کنفرانس ملی کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت

کنفرانس ملی کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت
تهران- ۳۰ مهرماه ۱۳۹۳

۱.
برای اولین بار کارآفرینی اجتماعی برای معلولان در همایشی به بحث و گفت‌وگو گذاشته شد هم اکنون کارآفرینی با شیوه‌ها و انگیزه‌های متعدد در جهان اجرا می‌شود. مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد بانی و متولی این نشست یک روزه بود.
کارفرمایانی به درصدد کسب سود بیشتر و اهداف اقتصادی هستند با جذب افرادی و آموزش به آن‌ها، در قالب قرارداد، نیروی کار آنان را به خدمت در می‌آورند و از این طریق به سود می‌رسند.
اما کارفرمایان نیکوکار، کسانی از جامعه را نه با هدف سود افزون‌تر بلکه با هدف ارتقای دانش و حرفه افراد جذب شده و ایجاد اشتغال برای مددجویان و آسیب‌دیدگان اجتماعی، به کارآفرینی می‌پردازند. این شیوه در جهان به کارآفرینی اجتماعی و نیکوکارانه مشهور است. کسانی که با هدف اجتماعی نه اقتصادی، برای معلولان اشتغال ایجاد می‌کنند و آنان را جذب به کار می‌کنند، مشمول تعریف کارآفرینی اجتماعی هستند.
۲.
در این همایش قرار بود کارآفرینان از تجارب و دستاوردهای خود بگویند و از این طریق این خط‌مشی در جامعه ترویج شود. اما لازم است، متن سخنان افراد دعوت شده دقیقاً مطالعه شود، آن‌گاه قضاوت کنیم، آیا این نشست موفق بوده یا نه؟ اکنون متن سخنرانی‌ها:
منصور برجیان مدیرعامل شرکت توان همگام: کارآفرینی اجتماعی زمینه‌ای برای کارآفرینی اقتصادی است. او با تأکید بر لزوم تعهد در جامعه گفت: پویایی هر جامعه‌ای به تعهد متقابل اعضای آن و همچنین مشارکت در انجام این تعهد وابسته است. او در خصوص انگیزه‌های ایجاد شرکت توان همگام گفت: زمانی که دچار معلولیت شدم احساس کردم باید بیشتر از پیش فعالیت داشته باشم و ارتباط من با دیگر معلولان منجر به ایجاد شرکتی شد که علاوه بر تولید تجهیزات مورد نیاز افراد معلول گروه هدف اشتغال این افراد نیز واقع شود. ایجاد فدراسیون ورزش‌های معلولان ایران در سال ۵۷ و همچنین تأسیس جامعه معلولان ایران باعث شد هرچه بیشتر به توانایی‌ها و خلاقیت‌های آنان باور پیدا کنم.
برجیان ادامه داد شرکت توان همگام در سال ۵۹ تأسیس شد و مواجهه با جنگ تحمیلی تقاضا برای تولیدات شرکت افزایش داد، در همان سال‌ها به این نتیجه رسیدیم که با توجه به کمبود ارز این تولیدات می‌تواند از خروج ارز جلوگیری و نیاز افراد معلول را در داخل کشور تأمین کند. همین مسئله نشان داد کارآفرینی اجتماعی می‌تواند به کارآفرینی اقتصادی تبدیل شود.
سید محمد موسوی مدیرعامل شرکت فیروز: بازدهی کاری افراد معلول بیشتر از افراد عادی است. او با تأکید بر لزوم اجرای قوانین حمایت از اشتغال معلولان گفت: مشکل بیکاری معلولان با فعالیت خیریه‌ها حل نمی‌شود و برای رفع این مشکل به اجرای قوانین وضع شده توسط دولت نیاز داریم. وظیفه اصلی در این حوزه بر دوش متولیان صنعت و دولتمردان است چرا که بخش خصوصی صرفاً به دنبال منافع مالی است و نباید انتظار داشت سودآوری‌اش را فدای مسئولیت اجتماعی‌اش کند.
وی در خصوص فعالیت‌های شرکت فیروز افزود: بیش از نود درصد کارگران کارخانه فیروز معلول هستند. شرکت ما از اتوماسیون استقبال نکرده و تمام بخش‌هایی که می‌توانند با دست انجام شوند به معلولان سپرده شده است. در شرکت فیروز سی و یک نفر نابینا اشتغال دارند اما این ایستگاه‌های شغلی برای افراد کاملاً علمی در نظر گرفته شده و مطابق با توانایی‌های افراد است. چندی پیش دانشگاه همدان مقاله‌ای در خصوص شرکت فیروز تهیه کرد. در این مقاله عنوان شده بود که کارگران نابینای شرکت ما بیست درصد بیشتر از افراد عادی بازدهی دارند و این مسئله نشان‌دهنده غیرت کاری افراد دارای معلولیت است. ما هیچ ترحمی نسبت به افراد معلول نمی‌کنیم بلکه با کار علمی و میزان توانایی‌شان از آنها انتظار داریم. اقدامات شرکت فیروز برای معلولان از تلاش من به ‌عنوان یک معلول برای اثبات توانایی‌های این افراد ناشی شده است. بدون اجرای قوانین دولتی و حمایت از کارفرمایان نباید از دیگر شرکت‌های بخش خصوصی انتظار داشت معلولان را بکار گیرند.
منصوره پناهی مدیر مرکز توان‌بخشی میسا در کشور سوئد: پشتیبانی کار بهترین روش برای اشتغال معلولان است. او با اشاره به بستر مناسب ایران برای پیشرفت کارآفرینی بر لزوم به‌ کارگیری روش پشتیبانی کار در اشتغال معلولان تأکید کرد. روش پشتیبانی کار بر همراهی مربی با توان‌یاب مبتنی است و شرط اصلی برای تحقق آن اراده فرد برای اشتغال است.
وی با اشاره به امکانات فعلی موجود در کشور سوئد برای زندگی افراد دارای معلولیت تصریح کرد : کشور سوئد تا ۷۰ سال پیش هیچ یک از امکانات فعلی را نداشت اما با قوت گرفتن فعالیت انجمن‌های مردمی و رشد اقتصادی، وضعیت معلولان بهبود چشمگیری پیدا کرد. همچنین به کارگیری روش پشتیبانی کار تأثیر بسیار خوبی بر بهبود اشتغال معلولان داشت. طبق تحقیقی که چندی پیش در کشور آمریکا انجام شد روش پشتیبانی کار مؤثرترین، سریع‌ترین و ارزان‌ترین روش برای اشتغال معلولان است. قوانین ایران برای اشتغال معلولان بسیار پیشرفته نیست و با وجود عملی نشدن می‌تواند قدم بزرگی برای اشتغال معلولان باشد.
دکتر مریم رسولیان، رئیس نخستین کنفرانس ملی کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت: هدف تأسیس مجتمع نیکوکاری رعد آموزش معلولان برای بازگشت به کار و جامعه است. مجتع نیکوکاری رعد در سال ۶۳ با هدف بازگشت معلولان به کار و اجتماع و استقلال فردی و اجتماعی آنها تأسیس شد.
با گذشت ۴سال از جنگ تحمیلی و افزایش معلولان جسمی و حرکتی به دلیل نبود سازمان مسئولیت‌پذیر در این حوزه مجتمع نیکوکاری رعد فعالیت خود را آغاز کرد. وی زمینه فعالیت مجتمع نیکوکاری رعد را از همان ابتدا آموزش بر اساس مهارت‌های فنی و حرفه‌ای دانست و افزود فعالیت آموزشی این مجتمع در ابتدا با ۵ نفر که ۲نفر جانباز و ۳ نفر سالم بودند در درمانگاه قیاسی یافت آباد شروع شد. اوج فعالیت آموزشی، فنی و حرفه‌ای این مجتمع در سال ۷۱ بوده تا اینکه در سال ۹۰ موفق به کسب مجوز تأسیس مرکز علمی و کاربردی شد. در حال حاضر این دانشکده در ۶ رشته تحصیلی با ۵۳۰ نفر دانشجو مشغول فعالیت است که ۱۵ درصد از دانشجویان را افراد توان‌یاب و ۸۵ درصد دیگر را افراد سالم تشکیل می‌دهند. این دفتر فعالیت‌های گسترده‌ای در زمینه تفکیک، گزینش و جذب کارجویان معلول انجام می‌دهد.
وی فروش محصولات خوداشتغالی معلولان، انجام قراردادهای کاری و دریافت رزومه را یکی دیگر از فعالیت‌های این دفتر عنوان کرد. او در خصوص فعالیت‌های حمایتی رعد گفت: این مجتمع دارای واحد توان‌بخشی، فیزیوتراپی، واحد روانشناسی و واحد مددکاری می‌باشد.
وی با بیان اینکه تا کنون ۵۰۰۰ توان‌یاب در مجتمع نیکوکاری رعد کار آموخته‌اند گفت: در حال حاضر ۵۰۰ توان‌یاب در این مجتمع در حال آموزش می‌باشند.
مجتمع نیکوکاری رعد در استان‌های مشهد، البرز، زنجان، کرمان، سنندج و قم شعبه‌های مستقلی دارد و در شرف تأسیس مراکز استان‌های اهواز، کرمانشاه، تبریز و رشت می‌باشد.
محمدرضا حافظی رئیس جامعه خیرین مدرسه‌ساز: مدرسه‌سازی از زیرساخت‌های توسعه پایدار کشور است.
در خصوص لزوم مشارکت اجتماعی در بهبود زیرساخت‌های علمی کشور گفت: مدرسه‌سازی و نوسازی مدارس یکی از اصلی‌ترین زیرساخت‌های اصلی توسعه پایدار کشور است. بعد از مرگ فرزندم متوجه اقدامات خیرخواهانه او شدم و همین مسئله من را به سمت مدرسه‌سازی سوق داد. برخی بحران‌ها در زندگی منجر به تحول‌های اساسی در انسان می‌شود. با ایجاد تشکل خیرین مدرسه‌ساز موفق به ساخت بیش از سی درصد مدارس فعلی کشور شدیم. تعداد خیّران مدرسه‌ساز در کشور به پانصد و پنجاه هزار نفر رسیده است. اهمیت حفظ زبان، ملیت و فرهنگ ایرانی ما را بر آن داشت تا برای ساخت مدارس ایرانی در خارج از کشور اقدام کنیم و تا کنون صد خیّر در این زمینه مشغول بکار شدند.
فیروزه صابر مدیرعامل بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان: محرومیت ملزوم محدودیت‌های جسمانی نیست.
معلولان به خاطر محدودیت‌هایشان همواره به سمت محرومیت و فقر بیشتر می‌روند اما جامعه باید بداند این محرومیت ملزوم معلولیت نیست و این افراد نیز می‌توانند از رفاه مالی و اجتماعی برخوردار باشند. او با اعلام اینکه بیش از سه میلیون معلول شدید و متوسط در کشور وجود دارد گفت: سازمان بهزیستی اعلام کرده اگر امکانات این سازمان ده برابر هم شود همچنان قادر به پاسخگویی نیازهای جامعه معلولان نیست. وی با تأکید بر شکل‌گیری شبکه نهادهای مدنی ادامه داد: این شبکه‌ها به عنوان یک معماری اجتماعی ضمن حفظ استقلال سازمان‌ها باعث توسعه ارتباطات و مشارکت در اطلاعات و همچنین یافتن راه‌های چانه‌زنی با کانون‌های قدرت می‌شوند. برای فعالیت هرچه بهتر این شبکه‌ها لازم است نهادهای مدنی عضو تعامل داشته، نیازها و اهداف مشترک خود را تعریف کرده و پس از آن به تحلیل وضع موجود بپردازد.
وی ادامه داد: کاهش شکاف میان منابع دولتی و تقاضای جامعه معلولان، منجر به ائتلاف نهادهای مدنی و کارآفرینان اجتماعی شده است.
۳.
مراسم اختتامیه کنفرانس ملی کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت
پایان نشست کنفرانس ملی کارآفرینی اجتماعی در حوزه معلولیت با حضور و سخنرانی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صدیقه اکبری مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد و جمعی از فعالان حوزه کارآفرینی اجتماعی برگزار گردید و از برترین‌های کارآفرینی اجتماعی در سالن همایش مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد، تجلیل شد.
دکتر علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تقدیر از مجتمع رعد برای برگزاری این کنفرانس گفت: اصلاح قانون حمایت از حقوق معلولان در حال اتمام است که به ‌زودی پس از تصویب نهایی در کمیسیون اجتماعی دولت، به هیئت وزیران ارایه خواهد شد. در بخش‌هایی از این اصلاحات، موضوع مسکن و اشتغال معلولان را نیز پیش‌بینی کرده‌ایم. دولت دکتر روحانی توسعه متوازن و متعادل و حتی تبعیض مثبت را پیگیری می‌کند، این دولت سیاست رفاهی را حقی برای مردم می‌داند، تعدادی از معلولان که به دلایل ژنتیکی و یا به دلیل ساختارهای نامناسب اجتماعی و یا حتی برنامه‌ریزی‌های ناصحیح دچار معلولیت شده‌اند را صاحب حق می‌داند. او کارآفرینی را ایده‌پردازی خلاقانه برای مشارکت معلولان در عرصه اجتماعی ذکر کرد و گفت: کارآفرینی اجتماعی می‌تواند مشارکت اجتماعی گروه‌های مختلف را در جامعه ایجاد کند. وی حضور توان‌یابان را موجب تلطیف شدن جامعه دانست و افزود: زیبایی‌های زندگی در تلاش مددجویان برای حضور مؤثر در جامعه، دیده می‌شود و حضور پرثمر آنها در عرصه‌های گوناگون، نشاط و امید را در جامعه تسری خواهد داد. رئیس دولت یازدهم همواره با تمام توان خود در جهت ارتقای زندگی معلولان تلاش می‌کند.
سپس سید رضا نیری دبیر کل مجمع خیّران سلامت و محمدمهدی عسگر پور مدیرعامل خانه سینما سخنرانی کردند. در ادامه کلیپی از توانمندی‌های کارآموزان مجتمع رعد به نمایش درآمد.
۴.
در پایان این مراسم با حضور دکتر ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صدیقه اکبری مدیرعامل مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد، دکتر طایی معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دکتر زالی رییس دانشکده کارآفرینی و محمدمهدی عسگر پور مدیرعامل خانه سینما از برترین‌های کارآفرینی اجتماعی تجلیل شد.
اسامی کارآفرینان اجتماعی برتر عبارت‌اند از: «سعید ضروری» مدیر آموزشگاه مجازی وافل، «علیرضا رضایی عارف» مدیرعامل شرکت جوینده یابنده، «محمد موسوی» مدیرعامل شرکت گروه بهداشتی فیروز، «مازیار میری» کارگردان فیلم حوض نقاشی، «محمد نوری» رئیس هیئت مدیره دفتر فرهنگ معلولین، «ابراهیم هدایی» مدیرعامل مجتمع آموزشی نیکوکاری توان‌یابان مشهد، «اعظم گلدانی» مؤسس شرکت تحلیلگران جاوید آریا، «سارا راغبی» مدیر کارگاه تولیدی حمایتی دستان پرتوان، «منصور برجیان» مدیرعامل انجمن علمی و آفرینش‌های هنری معلولان ایران، «فرزین فیروزآبادی» مدیرعامل تعاونی غذای پاسارگاد.
همچنین در این کنفرانس لوح سپاس توسط دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران به رسم یادبود و تجلیل به آقای «نیری» پیشکسوت‌ترین کارآفرین اجتماعی اهدا شد.
۵.
پرسش برخی از شرکت کنندگان این بود: این نشست آیا موفقیت داشت؟ گفت‌وگو پس از همایش و به هنگام استراحت بین بعضی افراد داغ بود. بعضی می‌گفتند بَسْتِه به اهداف نشست است و به طول مطلق نمی‌توان قضاوت کرد.
هر همایش و کنفرانسی سه مرحله پیش از نشست، روز نشست و بالاخره بعد از نشست دارد. بعضی فکر می‌کنند اگر نشست خوب برگزار شود، همایش را باید موفق دانست. ولی به نظر می‌رسد موفقیت هر نشست بستگی به هر سه مرحله دارد. برآیند فعالیت‌ها در سه مقطع نشان‌دهنده میزان موفقیت است. قبل از نشست باید زمینه‌سازی شود. افراد شرکت کننده کاملاً توجیه شوند. از طریق رسانه‌ها جو جامعه هدف آماده گردد. پس از نشست، باید تولیدات و افکار عرضه شده در روز نشست به سمع و نظر مردم برسد. و همایش به یک روز و چند ساعت و نیز اجرای چند سخنرانی و برنامه محدود نشود، بلکه اندیشه‌های مطرح شده در جامعه گسترش یابد؛ سپس عکس‌العمل‌ها دریافت و مجدداً پاسخ آن‌ها برای جامعه ارسال گردد.
همایش و کنفرانس‌ مثل کاشت گندم است. قبل از کاشت زمین باید آماده شود. به هنگام کاشت هم نکاتی باید مراعات شود و پس از آماده شدن، چیده و به درستی مورد استفاده قرار گیرد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *