دسترسی معلولان به آنها به آسانی صورت بگیرد بسیاری از این افراد دچار زخم‌های فشاری و بستر نشده و به تبع آن هزینه‌های زیادی را صرف درمان و انجام جراحی‌های مختلف نخواهند کرد.
وی خاطرنشان کرد: دولت می‌تواند با دادن لوازم توانبخشی مناسب به معلولان ضمن توانمندسازی و ایجاد آرامش روحی برای معلولان و خانواده‌هایشان در هزینه‌های درمانی کشور نیز صرفه جویی کند اما چون برنامه‌ریزی صحیحی در این زمینه وجود ندارد و هزینه‌ها درجایگاه واقعی خود دیده نمی‌شوند بنابراین هزینه‌های گزافی درامر درمان به کشور تحمیل می‌شود.
این فعال حوزه‌ معلولان کشور همچنین از نبود مراکز تولید لوازم توانبخشی و اعضای مصنوعی در استان‌ها به ویژه استان‌های محروم کشور گلایه و تصریح کرد: معلولان هر استان حق دارند نیازهای خود را در شهر خود مرتفع کرده و بدون پرداخت هزینه‌های رفت‌وآمد به سایر استان‌ها مداوا شوند اما این امکان حتی در برخی از استان‌های نزدیک پایتخت مانند استان قزوین نیز مشاهده نمی‌شود.
ارائه تجهیزات توانبخشی روز به معلولان
رئیس گروه توان‌پزشکی، تجهیزات، وسایل توانبخشی معاونت توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در گفت‌وگو با مهر سقف پرداخت کمک‌هزینه‌ تهیه‌ لوازم کمک‌توانبخشی را وابسته به اعتبارات هر استان دانست و تصریح کرد: میزان کمک‌هزینه‌ سازمان بهزیستی برای تامین لوازم کمک توانبخشی در هر استان بستگی به نوع درخواست افراد، شدت معلولیت آنها و این که آن استان در چه شرایط مالی قرار داشته باشد دارد.
مهین رئیس‌دانا با بیان این مطلب که هم‌اکنون در ۶ استان کشور برای تامین لوازم کمک‌توانبخشی افراد دارای معلولیت مشکلی نداریم افزود: در تلاش هستیم تا این امکان را در سراسر استان ها و با این نگاه که فرد دارای معلولیت در اسرع وقت و در همین لحظه به لوازم توانبخشی نیاز دارند؛ مهیا کنیم.
وی ادامه داد: تلاش کرده‌ایم که لوازم مورد نیاز معلولان را در زمان نیاز فرد و به‌روز در اختیارشان قرار دهیم و سقف مبالغ آن بستگی به توانایی مالی استان‌ها دارد.
رئیس‌دانا افزود: کودکان و نوجوانان سالانه بیش از یکبار می‌توانند از بهزیستی درخواست کمک هزینه‌ لوازم توانبخشی کنند، چون آنها در سنین رشد قرار دارند و لوازم کمک‌توانبخشی ممکن است برایشان تنگ یا کوچک شود و کمک‌هزینه‌ی‌ این لوازم برای بزرگسالان یکبار در سال است.
بهزیستی قزوین برای لوازم توانبخشی موجود، کمک هزینه نمی دهد
مسئول لوازم کمک توانبخشی بهزیستی استان قزوین نیز با بیان اینکه برای برخی از لوازم توانبخشی که خود سازمان آنها را خریداری و بین معلولان توزیع می‌کند گفت: برای لوازم موجود در سازمان مانند عصا، واکر و… کمک هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنیم چون خودمان آنها را خریداری و انبار کرده‌ایم.
خانم فرازمند سقف کمک‌هزینه‌ بهزیستی قزوین برای لوازم توانبخشی معلولان را یک‌میلیون و پانصدهزار تومان دانست و افزود: معلولان باید لوازم مورد نیاز خود را خریداری کرده و فاکتور آن را ارائه کنند تا در کمیسیون مطرح شده و بخشی از آن هزینه را به افراد بپردازیم.
از گذرگاه‌های تنگ و تاریک قوانین، مواد و تبصره‌ که عبور می‌کنیم باز می‌رسیم به معصومه‌ی معصوم قصه‌ی امروز. انگار امروز از هر راهی که بروی به معصومه می‌رسی. تازگی ها انگار تمام راه‌ها به معصومه ختم می شود، به معصومه‌ ما و به تمام معصومه‌های ناشناخته‌ای که تاکنون صدایشان از گلوی هیچ تبصره‌ای بیرون نزده و مظلومیتشان در صدای هیچ مدیر و مسئولی هنگام سخنرانی‌های غرا در پشت تریبون‌های تمام نشدنی انعکاس نیافته است.
معصومه حالا راه می‌رود، او حس تازه‌ی راه افتادن را اگرچه بیست و چند سال دیرتر از آنچه که باید؛ اما مزه می‌کند، او حالا گام برمی‌دارد و زندگی را جدی‌تر از گذشته درمی‌نوردد.
معصومه راه می‌رود و زندگی مهیج‌تر از پیش جریان می‌یابد. خداوند گواه قدم‌های بردبار اوست تا نبض زندگی از حرکت بازنایستد، او شاهد این گام‌های نحیف اما پولادین است تا روزگار یادش نرود که بازنده‌ی همیشگی است. تا هر روز خون تازه‌ای در رگ‌های حیات معصومه بجهد و طعم خوشبختی از چشم های تا ابد مشکی این مبارز جوان به همه جای جهان منتشر شود.

منبع: رقیه بابایی، خبرگزاری مهر، 29 آبان 1395

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *