مرضیه رجب تهرانی: غفلت از رشته‎های نویسندگی

توان ‏‏نامه
فصلنامه مطالعاتی و اطلاع ‏رسانی ویژه معلولیت و توانمندسازی
Quarterly of Studies and Information Specially Disabled and Empowerment

شماره 2-3، پاییز و زمستان 1394
(ویژه پیشگیری/ Special Issue for Prevention of Disabilities)
دریافت کامل مجله: PDF، 8 MB

مرضیه رجب تهرانی
غفلت از رشته‎های نویسندگی

مصاحبه کننده: محمد نوری

توضیح
اشخاصی مانند خانم مرضیه رجب تهرانی گل سرسبد جامعه مسلمان ایران هستند. به رغم نداشتن اعضایی از بدن آن هم عضوهای مهم و اساسی ولی دارای افکار بلند، روانی شاداب و متعالی و مهم‌تر خودجوش، پرتلاش و کارآمد هستند. حیف است چنین سرمایه‌هایی را نمی‌شناسیم و به آنها توجه نداریم. اینها سرمایه‌های انسانی این کشور هستند. اگر اندک توجه به اینگونه افراد بشود، تبدیل به منابع جوشان هنری، اقتصادی و فرهنگی می‌شوند.
هر فردی گفت‌وگوی توان نامه را با ایشان بخواند به واقعیت‌های متعالی ایشان پی خواهد بُرد. از این‌رو از همه مردم، مسئولین و خود معلولین استدعا می‌کنیم این متن را مطالعه فرمایند.

* برای اینکه مردم با فعالیت شما آشنا شوند و متوجه گردند که افراد دارای معلولیت توانایی‎های خاص مثل نویسندگی دارند لطف کنید شمه‌ای از زندگی خود را بفرمایید؟
– اینجانب مرضیه رجب طهرانی متولد 19 بهمن ماه 1358 در تهران به دنیا آمدم و در آغوش پر مهر دو فرشته به نام پدر و مادر در خانواده‏ای مذهبی در کنار سه برادر و دو خواهر پرورش یافتم. پدرم شغل آزاد داشت و مادرم خانه دار. با وجود اینکه فاقد دو دست بودم، آنها بین من و خواهر و برادرانم هیچ فرقی قائل نبودند. در خانواده ما معلولیت مفهومی ناآشنا بود. پدرم معتقد بود: کسی که عقلش اشکال دارد معلول است. من سالمم چون عقلم سالم است فقط دست ندارم… و با این تفکر بزرگ شدم. من در کودکی نمی‏توانستم راه بروم و پدرم خیلی با من تمرین کرد تا بتوانم راه بروم و حتی بدوم. در کودکی عروسک را با پا برمی‏داشتم و این جرقه ای بود در ذهن مادرم که مرضیه می‏تواند با پا بنویسد. آن زمان ها برای رفتن به مدرسه پدرم می‏خواست مرا در مدارس عادی بنویسد و آموزش و پرورش با ایشان مخالفت کرد و پدرم یک سال در آموزش و پرورش دوندگی کرد تا مرا در مدارس عادی ثبت نام کردند. وقتی کلاس اول مدرسه معاد رفتم بچه‏های کلاس برایم هدیه خریده بودند و خاطره شیرینی از آن دوران در ذهنم ثبت کردند. در دوران مدرسه شاگرد متوسط رو به زرنگ بودم و خودم درسم را می‏خواندم. در طی دوران تحصیلی تابستانها پولک دوزی و مروارید بافی و گل سازی گلهای بلندر را یاد گرفتم. برادر بزرگترم که خدا رحمتش کند. مرا در کودکی تشویق به کتابخوانی و خلاصه نویسی داستان تشویق کرد. یادمه در دوران راهنمایی مرا تشویق به حفظ قرآن می‏کرد و روز تولد پسر عموم برای منم کادو گرفت و با اینکه آن روز حفظ قرآن بلد نبودم، مرا با مهربانی خود شرمنده خویش ساخت و باعث شد یک جزء قرآن را حفظ شوم و به قرآن و معانی آن علاقه مند شوم. در دبیرستان رشته ریاضی تحصیل نمودم و در دانشگاه سما رشته کاردانی کامپیوتر ادامه تحصیل دادم. برای کارشناسی کامپیوتر هم امتحان دادم که مصادف با فوت برادر بزرگم شد و قبول نشدم با این حال در حوزه علمیه واقع در تهران ادامه تحصیل دادم. و کارشناسی خود یا سطح دو حوزه را گرفتم. دو سال برای ارشد در کنکور حوزه در رشته تفسیر شرکت کردم اما قبول نشدم. در این دوران با خانم زهره اعتزاد آشنا شدم و در کلاس تنیس روی میز شرکت کردم و در مسابقات تنیس روی میز بانوان معلولین شهرداری مقام دوم را کسب کردم دوران شیرینی بود. جا دارد از استادم خانم مهدی زاده تشکر کنم. در کتابخانه مجلس تحت نظارت آقای شکراللهی و تشویق ایشان به نوشتن مقاله برای روزنامه و سپس کتاب روی آوردم. اولین مقاله ام جلوه‏های عشق در نهضت حسین در روزنامه کیهان به صورت مجانی چاپ شد و مقدمه‏ای برای چاپ مقاله های بعدی در روزنامه اطلاعات و بعدها نوشتن کتاب راه و رسم عشق ورزی در آیات الهی شد. در آن سالها مدیر مدرسه عالی آقای امامی کاشانی و شهرداری منطقه4 و دبیرستان خودم بخشی از کتابهایم را خریداری کردند و به عنوان نویسنده ازمن تجلیل شد و باعث شد مدت یک سال در شهرداری به عنوان معلم تفسیر قرآن فعالیت فرهنگی کنم و بعد از آن به ادامه تحصیل در حوزه چیذر مبادرت ورزیدم. هم اکنون در سال دوم در مقطع سطح سه و کارشناسی ارشد در رشته کلام گرایش امامت مشغول به تحصیل هستم. و جا دارد از خداوند به خاطر تمام مهربانی‏هایش و پدر و مادرم و خواهران عزیزم و تمامی کسانی که در تمامی مقاطع زندگی راه را به من نشان دادند تشکر نمایم.

* چند سال است به کارهای فرهنگی مبادرت دارید و این کارها غیر از مطالعه و نویسندگی چیست؟
– شاید بتوان گفت که 8سال است که به کارهای فرهنگی(نویسندگی) و در کنارآن سخنرانی و تدریس برای مردم و آشنایی آن‏ها با مبانی اعتقادی پرداختم.

* به نظر شما فردی که دارای معلولیت است چه عواملی موجب موفقیت او در رشته نویسندگی می‎شود؟
– هنگامی که استاد مهربان و متعهد، به آموزش و تشویق این افراد همت گمارند و اگر در جایی آن فرد به ناکامی رسید و مأیوس شد موتور محرکی باشد که او دوباره بلند شود و به راهش ادامه دهد. تعهد برای توانمندان ماهی دادن به آن‏ها نیست بلکه ماهیگیری یاد دادن است. یادمه وقتی مقاله من در کتابخانه مجلس چاپ نشد آقای شکرللهی به من فرمودند: هرکس شما را نقد می‏کند و کار تان را قبول نمی‏کند شما بیشتر تلاش کن و بهتر شو ! و این رمز موفقیت من به همراه تشویق خانواده بود.

* آیا شما مشوق و راهنما داشتید یا خودجوش شروع کردید؟ و چه عوامل و عللی موجب شد تا نویسنده توانا بشوید؟
– مشوق من آقای شکرللهی و خانواده بودند که جا دارد از پدر و مادر و همه کسانی که مرا در این امر یاری نمودند، تشکر نمایم.

* معلولین چه نابینا یا ناشنوا یا حرکتی می‎توانند در رشته‎های مختلف نویسندگی، مثل روزنامه‎نگاری، مقاله‎نویسی، گزارش‎نویسی، چکیده‎نویسی کتاب، تکس نویسی برای رسانه‎ها و صدا و سیما؛ ویراستاری، نوشتن قطعه‎های تبلیغاتی، مأخذشناسی، مصاحبه و چندین رشته دیگر فعالیت کنند. مستحضر هستید همه این رشته‎ها هم پر پرستیژاند؛ هم درآمدزایی آنها بَد نیست؛ هم متناسب با شرایط معلولین می‎باشد یعنی یک معلول بدون خرج زیاد می‎تواند به آنها برسد و تبحر پیدا کند و مهم‎تر اینکه کارش هم همیشه هست. اما چرا معلولین به این رشته‎ها تمایل و علاقه نشان نمی‎دهند؟
– به نظر من شاید به خاطر عدم تشویق خانواده و نادیده گرفته شدن آنها در این مشاغل هم از طرف خانواده به این صورت که فکر می‏کنند فرزندشان چنین استعدادی نداشته باشد و هم جامعه که درک درستی نسبت به توانایی‏های آن‏ها ‏نداشته باشند.

* مشکل کجا است؟ آیا نهادهای متکفل امور معلولین کم کاری کرده و این رشته‎ها را ترویج نکرده‎اند؟ آیا مراکزی که این‎گونه کارها را دارند همکاری نمی‎کنند؟ بالاخره باید این کم کاری‎ها ریشه‎یابی شود؟
– مشکل اصلی عدم اطلاع رسانی از این رشته و درآمد زایی آن است تا توانمندان به این رشته تشویق شوند. همچنین عدم برگزاری این گونه کلاس‏ها در این مراکز یا حتی شهرداری‏ها است. در صورتی‏‎که می‏توان با برگزاری این گونه کلاس‏ها کمک قابل توجهی به پیشرفت این قشر در جامعه چه از لحاظ روحی و مادی چه از لحاظ اجتماعی نمود. با اینکه کمک‏های شایانی برای شناسایی توانمندان در جامعه شده اما این کافی نیست هنوز دید جامعه نسبت به یک توانمند از کارر افتادگی و ناتوانی است. باید به جامعه آموزش داده شود که در محدودیت نیز می‏توان نظاره گر زیبایی بود. خداوندی که احسن الخالقین است با آفرینش این انسانها به دیگران یاد می‏دهد نگاه خود را تغییر دهند و بدانند اگر کسی در ناحیه ای از عضوش محدودیت دارد بدون شک در یک یا چند رشته دیگر توانا است. این مسأله را بارها این جامعه ثابت کرده است اما متاسفانه بعضی وقتها چشمی برای دیدن یا بها دادن به این قشر در کنار افراد سالم نیست.

* به نظر شما چرا کسانی مثل شما در این زمینه تلاش نمی‎کنید مثلا یک تشکل صنفی از نویسندگان معلول داشته باشید، آموزش دهید، و ده‎ها کار می‎توانید انجام دهید؟
– من خیلی خوشحال می‏شوم این کار را انجام دهم ولی تقاضا از طرف مسئولین نیست اگر هم باشد می‏گویند رایگان کلاسها را برگزار کنید، در صورتیکه ماهم نیاز داریم حداقل مقداری از هزینه‌های خودمان را بتوانیم تأمین کنیم. برای کلاس کامپیوتر و هنری، هم وقت می‏گذارند هم هزینه اما نسبت به تعالی روح آنان هیچ تلاشی نمی‏شود و رشته ها را محدود به کارهای نامبرده می‏دانند و برای آموزش نویسندگی ارزشی قائل نیستند.

* تشکل‎ها و سمن‌ها مثل رعد غرب تهران و شعبه‎های آنها روی خیاطی، منبت‎ کاری، صنایع دستی و اینگونه رشته‎ها کار کردند و آموزش دادند و ترویج کردند ولی کشش جامعه حدی دارد و رشته‎های پر مؤونه هستند یعنی یک معلول در رشته منبت کاری بخواهد مهارت پیدا کند علاوه بر اینکه باید شرایطش را داشته باشد و توانمند باشد، شرایط مالی و حتی امکانات برای تردد باید داشته باشد اما در نویسندگی یک خودکار و چند برگ کاغذ می‎خواهد، هرجا هم می‎توان کلاس برگزار کرد، بسیار کم خرج است. از طرف دیگر همه‎جا کارش هست و نیاز عمومی وجود دارد. بالاخره به نظر شما موانع چیست؟ که تاکنون معلولین سراغ صنایع دستی با آن همه زحمت رفته‎اند ولی سراغ نویسندگی نرفته‎اند؟
– نادیده گرفتن و عدم شناسایی استعدادهای توانمندان همچنین سوق دادن آن‏ها به این کارها از طرف والدین آن‏ها، مسئولین و جامعه.

* خانم تهرانی تا حالا فکر کرده‎اید نوشتن گزارش کتاب شغل بسیار پر درآمد و می‎تواند حداقل درصد معتنابهی از معلولین ایران را مشغول به کار کند. یعنی نوشتن چکیده برای کتب برای نشریات و برای مقالات مهم و حتی برای پایان‎نامه‎ها. برای مثال سایتی مثل آمازون یا گوگل هر ماه حداقل هزار عنوان کتاب جدید را معرفی می‎کند. تعدادی از این آثار فارسی است و افراد دارای معلولیت می‎توانند آنها را تولید کنند. یا سایت‎های مستقر در ایران هم کار چکیده‎نویسی دارند. چرا تاکنون این رشته مورد توجه قرار نگرفته است؟
– کوچک دیدن این قشر چه از طرف صدا و سیما و شهرداری و این مراکز. در این زمان وظیفه مسئولین سنگین است. آن‏ها علاوه بر فراهم آوردن جوی شاد برای این قشر شایسته است روی اعتقاد توانمندان و خانواده‏های ایشان کار شود و فقط به تدریس قرآن بسنده نشود تا توانمندان از شرایط جسمی خویش ناراحت نشوند و به افسردگی نگرایند. بلکه راه به آنها نشان داده شود. و ماهیگیری در دریای شور و شیرین (رفتار مناسب در شرایط مختلف زندگی) به آنها آموزش دهند. و درباره این رشته و درآمد زایی آن تبلیغ شود.

* در پایان نکته و سخنی برای گفتن دارید بفرمایید.
– خداوند متعال، همه‏ى انسان‏ها را آزمایش مى‏كند، امّا آزمایش و امتحان همه یكسان نیست. تمام جهان، صحنه آزمایش و تمام مردم حتّى پیامبران نیز مورد امتحان قرار مى‏گیرند. وقتی با ازدواج، خانواده کوچکی شکل می‌گیرد در هر برهه از زمان مشکلات مختلفی سر راه آن‌ها قرار می‏گیرد و اعضاء خانواده برای رویارویی با سختی‌های زندگی می‌توانند مشکل را وسیله نابودی خویش سازند یا با صبر و تدبیر آن را به نفع خود تغییر دهند. مشکلات نه تنها آدمی را نابود نمی‌کند، بلکه بسیارى از موفقیت‌ها، در لابلاى ناگوارى‏هاى زندگى است. هیچ جواهری بدون صیقل براق نمی‌شود و هیچ فردی بدون تحمل سختی‌ها به کمال نمی‌رسد. مشکلات، گوهر‌های نابی هستند که وجود آن‌ها نه برای نابودی بلکه برای ساختن انسان است. با وجود کمبودهاست که به کمال خواهد رسید و این اوست که قادر است، از مشکلات ظاهری موقعیتی برای صعود به قله‌های موفقیت بسازد.

چکیده کتاب:
یکی از زیباترین داستان‌هایی که در قرآن نقل شده و به «احسن‌القصص» تعبیرشده داستان «عشق» است که در آن به ترسیم عالی‌ترین روش عشق‌ورزیدن و تبدیل شدنِ «عشق ظاهری» به «عشق حقیقی» پرداخته است. زبان قرآن همان زبان عشق است؛ زیرا قرآن، پیام خدای معشوق به انسان‏های عاشق است. کتاب راه و رسم عشق ورزی در آیات الهی کتابی است که به بررسی مفهوم و انواع آن و بیان محبوب حقیقی انسان و مصادیق عشق ورزی به خدا و انعکاس این عشق در زندگی، از منظر آیات و روایات به زبانی ساده پرداخته است. امید که مقبول طبع مردم صاحب‌نظر شود.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *