نگاهی انتقادی به کتاب مرجع حقوق معلولین

نگاهی انتقادی به کتاب مرجع حقوق معلولین

احمد ایمانی

imagesاخیراً کتابی به دستم رسید به این مشخصات: کتاب مرجع حقوق معلولین: مشتمل بر کلیه قوانین، مقررات، آئین‌‌نامه‌ها و معرفی سازمان‌های مرتبط با معلولین و نیز کنوانسیون‌های بین‌المللی (سه زبانه: پارسی، انگلیسی و فرانسه)، حسین زهرایی و سید محمدرضا تابان، شیراز، انتشارات نوید، ۱۳۹۳، ۴۲۴ص.
اینجانب معلول هستم و به تحقیقات حقوقی معلولین علاقه‌مند می‌باشم. این کتاب نسبت به آثار پیشین در زمینه حقوق قوانین معلولین بهتر و کامل‌تر است. از اینرو از مؤلفین و کوشندگان آن آقایان زهرایی و تابان تشکر می‌شود. هر کس هر قدمی هر چند کوچک برای پیشرفت امور معلولین بر دارد، قابل تشکر و تقدیر است. اما چند نکته در مورد این اثر وجود دارد: ۱- روی جلد آن نوشته شده کتاب مرجع حقوق معلولین، اگر منظور مرجع اصطلاحی باشد، یعنی باید قالب دائرة‌المعارف، فرهنگنامه، مأخذشناسی و امثال اینها را داشته باشد. هر چه فکر کردم این چه نوعی از کتاب مرجع است به نتیجه نرسیدم. مگر اینکه بگوییم مجموعه قوانین معلولین است. در این صورت اشکال دوم پیش می‌آید که چرا کامل نیست و فقط بخشی از قوانین را دارد. به علاوه جاهایی از آن اصلاً مجموعه قانون نیست. مثل جاهایی که از آثار دفتر فرهنگ معلولین اخذ کرده است. مگر اینکه منظور مؤلفین، مرجع لغوی باشد و صرفاً اسم گذاری باشد. نیز روی جلد آمده مرجع حقوق معلولین، و حقوق مفهومی غیر از قانون و مجموعه قوانین دارد. هر چند مشترکات دارند ولی تمایزات آنها هم کم نیست.
۲- عنوان دوم کتاب اینگونه است: مشتمل بر کلیه قوانین، مقررات، آئین‌نامه‌ها، معرفی سازمان‌های مرتبط با معلولین و نیز کنوانسیون‌های بین‌المللی.
اگر بین‌المللی وصف و قید برای قوانین، مقررات و غیره و قید «کلیه» هم تأکید بر آن باشد، معنای آن اینست که فقط قوانین مرتبط به بین‌الملل در این کتاب آمده است. به عبارت دیگر قوانین و مقررات و … مرتبط به همه کشورها در این اثر آمده است. البته چنین ادعایی درست نیست؛ زیرا غیر از یک کنوانسیون از سازمان‌ها، قوانین و دیگر موارد بین‌‌المللی سخنی به میان نیامده است. حدود پنجاه صفحه کتاب درباره سازمان بهزیستی است نیز درباره شهرداری‌ها در ایران چند صفحه دارد و همه اینها بین‌المللی نیست بلکه مربوط به ایران است. اما اگر فقط قوانین و سازمان‌های ایرانی را می‌خواهد معرفی کند، کلمه «کلیه» معنا ندارد چون همه قوانین و سازمان‌ها معرفی نشده‌اند.
هر کس روی جلد کتاب را ببیند، با این انتظار که همه یا اکثر قوانین و سازمان‌ها آمده است؛ سراغ این کتاب می‌رود ولی محتوای آن چیز دیگر است.
۳- اما روی جلد آمده «سه زبانه: پارسی، انگلیسی و فرانسه». این عبارت بسیار غلط‌ انداز است. ۳۴۸ صفحه از این کتاب فارسی، ۳۶ صفحه انگلیسی و ۳۹ صفحه فرانسه است و در بخش انگلیسی و فرانسه فقط متن کنوانسیون آمده است.
۴- قسمت فارسی شامل متن کنوانسیون، قانون جامع حمایت از معلولان (۱۳۸۳) و قوانین مصوب پس از ۱۳۵۸ در ایران است. نیز شامل اطلاعات لایحه جامع و فعالیت‌های ۱۳۹۲ به بعد هم نیست. اگر روی جلد به جای واژه «کلیه»، گزیده یا منتخب می‌آمد، مشکل کاهش می‌یافت.
نیز درباره ساختار، تبویب، صحه آرایی و دیگر مباحث کتاب هم حرف و حدیث‌هایی هست که فعلاً به آن نمی‌پردازم. همانطور که اول نوشتم، این اثر نسبت به آثار پیشین بهتر و جامع‌تر است ولی مشکلات ساختاری و محتوایی دارد.
منبع: ارسالی برای دفتر فرهنگ معلولین، خرداد ۱۳۹۴

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *