کانون ناشنوایان ایران

کانون ناشنوایان ایران

قدیمی‌ترین تشکلی که از زمان سابق برجا مانده و قدمت آن به ۱۳۳۹ باز می‌گردد یعنی بیش از نیم سده (۵۶ سال) سابقه دارد. ابتدا درباره کانون مرکزی در تهران گزارشی عرضه و سپس شعبه‌های آن در شهرها معرفی می‌شود.
این مركز مهم‌ترین و قدیمی‌ترین سازمان غیردولتی ناشنوایان در ایران است كه در ۱۳۳۹ در تهران به همت چند ناشنوا با نام كانون كرولالهای ایران تأسیس شد. این كانون، شعبه‌های متعددی در مراكز استانها و شهرستانها دایر كرده و عضو رسمی فدراسیون جهانی ناشنوایان است.
خط‌مشی كانون، انجام خدمات آموزشی و فرهنگی و توان‌بخشی است كه مسئولیت آن را سالها بهروز مبشری برعهده داشت.
تاریخچه: در ۱۳۳۹ كه كانون ناشنوایان ایران به همت گروهی از ناشنوایان تشكیل گردید، محل و مكانی نداشت. مدتی در قهوه‌خانه آیینه در بازار، و زمانی در قهوه‌خانه‌ای در خیابان باب همایون، ناشنوایان گردهم می‌آمدند و درباره مشكلات و گرفتاریهای قشر ناشنوا بحث و گفت‌وگو می‌كردند.
پس از بازگشت دكتر محمود پاكزاد از امریكا و فراغت از تحصیل و انتخاب وی به دبیر كلی كانون ناشنوایان ایران و انتصاب او به سمت مشاور عالی فدراسیون ورزشهای ناشنوایان، نامبرده در پی مذاكره با مسئولان فدراسیون ورزشی ترتیبی داد تا مسئولان كانون هفته‌ای یك‌بار، در روز و ساعاتی معین با تشكیل جلسات هیئت مدیره در محل فدراسیون در كاخ ورزش، به فعالیتهای كانون نظم دهند.
گرچه این امر سر و سامانی بهتر به فعالیتهای كانون داد و تشكیل جلسات هفتگی را ترتیبی منطقی بخشید و برای مراجعه‌كنندگان تسهیلاتی فراهم شد، اما اولاً، به دلیل عدم استقلال و تبعیت از فدراسیون، گردهمایی ناشنوایان تابع فعالیت زمانی فدراسیون ورزشی بود و زمانی كه فدراسیون یا كاخ ورزش تعطیل بود، جلسات كانون نیز ناچار تعطیل می‌گردید؛ دوم اینکه اشتراك ‌مكان با فدراسیون ورزشی در مواردی سبب نفوذ خواسته‌های فدراسیون و تحمیل دیدگاهها به هیئت مدیره كانون می‌گردید.
هر چند به دلیل آنكه دبیر كل كه در عین حال مشاور عالی فدراسیون ورزشی نیز بود، كوشید كانون را مستقل نگاهدارد، در مواردی تداخلی هر چند ناچیز به وجود می‌آمد و گهگاه فعالیتهای كانون را محدود می‌كرد.
نخستین رئیس هیئت مدیره كانون، مرحوم علی سرتیپی بود.
پس از فوت سرتیپی برای مدتی در كار كانون وقفه ایجاد شد و فعالیتها محدود گردید و كسی حاضر به پذیرش مسئولیت نبود تا اینكه انتخابات تعیین هیئت مدیره پس از چهارده سال انجام گرفت و هیئت مدیره جدید كانون، هادی معیری را به ریاست هیئت مدیره و محمود پاكزاد را به دبیر كلی كانون انتخاب کرد.
با توجه به تجارب گذشته، با همه نبودها و كمبودها، نخستین هدف هیئت مدیره جدید، داشتن محلی مستقل برای كانون بود. فكر داشتن مكانی مستقل برای كانون فعالیتهایی را در پی داشت كه نخستین آن، پس از تأمین بودجه، تهیه مكانی بود كه در دسترس تمامی ناشنوایان باشد. بنابراین پس از جست‌وجوی بسیار، آپارتمانی در خیابان كارگر اجاره شد و گامهای اولیه در جهت فعالیت دوباره كانون برداشته شد.
نخستین قدم، اقدام به صدور كارت شناسایی و كارت عضویت برای ناشنوایان بود و برای سهولت ناشنوایان در سفرهای برون مرزی و برای افرادی كه قصد سفر خارج داشتند، كارت بین‌المللی صادر گردید. فعالیت كانون سبب شناخت آن و در نتیجه شناخت بیشتر ناشنوایان، نیازهای آنان و مشكلاتشان در جامعه گردید. ناشنوایان به تدریج به عنوان عضوی از اعضای جامعه مطرح شدند و صاحب نام و امتیاز گردیدند.
برای كانون اوراق سربرگ‌دار چاپ شد و تصویب شد در مكاتبات، از جمله نامه‌نگاری با مراکز ناشنوایان سایر كشورها، از اوراق رسمی استفاده شد. در این دوره و برای نخستین بار، كتابهایی در زمینه آموزش و پرورش، روان‌شناسی و رفاه و مسائل اجتماعی آنان به قلم محمود پاكزاد به نگارش درآمد و برای شناخت بیشتر كانون، برخی از آنان به نام كانون منتشر گردید؛ در حالی كه كانون هیچ‌گونه سهمی در انتشار آنها نداشت.
كانون ناشنوایان ایران، در شانزدهم اسفند ۱۳۳۹ به نام كانون كرولالهای ایران به ثبت رسیده بود و در مجمع عمومی فوق‌العاده در سوم بهمن ۱۳۸۲ اساسنامه جدید آن با نام كانون ناشنوایان ایران به تصویب رسیده است.
هیئت مؤسس: در جزوه منتشر شده به مناسبت بیست و پنجمین سال تأسیس كانون یك گروه هشت نفری، همگی ناشنوا، به اسامی زیر، به عنوان اعضای هیئت مؤسس كانون معرفی شده‌اند:
علی سرتیپی، رضاقلی شهیدی، محمد مرصعی، محمدعلی حكیم باشی، حسین میرجلالی، شعبان رئیس دانا، میرزا آقا همایونفر، حسین میرحسینی. از این گروه جز رضاقلی شهیدی و حسین میرجلالی، همگی به رحمت ایزدی پیوسته‌اند. ولی تاكنون نام همه افراد خیراندیش شنوایی كه به تشكیل كانون و تهیه و ثبت اساسنامه آن كمك كرده‌اند معلوم نشده است.
شادروان علی سرتیپی، نخستین رئیس هیئت مدیره كانون، در مقاله‌ای با عنوان «گفتاری چند با هموطنان عزیز» در نشریه شماره یک پاییز ۱۳۴۲ كانون كرولالهای ایران، چنین نوشته است: «این محرومیت، من و سایر همدردانم را بر آن داشت كه به خاطر حفظ حقوق بشری خود و یاری و كمك به همنوعان خویش، با كمك چند نفر از افراد خیراندیش شنوا، كانون كرولالهای ایران را تشكیل داده و اساسنامه آن را در هفده ماده به ثبت برسانیم.»
جالب توجه اینكه «حقوق بشر» مورد اشاره شادروان علی سرتیپی در ۱۳۴۲، عنوان یكی از كمیسیونهای علمی كنگره جهانی ناشنوایان در مونترال كانادا در تابستان ۱۳۸۲ بود.
وضع حقوقی كانون: كانون سازمانی غیردولتی، غیرسیاسی، غیرانتفاعی و عام‌المنفعه است. درباره عام‌المنفعه بودن كانون این توضیح لازم است كه چون خدمت كانون به ناشنوایان یك خدمت اجتماعی است، شنوایان نیز از وجود آن به طور غیرمستقیم بهره‌مند می‌شوند.
خدمات كانون: خدمات كانون به ناشنوایان كه در یك عبارت كلی، خدمات حمایتی از ناشنواست، دو گونه است: حمایت جمعی، حمایت فردی.
در حمایت جمعی، كانون به طور كلی برای بهبود كیفیت زندگی ناشنوایان با پیشنهاد وضع قوانین لازم و اتخاذ تدابیر اداری مناسب و اعلام دیدگاههای خود در امور مربوط به ناشنوایان، از جمله آموزش اطفال ناشنوا، بهداشت و امور توان‌بخشی و اشتغال آنان و پی‌گیری قبول و اجرای این خواستها فعالیت دارد. در حمایت انفرادی كانون از ناشنوایان خدمات اصلی كانون عبارت است از: تهیه توصیه‌نامه خطاب به هر مقام و هر مؤسسه برای كمك به حل مشكل و تأمین خواست هر ناشنوایی كه به كانون مراجعه كند. این توصیه‌ها غالباً مؤثر است؛ صدور كارت شناسایی داخلی كه ارائه آن، موجب كمك به ناشنوای دارنده كارت می‌گردد؛ صدور كارت شناسایی بین‌المللی؛ اعزام رابط زبان اشاره به مراجع انتظامی و قضایی و اداری برای كمك به ناشنوایان و انجام وظیفه مراجع مزبور در رابطه با ناشنوایان از جمله كمك به اداره راهنمایی و رانندگی در برگزاری آزمون و صدور گواهینامه رانندگی برای ناشنوایان؛ تهیه و توزیع برچسب نشان ناشنوا برای مشخص كردن اتومبیلهایی كه ناشنوایان می‌رانند؛ میانجی‌گری در رفع اختلافات بین ناشنوایان و كارفرمایان و اختلافات خانوادگی آنها و معرفی ناشنوایان به ادارات نظام وظیفه برای صدور كارت معافیت دایم از خدمت.
چون از محل كانون، افزون بر انجام امور اداری آن (تشكیل جلسات هئیت مدیره و پاسخگویی به مراجعات) استفاده باشگاهی نیز می‌شود و كانون محل تجمع و دیدار ناشنوایان و وقت‌گذرانی آنها با گفت‌وگو و بازی شطرنج و تماشای تلویزیون و تشكیل كلاسها و جلسات آموزشی نیز هست، ناشنوایان، كانون را خانه دوم خود می‌دانند.
گردهمایی: یکی از فعالیتهای مدیریت کانون، برگزاری گردهمایی مسئولان استانها و شهرستانهای کانون برای تعامل و تبادل نظر بیشتر بوده است.
در چهارمین گردهمایی اساسنامه کانون ناشنوایان ایران که در خرداد ماه ۱۳۸۱ در مشهد برگزار گردید، بازسازی اساسنامه کانون و تجدید نظر مالی توسط ۴۴ نفر از رؤسای کانون در دستور کار قرار گرفت.
رؤسای کانون با توجه به گرایشی که به سمت غیردولتی و خصوصی شدن حمایت از معلولیتها صورت می‌گرفت حل مشکل ناشنوایان کشور را در دو مرحله امکان‌پذیر می‌دانستند؛ ابتدا اطلاع‌رسانی و آگاهی دادن به جامعه و شناساندن حقوق ناشنوایان و بعد، ارتباط با ارگانها و طرح مسائل و مشکلات ناشنوایان و متقاعد نمودن جامعه نسبت به پذیرش ناشنوایان. این امر مهمتر از همه به دست صدا و سیما امکان‌پذیر است. شرکت‌کنندگان در این گردهمایی اقدام تشکلهای غیردولتی را عامل مؤثری در حل مشکلات ناشنوایان و ارتقای سطح علمی، رفاهی و اجتماعی آنان تلقی کردند.
تشكیلات عمومی: كانون ناشنوایان ایران، به عنوان مرجع عالی تصمیم‌گیری كانون از یك نماینده از هر یك از كانونهای سراسر كشور تشكیل می‌شود. در این مجمع، رئیس هیئت مدیره كانون، نماینده ناشنوایان مقیم تهران است و در انتخابات هیئت مدیره و بازرسان مكلف است رأی اكثریت ناشنوایان مقیم تهران را به مجمع عمومی اعلام كند.
هیئت مدیره كانون مركب از ده ناشنواست كه هفت تن از آنان عضو اصلی و سه تن دیگر، عضو علی‌البدل‌اند، مدت انجام وظیفه هیئت مدیره دو سال است. مجمع عمومی دو ناشنوا را نیز به عنوان بازرس برای مدت یك سال انتخاب می‌كند. عضو كانون می‌تواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد. عضویت سه گونه است: اصلی، وابسته، افتخاری.
منابع مالی: منابع مالی كانون عبارت است از: هدایا، كمكها و اعانات اشخاص و كمك مؤسسات دولتی و غیردولتی و حق عضویت. در امور جاری كانون بیشتر از حق عضویت و كمك دولت استفاده می‌شود و برای تكمیل ساختمان كانون در شهرك قدس، بیشتر از كمك دولت و اشخاص استفاده شده است.
عضویت: كانون ناشنوایان ایران از یازدهم ژانویه ۱۹۹۵ با فعالیت دبیر كل وقت كانون، به عضویت اصلی فدراسیون جهانی ناشنوایان پذیرفته شده كه این فدراسیون در سیستم سازمان ملل متحد وابسته به چهار مؤسسه تخصصی سازمان ملل متحد است و این چهار مؤسسه عبارت‌اند از: شورای اقتصادی و اجتماعی، سازمان آموزشی و علمی و فرهنگی یونسكو، سازمان بین‌المللی كار، سازمان بهداشت جهانی.
كانون به فدراسیون جهانی ناشنوایان حق عضویت می‌پردازد و به عنوان عضو اصلی در مجمع عمومی فدراسیون نماینده و حق رأی دارد و از راه نشریات فدراسیون به آخرین اخبار و تحولات فكری و علمی و عملی در امور ناشنوایان در سطح جهان دست می‌یابد.
اساسنامه جدید كانون: اساسنامه جدید كانون، مصوب مجمع عمومی فوق‌العاده در سوم بهمن ۱۳۸۲ است كه از نظر ساختاری و اصول، اداره كانون را در مرحله جدیدی از حیات خود قرار می‌دهد.
با تأسیس و وجود بیش از شصت كانون ناشنوایان در سراسر كشور و احتمال تأسیس كانونهای دیگر در آینده، حفظ وحدت و هماهنگی كلی ناشنوایان و كانونها با اجرای اساسنامه جدید كانون مقدور خواهد بود.
آری، ناشنوایان به عنوان یك اقلیت فرهنگی طی ۴۴ سال روزگار پر تلاطم، نه فقط سازمان خود را حفظ كرده‌اند، بلكه با تصویب اساسنامه جدید، كانون را از نظر ساختاری از یك سازمان ساده ناشنوایان به یك فدراسیون یا اتحادیه كانونها تبدیل كرده‌اند؛ به گونه‌ای كه اینك كانون ناشنوایان ایران، كانون كانونهای سراسر كشور است و اجرای درست و دقیق این اساسنامه، راهگشای پیشرفتهای آینده جامعه ناشنوای ایران خواهد بود.
تأسیس محل دایمی: یكی از دغدغه‌های مهم كانون ناشنوایان ایران در طول حیات چهل ساله خود، داشتن مكانی مناسب، مستقل و آبرومند برای انجام امور كارهای ناشنوایان، پاسخگویی و انجام كار مراجعان، برخورداری از امكاناتی مناسب برای برگزاری سمینارها و جشنها، تشكیل كلاسهای هنری، آموزشی، اجتماعی و تخصصی و به طور كلی، محل دایمی و چند منظوره بوده است.
فكر داشتن مكانی مستقل برای كانون قشر ناشنوایان كشور، از جمله مشغله‌های فكری سالهای متمادی دبیر كل كانون نیز بود و این موضوع به صورت یك آرزو و خواسته برای وی و بسیاری از ناشنوایان به عنوان امری جدی و اولیه همواره مطرح بوده است. ولی به دلایل مختلف از جمله عدم همكاری و همراهی برخی نهادهای مسئول كه باید در كنار كانون بوده و در واقع یار و یاوری برای كانون باشند، متأسفانه به تعویق افتاده بود، تا اینكه با همكاری و كوشش مستمر پاكزاد و همیاری سازمان عمران شهرك قدس، كانون موفق به دریافت زمینی مناسب در فاز هفت شهرك غرب گردید. زمینی كه از نظر موقعیت، مناسب و از نظر ارزش مادی در حدی بسیار بالاست. در این میان، اقدام وراث مالك محل استیجاری قدیمی كانون در خیابان كارگر، كه با همدستی شهرداری منطقه، چندین بار در ورودی كانون را تیغه‌چینی و مسدود كرده و به آزار و ایجاد مزاحمت برای ناشنوایان پرداخته بودند، به انجام این خواسته و فكر، سرعت بخشید و در واقع تلنگری بود كه به فعالیت مستمر و مداوم دبیر كل كانون برای دریافت مكان یا زمینی مناسب برای ایجاد ساختمان، جهتی منطقی داد.
فعالیتهای اولیه منجر به دریافت آپارتمانی در فلكه دوم صادقیه با همیاری و همراهی برخی مقامات شهرداری، از جمله آقای بنیسی، مسئول وقت املاك كمیسیون ماده پنج شهرداری به صورت اجاره رایگان شد. به عبارتی مكان فعلی كانون در صادقیه، به كانون هدیه گردید.
گرچه با استقرار در محل جدید كانون در صادقیه، موقتاً نیاز كانون برطرف شده بود، ولی هنوز فكر ایجاد مكانی مستقل و دایمی كه فضای كافی داشته و متعلق به خود كانون باشد، فكر پاكزاد را به خود مشغول كرده بود. از این روی، به موازات استقرار در آپارتمان صادقیه، تلاش برای دریافت زمینی مناسب شدت یافت تا در نهایت منجر به واگذاری زمین شهرك غرب گردید. كانون در ۱۳۷۲ در محل اهدایی شهرداری در فلكه دوم صادقیه مستقر شد و در همان اوان، قرارداد دریافت زمین بین كانون و سازمان عمران منعقد گردید.
نخستین گام در انجام این مهم به کمک این افراد برداشته شد: مهندس سید محسن رئوف، مسئول وقت سازمان عمران؛ آقایان مقدس‌زاده و عظیمی از مسئولان دفتر فروش سازمان عمران؛ مهندس لسانی مسئول بخش مهندسی آن سازمان.
پس از تحویل زمین، کانون به تهیه مقدمات ساخت و ساز، برای ساختمانی مناسب شؤون و شایسته نوع فعالیت¬های ناشنوایان پرداخت. رایزنی با صاحبان تخصص¬های گوناگون و انجام مطالعات گسترده برای طراحی ابعاد این ساختمان، وقت و امکانات فراوانی می¬طلبید. غیر از اینها، تهیه بودجه کافی، بسیار مهم بود و باید منابع دولتی و مردمی شناسایی و با آنها ارتباط برقرار می¬شد و برای گفتگو و مذاکره برنامه¬ریزی می¬گردید. پیش¬بینی اولیه کارشناسان، نیاز به پانصد میلیون ریال از مرحله نخست تا تکمیل نهایی بود. این بودجه به سرعت باید تهیه می¬شد و فعالیت¬های ساختمانی بی¬درنگ آغاز می¬گردید زیرا خطراتی در کمین بود؛ از جمله امکان تصرف آن زمین از سوی دیگران وجود داشت.
نخستین گام، ملاقات دبیر كل كانون با مهندس مروت، مشاور وزیر وقت مسكن و جلب موافقت وزیر برای مساعدت بیست میلیون ریال به كانون بود. این اولین مساعدت مالی و دستمایه‌ای برای آغاز كار ساختمان گردید. به موازات اقدامات مستمر تهیه بودجه، نقشه ساختمان نیز تهیه و ترسیم گردید و به شهرداری منطقه دو تسلیم شد. شهرداری پس از بازدید نقشه و بررسی آن، مبلغ یكصد و هفتاد میلیون ریال به عنوان عوارض ساختمان و كسری پاركینگ از كانون مطالبه كرد كه پاكزاد طی مذاكره با مسئولان شهرداری گفته بود كه حتی ثروت تمامی ناشنوایان تهران، چنین مبلغی نمی‌شود. بنابراین، موضوع طی نامه‌ای به كمیسیون ماده پنج شهرداری ارجاع گردید و ضمن توضیح حضوری به ریاست وقت كمیسیون ماده پنج، ایشان در حاشیه نامه كانون دستور دادند كه عوارض هنگام فروش ساختمان كانون اخذ شود كه بدین ترتیب موضوع اخذ عوارض منتفی شد؛ زیرا محل كانون هرگز فروختنی نخواهد بود.
گام بعدی توسط خاندان امیری برداشته شد و مبلغ قابل توجهی کمک مالی از سوی خانم امیری(سروش) اهداء شد. این خانواده به دلیل داشتن چند فرزند ناشنوا، ضرورت¬ها و اقتضائات این قشر را به خوبی درک می¬کردند. پیش از این هم، افزون بر همکاری¬های معنوی با کانون، در شرائط مختلف از هرگونه همراهی و مساعدت با این نهاد، دریغ نمی¬ورزید. مساعدت¬های این خاندان با طرح¬های خدماتی، عمرانی و فرهنگی ناشنوایان در تاریخ فعالیت¬های ایشان ماندگار است.
با توجه به اطمینانی كه همگان، به خصوص دبیر كل كانون به خانم امیری داشتند، قرار شد مخارج مربوط به ساختمان كانون با نظر و نظارت ایشان و مشورت هیئتی از جمله آقای هادی معیری، رئیس كانون، مرتضی پیروزی، نایب رئیس و مهندس حمید امیری، مهندس ناظر ساختمان صورت گیرد و گزارش نهایی كار به دبیر كل داده شود.
آقای مهندس حمید امیری، افزون بر نظارت بر كار ساختمان كه آن را افتخاری انجام می‌‌داد، در تهیه نقشه اولیه ساختمان سهمی مؤثر داشته است و مرحوم مهدی امیری، فرزند دیگر خانم امیری نیز در ترسیم نقشه اولیه ساختمان زحمات قابل توجهی كشید.
پس از تهیه نقشه نهایی كه با تغییراتی برای زیباسازی و استفاده بهینه ساختمان از سوی شركت آتك و به دستور معاونت وقت عمران و مهندسی شهرداری به عمل آمد، قرار شد با حضور معاونت امور اجتماعی شهرداری، آقای مهندس حقانی، كلنگ ساختمان بر زمین زده شود كه متأسفانه با توصیه غلط شهردار وقت منطقه دو، به بهانه اینكه همسایگان اعتراضاتی دارند و ممكن است مشكلاتی فراهم كنند، معاونت امور اجتماعی را كه به دفعات با كانون همراهی كرده بودند، از حضور بر سر زمین و مراسم كلنگ‌زنی منع كرد؛ بنابراین مراسم كلنگ‌زنی با حضور دبیر كل كانون، رئیس هیئت مدیره، شماری از ناشنوایان و اولیای آنها، مرحوم خانم امیری و آقای مهندس عباسیان، رئیس جمعیت اولیای ناشنوایان، به دست خردسال ناشنوا، عباسیان، بر زمین زده شد.
در این مراسم، دبیركل كانون طی سخنانی، با قدردانی از حضور مدعوین گفت كه در این محل ساختمانی مجهز برای كانون، شامل سالن اجتماعات و نمایش فیلم، كلاسهای مختلف برای دروس تخصصی، اجتماعی و هنری، محلی برای تجمع همه روزه ناشنوایان، چایخانه، قسمتهای اداری، نمازخانه، پلی‌كلینیك شنوایی، سوئیت و خوابگاه برای مراجعان شهرستانی و احیاناً میهمانان ناشنوای خارجی و تعاونی مصرف برای ناشنوایان، خانواده آنان، مربیان مراكز آموزشی ناشنوایان و اهالی محل بنا خواهد شد كه با یاری خداوند متعال و كمك و كوشش همگان، حدود ۵۵۰ میلیون ریال كه در آن زمان برای انجام ساختمان پیش‌بینی شده بود، تأمین و جمع‌آوری گردید كه مقداری صرف انجام كارهای اولیه، خرید آهن‌آلات و اسكلت فلزی ساختمان شد و بقیه در حسابی تحت نظارت خانم امیری در یكی از بانكها به نام سه تن از ناشنوایان آقایان: هادی معیری، حمید امیری و خسرو خوشپور نگاهداری شد تا منحصراً برای انجام امور ساختمان مصرف گردد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *