کتاب قانونگذاری برای معلولین، مصوبات مجلس شورا

قانونگذاری برای معلولین
مصوبات مجلس شورا

تهیه شده در دفتر فرهنگ معلولین

شناسنامه
به کوشش: اباذر نصر اصفهانی
ویرایش: محمد نوری
امور فنی: حسن احمدی
تاریخ: پاییز ۱۳۹۰
ناشر: دفتر فرهنگ معلولین
ایران، قم، بلوار محمد امین، خیابان گلستان، کوچه۱۱، پلاک۴
تلفن: ۳۲۹۱۳۴۵۲-۰۲۵ فکس: ۳۲۹۱۳۵۵۲-۰۲۵
www.HandicapCenter.com
info@HandicapCenter.com
هرگونه برداشت و استفاده از کتاب، تنها با ذکر مأخذ و اجازه دفتر امکان پذیر است.

فهرست
مقدمه ۵
فصل اول: مذاکرات و مصوبات مجلس شورای ملی ۷
تصویب قانون برای متکفلین معلول ۷
تقاضای متکفلین ۷
آموزش حرفه ای معلولین ۷
لایحه قانون تشکیل وزارت رفاه اجتماعی ۱۰
سخنرانی دکتر خزائلی در مجلس شورای ملی، دوره ۲۲، جلسه ۱۱، سال ۱۳۴۶ ۱۱
سخنرانی دکتر خزائلی در مجلس شورای ملی، دوره ۲۲، جلسه ۱۵۷، ۶ آذر ۱۳۴۸ ۱۹
بخشی از سخنرانی آقای کبیری در مجلس شورای ملی، دوره ۲۴، جلسه ۸۱، فروردین ۱۳۵۶ ۲۵
قانون آموزش و پرورش کودکان استثنائی ۲۶
فصل دوم: حقوق حمایت از معلولین ۲۹
قانون جامع حمایت از حقوق معلولان ۲۹
مکاتبات بین مجلس و دولت ۴۰

مقدمه
معلولان به عنوان یک قشر وسیع از جامعه دارای تعاملات خاص با آحاد جامعه و دیگر اقشار اجتماع اند. تعاملات و ارتباطات در درون جامعه خودشان و نیز با دیگر جوامع بشری اقتضای قوانینی را می نماید. زیرا هرجا تجمع انسانی شکل گیرد، نیاز به قوانین قطعی است، به همین دلیل قانون را از نیازهای مابعد الاجتماع دانسته اند.
جامعه معلولین ایران به دلیل برخورداری از ظرفیت های فکری و استعدادهای بالای فرهنگی زودتر از دیگر جوامع منطقه خواهان نظام حقوقی شدند. خواستار قانون و تقنین شدند و دستگاههای قانونگذاری را واداشت تا در جهت تصویب قوانین فعال شوند.
اسناد موجود نشان می دهد، مجلس شورای ملی در دهه بیست، چندین مصوبه برای معلولین داشت، به همین دلیل جامعه معلولین در دهه های بیست تا پنجاه از نظر اجتماعی و حقوقی رشد یافت ولی در دهه شصت به بعد به دلیل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و ظهور طبقه گسترده جانبازان جنگ، به جامعه معلولین توجه کمتری شد و حدود دو دهه رشد حقوقی خود را از دست داد. تا اینکه مجدداً در سالهای اخیر توجه و اهتمام به حقوق آنان زیادتر شده است.
این دفتر هرچند مختصر فعالیت های مجلس شورای ملی و سپس مجلس شورای اسلامی به عنوان مهمترین مرکز قانونگذاری را گزارش می نماید. امیدواریم در کتابی تفصیلاً به این موضوع بپردازیم.
مناسب است پژوهشگران بر اساس اسناد و مدارک موجود، سیر قانونگذاری در ایران و جهان اسلام را بررسی کرده تا معلوم شود ضعف ها و قوت ها در کجا است. نظام حقوقی معلولین سیر رو به بهبودی داشته و حقوق آنان بیشتر از گذشته رعایت شده یا سیر آن مطلوب نبوده و در ابعاد مختلف نظری و عملی ضعیف تر شده است.
در دوره های سابق، معلولین یا حداقل نابینایان در مجلس شورا نماینده داشتند ولی در دوره متأخر و بعد از گذشت چهار یا پنج دهه، مجدداً از ضرورت نمایندگی معلولین در مجلس یاد می‌شود.
البته هدف این دفتر مقایسه دوره های مختلف نیست بلکه درس گرفتن از گذشته برای ساختن آینده، اصلی ترین هدف این دفتر است. پروژه های سودمند و مؤثر گذشته خوب است مجدداً احیاء گردد ولی مهم تر شناختن گذشته است. تمامی اهتمام این دفتر، معرفی ضعف ها و قوت های گذشته و ساختن آینده بر اساس درس های گذشته است. امیدوارم از نظریات و نقدهای متفکران بهره مند گردیم.
محمد نوری

فصل اول: مذاکرات و مصوبات مجلس شورای ملی

تصویب قانون برای متکفلین معلول
در ششم بهمن ماه ۱۳۲۱ در جلسه مجلس شورای ملی به ریاست آقای اسفندیار، طرح نظام وظیفه افراد معلول مطرح شد.
آنگاه گزارش در ۲۸ بهمن ماه در روزنامه ایران به شرح زیر منتشر شد که گویای اهمیت این موضوع در آن دوره است.

تقاضای متکفلین
ما مشتی سربازان وظیفه متکفل و معلول تا بکی بایستی منتظر تصویب قانون جدید باشیم آیا مدت طولانی که این قانون در شش ماه قبل در مجلس شورای ملی ماند و بالاخره منجر به پس گرفتن آن گردید کم بود آیا انتظار دارید که ما در ایام عید نوروز هم بدیدار زن و فرزند بدبخت خود نائل بشویم و با یک دست فلج و یک چشم کور باز هم بخدمت و بدبختی خود ادامه دهیم آخر کی بیاد ما خواهید افتاد و چه وقت در فکر ما خواهید بود در انتظار تصویب قانون و ختم بلا تکلیفی باشیم.

آموزش حرفه ای معلولین
در مجلس شورای ملی، دوره ۱۹، جلسه ۳۳۱، خرداد ۱۳۳۸، درباره آموزش حرفه ای معلولین مباحث مهمی مطرح شده است:
رئیس ـ لایحه ای که از سنا آمده راجع به قبول توصیه نامه بین المللی مربوط به آموزش حرفه ای معلولین برای شور دوم مطرح است قرائت می شود. گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شورای ملی کمیسیون امورخارجه در جلسه ۲۴ فروردین ماه ۱۳۳۸ لایحه ارسالی از مجلس سنا راجع به اجازه قبول و اجراء پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره ۹۹ در خصوص تجدید تربیت آموزش حرفه ای معلولین را با حضور نماینده دولت مورد رسیدگی قرارداده و ماده واحده و تبصره و توصیه نامه شماره ۹۹ ضمیمه را تصویب و اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملی تقدیم می دارد. ماده واحده قبول اجرای اصول پیشنهادی توصیه‌نامه بین المللی شماره ی ۹۹ راجع به تجدید تربیت و آموزش حرفه ای معلولین که مشتمل بر دو قسمت ۴۲ بند است تصویب می شود تبصره وزارتخانه های فرهنگ صنایع و معادن بهداری و کار موظفند آئین نامه های اجرایی این قانون را با توجه به اصول پیشنهادی توصیه نامه مذکور و اوضاع و احوال کشور تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارند مخبر کمیسیون امورخارجه مرآت اسفندیاری گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شورای ملی کمیسیون فرهنگ درجلسه ۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۳۸ لایحه ارسالی از مجلس سنا راجع به اجازه قبول و اجراء پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره ۹۹ در خصوص تجدید تربیت آموزش حرفه ای معلولین را با حضور آقای وزیرکار مطرح و خبر کمیسیون امورخارجه را عیناً تأیید و تصویب نمود و اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملی تقدیم می دارد. مخبر کمیسیون فرهنگ مهندس جفرودی گزارش از کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی کمیسیون بهداری در جلسه ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۳۳۸ لایحه ارسالی از مجلس سنا راجع به اجازه ی قبول و اجراء پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره ۹۹ در خصوص تجدید تربیت آموزش حرفه ای معلولین را با حضور آقایان وزیر کار و معاون وزارت بهداری مورد رسیدگی قرار داده خبر کمیسیون امورخارجه را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می دارد مخبر کمیسیون بهداری دکتر سعید حکمت گزارش از کمیسیون امور اجتماعی و کار به مجلس شورای ملی کمیسیون امور اجتماعی و کار در جلسه ۵ اردیبهشت ماه ۱۳۳۸ لایحه ارسالی از مجلس سنا راجع به اجازه قبول و اجراء پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره ی ۹۹ در خصوص تجدید تربیت آموزش حرفه ای معلولین را با حضور آقای وزیر کار مورد رسیدگی قرار داده و خبرکمیسیون امورخارجه را تأیید مینماید.
رئیس ـ کلیات مطرح است، کسی در ورقه ثبت نام نکرده مخالفی نیست اظهاری نشد رأی می گیریم به ورود در ماده واحده آقایانی که موافقند قیام فرمایند. اکثر برخاستند، تصویب شد. ماده واحده مطرح است چون کسی اجازه صحبت نخواسته است رأی گرفته می شود به ماده واحده آقایانی که موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد. کلیات آخر مطرح است کسی اجازه نخواسته رأی نهایی گرفته می شود آقایانی که موافقند قیام فرمایند اکثر برخاستند تصویب شد به دولت ابلاغ می شود.

لایحه قانون تشکیل وزارت رفاه اجتماعی
مجلس شورای ملی، دوره ۲۳، جلسه ۱۷۶، فروردین ۱۳۵۳، این لایحه را تصویب کرد که یکی از موارد آن مربوط به معلولین است:
ماده۱: بمنظور فراهم آوردن و گسترش خدمات رفاهی و همچنین ایجاد هماهنگی و نظام مطلوب و اعمال نظارت و راهنمائی نسبت به این قبیل فعالیتها وزارت رفاه اجتماعی برای انجام وظائف زیر تشکیل میگردد:
الف. تأمین بیمه درمانی همگانی.
ب. فراهم نمودن تأمین های اجتماعی از قبیل بیمه های اجتماعی و اعطای انواع کمکها به افراد و خانواده های نیازمند و ایجاد و گسترش صندوق های حمایت و برقراری مستمری-ها باستثنای صندوق های بازنشستگی کل کشور و مؤسسات و شرکتهای دولتی.
ج. تأمین خدمات رفاهی برای کلیه گروههای سنی و خانواده ها از طریق ایجاد و تعمیم مراکز رفاه خانواده، مهدهای کودک، خانه ها و باشگاههای جوانان و پیران.
د. تأمین خدمات توانبخشی نسبت به معلولین جسمی و روانی و اجتماعی.

سخنرانی دکتر خزائلی در مجلس شورای ملی، دوره ۲۲، جلسه ۱۱، سال ۱۳۴۶
آقای دکتر خزائلی که خود روشندل و نابینا بود درباره حقوق معلولین به ایراد سخن پرداخت:
بنام خداوند قادر عالم سمیع بصیر و با اجازه مقام ریاست و همکاران گرامی می‌خواهم به مناسبت هفته روشندلان که امروز دومین روز آن است مطالبی درباره علت وجودی هفته روشندلان گفتگو کنم و کمی همکاران گرامی را با وضع روحی و زندگی این طبقه مستعد و محروم که حرمان آنها قابل تدارک است و در تدارک آن مخصوصاً چشم امید به همکاران من و مقامات حزبی و دولت بیدار هویدا دوخته‌اند بیان کنم. پیش از ورود در گفتگو باید سپاس روشندلان را به پیشگاه تقدیم دارم. بشهادت کتیبه هائیکه از زیر خاک شوش بدر آمده یعنی مجسمه تارامین ذوالقرنین پادشاه ایرانی بود و ذوالقرنین که نام آن در تورات و قرآن مجید مذکور است بر کوروش و داریوش قابل انطباق است منتهی چون اسکندر از خندان کارنینی بود و از جانب دیگر چون به ارسطو عشق می ورزیده است و ارسطو هم مربی اسکندر بوده ذوالقرنین بر او تطبیق میکرد ولی واقعیت ذوالقرنین با برخی شخصیت های اسلامی تطابق کامل دارد که سعدی میگوید:
فرمانبر خدای و نگهبان خلق باش
این هر دو قرن اگر بگرفتی سکندری
اکنون می‌پردازم بوضع روشندلان. عرض کردم اینها طبقه‌ای هستند مستعد بنابر قانون روانشناسی هرگاه خداوند حسی را از کسی بگیرد حس‌های دیگر را جانشین آن قرار می‌دهد و این مطلب در روانشناسی مسلم شده و از پیش هم گویندگان ما به آن توجه داشته‌اند.
خدا گر ز حکمت ببندد دری
ز رحمت گشاید در دیگری
حافظه و هوش به معنای عالم انتلیجانس که عبارت از تطبیق با محیط باشد برای نابینایان حاصل است لامسه جای بینائی را تا حد زیادی می‌گیرد منتهی عرض کردم نابینایان محروم و فراموش شده بودند زیرا حالات نفسانی آنها را کسی درک نمی‌کرد البته ما می‌دانیم در کشور ما پدر شعر، رودکی نابینا بود و باز می‌دانیم ابوالعلاء معری فیلسوف بزرگ عالم اسلام نابینا بود از جانب دیگر می‌دانیم در هندوستان و یونان شعر و ادب با نابینایان شروع شده اما اینها دارندگان استعدادهای ویژه بودند ولی سابق بطور عموم توجهی به نابینایان نمی‌شد. فراموش نمی‌کنم بیست و چند سال پیش که اولین بار که وزیر فرهنگ ایران به دعوت یونسکو به پاریس می‌رفت به ایشان یادآور شدم که درباره باسواد کردن نابینایان آنجا گفتگوئی داشته باشند ایشان گفتند که ما هنوز برای بینایان کشور فکری نکرده‌ایم تا چه برسد به نابینایان البته این ایراد وارد بود و همانجا گفتم که نابینا را باید کمک کرد تا آن حد که در ردیف بینایان قرار گیرد و از آنجا باید او را به حال خود بگذارید. حرمان اینها قابل تدارک است لامسه جانشین بینائی است از قدیم نابینایان با خط برجسته تعلیم می‌شدند و اولین بار از طرف روحانیون مسیحی مدرسه‌ای برای تعلیم نابینایان گشوده شد و ناچارم تأسف خود را از این قسمت اظهار دارم با اینکه قرآن مجید ما رهبری می‌کند به اصول تجدد و میفرماید: و بشر عبادی الذین یستمعون القول و یتبعون احسنه- بجای آنکه روحانیان ما در این کار پیشقدم شده باشند هنوز هم غافل مانده‌اند و این کار بدست مسیحیان انجام یافته و باز خوب است که باز جنبه روحانیت دارد مدرسه دیگری در زمان سن لوئی تشکیل شد به هرحال دوران تاریخی نهضت نابینایان طولانی است اما از وقتیکه ویلی برایت فرانسوی نقاط شش‌گانه را جانشین حروف کرد نابینایان می‌توانند با توجه مخصوص به آن نقاط بنویسند و بخوانند و بعد می‌توانند آن مطالب را با ماشین تحریر معمولی روی کاغذ بیاورند. مهارت انگشتان آنها آنان را برای کار و حرفه آماده ساخته، نابینایان می‌توانند تلفنچی‌های رازدار و زبردستی باشند، می‌توانند ماسور باشند و ماساژهای طبی و ورزشی و زیبائی انجام بدهند، می‌توانند مترجمان و منشیان زبردست و رازدار و مطلع باشند و همچنین تمام کارهائی که با دست انجام می‌شود برای آنها مقدور است. تنها رنگها را تشخیص نمیدهند که آنهم با اصول طبقه بندی برای آنها گرچه ابداع رنگ ریزی و رنگ‌سازی میسر نیست ولی رنگهای پیش‌بینی شده را میتوانند بکار برند، تنها اعمالی که رابطه مستقیم با چشم داشته باشد و لامسه نتوانند کمک کند از عهده آنها بیرون است، مانند رانندگی و خلبانی و بقیه کارها را با خود مستقلاً می‌توانند انجام بدهند یا با کمک بینایان برای آنها تحقق پذیر است من از همکاران عزیزم دعوت می‌کنم که به آموزشگاه نابینایان خردسال در وقت فرصت تشریف بیاورند و از نزدیک کارهای آنها را ببینند، بیائید با هم همدستی کنیم و اینها را آموزش بدهیم، به آنها کار یاد بدهیم و آنها را بکار بگماریم تا آنها از زندگی شرافتمندانه بهره ور شوند تا هم اتمام حجتی بر بینایان شده باشد و هم این طبقه مستعد محروم نماند. بنده درباره نابینایان برنامه های ذیل را بعرض میرسانم، اول شورای نوتوانی لایحه آن از مجلس شورای ملی گذشته و اکنون در سنا است این لایحه هرچه زودتر تصویب و به مورد اجرا گذاشته شود با این توجه که سازمان نابینایان حسابش از حساب معلولان دیگر جدا باشد زیرا معلولان دیگر را باید اجتماع نگهداری کند و مخارجشان را بپردازد در صورتیکه نابینا به آنقدر کمک احتیاج دارد که در ردیف بینایان قرار بگیرد و بزودی بتواند گذشته از آنکه زندگی خود را اداره می‌کند برای دیگران هم مفید باشد مطلب دوم بیمه نابینایان است، این نابینایان در طی راهها و در گذر خیابانها همیشه ممکن است دچار حادثه بشوند ایاب و ذهاب و مخصوصاً وسائط نقلیه برای آنها مزاحم است و جان آنها را در خطر می‌افکند. برای نابینایان بیمه ایاب و ذهاب برقرار بشود. سوم آموزش آنها است البته وزارت آموزش و پرورش برای کودکان استثنائی برنامه ای دارد که پس از تصویب از شورایعالی آموزش و پرورش بتدریج عملی خواهد کرد اما اکنون باید نابینایان بزرگسال را دریابید. در مرکز هر استان همانطوری که سازمان مبارزه با بیسوادی برای با سواد کردن بینایان فعالیت دارد چون نابینایان هم جزو قاطبه ملت هستند اینها هم مشمول. حیف است که عده‌ای محروم بمانند از این فیض و طبق تعریفی که برای مبارزه با بیسوادی شده باید افراد برای کار آماده شوند بنابراین حرفه‌های خاص نابینایان جزو این برنامه باید گذاشته بشود. چهارم کارآموزی است بایستی بآنها حرفه ای یاد بدهیم و جداً هم سعی بکنیم آنها را بکار گماریم و وظیفه مساوی بخواهیم منتهی در حقوق پرداختی تا حدی جانب آنها را رعایت کنیم تا وضعشان سامان بگیرد باید از نابینایان آمارگیری بعمل آید و متأسفانه آمار دقیق در دست نداریم. طبق آماری که سازمان بهداشت بین‌المللی داده است از هر ده هزار نفر ۷۵ نفر نابیناست که اگر با این حساب ما خواسته باشیم رسیدگی کنیم جمعیت نابینایان ایران از ۰۰۰/۱۵۰ نفر در میگذرد منتهی تعریف نابینایی در نزد ملل مختلف است حداکثر حد محدود شمول نابینایی را اگر در نظر بگیریم حدود ۰۰۰/۸۰ نفر نابینا در ایران داریم. خواهشمندم هنگامی که در یک محیط فعال قرار گرفته‌اید چند دقیقه چشم خود را بر هم بگذارید به بینید قلب شما دچار چه تأسفی خواهد شد. خوشبختانه محیط فعال کشور ما همه افراد را به صرف انرژی و فعالیت وادار کرده حیف است که نابینایان ما وارد کار و فعالیت نباشند باید یک معاینه طبی در سراسر کشور از نابینایان بعمل آید زیرا بعضی از نابینایان ممکن است به آسانی قابل علاج باشند. مطلب دیگر عبارتست از برخورداری نابینایان از مزایایی که در کشورهای متمدن برای آنها قائل هستند هم چنین بایستی متخصصانی به خارج فرستاده شود اما متخصصانی که به موضوع نابینائی علاقمند باشند و وارد در کار باشند و بشود از خدمتشان استفاده کرد بایستی سازمان بهداری در مقام پیشگیری از نابینایی برآید و علتش را جستجو کند. خوشبختانه در نتیجه رعایت بهداشت روز به روز از آمار کودکان نابینا کم می‌شود ولی صنعتی شدن خود بخود مستلزم این است که عده‌ای نابینای بزرگسال پیدا شود که آنها را باید با محیط کار خودشان مطابقت بدهند اگر این اقدامات عملی بشود که البته خیلی زیاد هم مخارج صرف شدنی ندارد البته مخارج ساختمان و امثال اینها چیزی هست که در مملکت باقی می‌ماند من مطمئن هستم بزودی نابینایان بکار خواهند پرداخت و دیگر شما متأثر نخواهید شد و نابینایی را مشغول گدائی نخواهید دید و آن وقت هم برای بینایان هم حدودی قائل بشوید من از همه همکاران عزیز درخواست میکنم در این کار کمک فرمائید چون بحث من و کار من همیشه راجع به فراموش شدگان است. بحث دیگر من راجع به شهر فراموش شده اراک است اراک حوزه انتخابیه بنده است اراک مولد امیر کبیر قائم مقام و ادیب الممالک فراهانی است فرهنگ ایران به اراکی‌ها مدیون است، کشاورزی ایران مدیون صمصمام الملک اراکی است وقتی که اوضاعی چنین دارد نمی‌بایست دچار فراموشی بشود مردمی بودند که حتی روحیه خود را از دست داده بودند بهداری اراک باید تقویت بشود متأسفانه هنوز در اراک بیمارستان کاملاً مجهزی وجود ندارد مدتها چشم پزشک نداشته است چشم پزشکی هم که آمده در شرف فرار و آمدن به تهران است. دندان پزشک ندارد سازمان شیر و خورشید آنجا در حال رکود است و هیچ سازمان خیریه دیگری هم در آنجا نیست به این قسمتها توجه بکنید من از همکاران عزیزم خواهشمندم که با من کمال مساعدت را داشته باشند هرجا که عنوان شهرها مطرح است شهر اراک را بخاطر بیاورید و هرجا طبقات اجتماعی مطرح است طبقه فراموش شده نابینایان را در نظر داشته باشید و هر کجا که شئون مملکتی مورد بحث است فرهنگ را که بهترین قوای دفاعی و قدرت سازنده کشور است در نظر داشته باشید و معلمان را مورد توجه و عنایت قرار بدهید بنده چون فعلاً در مرحله کارآموزی هستم سخن دراز نمیکنم میخواستم درباره انقلاب اداری و مدارس ملی هم گفتگو بکنم بموقع دیگری واگذار می‌کنم همچنین راجع به مسائل دیگر، درباره فرهنگ و اجتماع حرفهای زیادی دارم که آن را بعد از دوره کارآموزی مطرح خواهم کرد در اینجا از اینکه بذل لطف فرمودید و به عرایض بنده گوش فرا دادید تشکر می‌کنم همچنین از روزنامه‌های کیهان و اطلاعات و فرمان که درباره روشندلان مطالب بسیار خوبی نوشته اند و منادی و نشان-دهنده تقاضاهای نابینایان هستند کمال تشکر را دارم و در آخر خواهشمندم هر کجا اقدامی برای شهرها و دهات میشود دست بنده را بگیرید و با خودتان همراه ببرید.

سخنرانی دکتر خزائلی در مجلس شورای ملی، دوره ۲۲، جلسه ۱۵۷، ۶ آذر ۱۳۴۸
ایشان در صحن علنی به ایراد سخن درباره نابینایان و روشندلان پرداخت.
بنام خدای بزرگ جهان آفرین و با اجازه مقام معظم ریاست و همکاران بسیار گرامی ‌چند دقیقه‌ای مزاحم اوقات شریفتان می‌شوم امروز روز وصل میان رویداد مقدس اسلامی ‌است. دیروز سبط اکبر امام مجتبی مظهر صلح و صفا متولد شدند و در آن شب بنا به اشهر روایات قرآن مجید کتاب آسمانی اسلام بر قلب پیغمیر اکرم نازل شد و تقارن دارد این دو رویداد با روز پایان هفته روشندلان که به امر شاهنشاه ۳سال است جریان دارد. موقع را مغتنم می‌شمارم و هر سه رویداد تبریک عرض می‌کنم و توفیق همه ملت را در پیروزی از نیات مقدس خواستارم وقتی که بنده در سفر سیلان بودم از جانبی همه جا می‌دیدم که راجع به تدابیر رهبر عظیم‌الشأن ما گفتگو می‌داشتند و از جهت دیگر وقتی که کنفرانس جهانی و بین‌المللی نابینایان گشایش می‌یافت شخصی به نام دکتر ایزابل گرانت که خزانه دار این اتحادیه بود وقتی که خواست راجع به نابینایانی که راهنمای نابینایان هستند صحبت کند اول از ایران شروع کرد و از اینکه بنده در پارلمان ایران هستم ابراز خوشوقتی بسیار کرد و در عین حال البته باید گفت در وضع حاضران این خصوصیت به ایران تعلق دارد و در تاریخ گذشته در آمریکا سناتور روشندلی داشته اند و در فنلاند نماینده ای بوده است ولی در وضع حاضر افتخار نصیب بنده شده است. همه جا از آبادانی ایران سخن در میان بود و واقعاً ایرانیها و پارسی‌ها اشتیاق داشتند که به ایران سفر کنند چه خوب است که تسهیلاتی برای آن مردم و مردم ایرانی که خواسته باشند سفر به این گونه نقاط بکنند فراهم بشود تا ایرانیان بهتر قدر کشور خود و فعالیتها و تلاشها را بدانند البته واقعاً شرکت هواپیمائی ملی گاهی اینگونه تسهیلات را فراهم می‌کند و ما هم بهره مند بودیم و چهار بلیط افتخاری در اختیار ما قرار گرفت و من تشکر می‌کنم. تیمسار خادمی ‌و امروز از جانب دیگر یک خصوصیت دیگری دارد در آمریکا روز شکرانه است من هم سپاس می‌دانم در مرحله اول سپاس قلبی خودم را تقدیم می‌دارم به مقام ریاست که امروز افتخار خواهند داد و به آموزشگاه نابینایان تشریف فرا خواهند شد و مسلماً همکاران محترم که در مکتب ایران دوستی پرورش یافته اند حتماً از مقام ریاست پیروی خواهند فرمود و اگر امروز هم گرفتاری داشته باشند بعد از ظهر هر روز می‌توانند آنجا سرکشی کنند و تفقدی نمایند. همچنین از وزارت اطلاعات و دستگاه تلویزیون و رادیو که همکاری تام و تمام کردند بسیار متشکرم، از ارباب مطبوعات که مقالاتی نقل کردند و آنچه رویداد این هفته بود کاملاً شرح دادند به سهم خود بسیار سپاسگزارم، این تشویقی است که می‌شود هفته روشندلان برای این برقرار شده که اولاً ما روشندلان را به جامعه بشناسانیم و برای اینکه خواست روشندلان این است که جامعه بفهمد که در آنها چه استعدادهائی نهفته است و از چه استعدادهائی برخوردارند دیگر اینکه باید در این هفته ما موجبات تشویق روشندلان را فراهم کنیم و مشکلات آنان را مورد مطالعه قرار دهیم خاصیت سوم این هفته هم در این است که بدانیم ظرف سه سال در ایران و جهان چه تحولاتی در امور نابینایان بوجود آمده است البته جهان امسال روبرو شد از طرفی به اینکه در کره ماه بالاخره پا گذاشته شد و پای انسان به این کره‌ای که فقط از نظر زیبائی در شعرها وارد بود مورد تحقیقات قرار گیرد در جهان روشندلان هم یک رویداد بزرگ اتفاق افتاد که کمتر از این عمل نبود برای اینکه از ۲۵ کشور البته نمایندگان روشندل برجسته هم دور هم توانستند جمع بشوند و با هم توانستند تصمیماتی اتخاذ کنند و به خودشان و بهم سرنوشتان خود بیاندیشند و واقعاً توفیقی بسیار عظیم است و باید بعرض عموم برسانم روشندلان مردم عادی و طبیعی هستند نمی‌خواهم عاطفه همکاران عزیز را برانگیزم ولی بدانید آنها همان دردهائی که دیگران دارند آنها هم دارند مثل دیگر مردم تغذیه می‌کنند و شادیها آنها را شاد و خندان می‌سازد استعدادهای نهفته ای دارند دلشان می‌خواهد بروز دهند موفقیت آنها را شاد می‌کند و وقتی مورد بی‌اعتنائی جامعه قرار بگیرند و استعدادشان مورد توجه نباشد افسرده و متأثر می‌شوند ما به فرمان الهی و وصف الهی تأسی باید بجوئیم و همانطوری که خداوند خودش را شاکر می‌داند و بموجب آنچه که سپاسگزاری موجب مزید نعمت است بنده هم در مقابل این سپاسگزاریها مزید نعمت می‌خواهم برای روشندلان اول اینکه این روشندلان احتیاج به سوادآموزی دارند و باید تعلیمات اجباری شامل کودکان آنها و پیکار با بیسوادی شامل بزرگان آنها بشود. سواد حرفه ای باید به آنها یاد داده شود دیروز هم من با مشاور یونسکو در این خصوص صحبت کردم و قانعش کردم که این موضوع را در پاریس مورد مذاکره قرار بدهند اینها برای ایاب و ذهاب وسیله ندارند و برای اینکه خودشان را برسانند به یک مرکز آموزشی در زحمت هستند تا دو سال پیش سه هزار بلیط در اختیار۷۰-۸۰ نفر روشندل قرار گذاشته می‌شد اولین اصلاحی که در شرکت واحد انجام شد این بلیطها قطع کردند در حالیکه باید به آنها واقعاً کمک شود و بلیط مجانی در اختیارشان گذارده شود باید اینها بیمه حوادث راه بشوند که بنده ضمن تقدیم لایحه بیمه این قسمت را عرض کردم ولی مورد توجه واقع نشد پول زیادی هم احتیاج ندارد با سیصد چهارصد هزار تومان این بیمه حوادث راه برای نابینایان انجام می‌شود و امیدوارم در لایحه بیمه‌های اجتماعی منظور بشود نابینایان و مسئله آنها یک مسئله اقتصادی است فرض بفرمائید که انشاء‌الله در آتیه نزدیکی کشاورزی مکانیزه شد آیا ما احتیاج به کشاورزی دستی نداریم و آیا می‌شود گلکاری را با اصول مکانیزاسیون انجام داد مسلماً نه. این امور را نابینایان می‌توانند انجام دهند بنابراین ما باید از استعدادهای اینها استفاده کنیم صنایع سبک مسلماً آینده نزدیک باید بدست نابینایان انجام شود و خوب هم انجام می‌شود این را از حالا باید پرورش بدهیم و این حرف را باید بایشان بیاموزیم تا در ظرف چهار سال بتوانیم مورد استفاده قرار دهیم بنابراین چون یک برنامه اقتصادی است بنده خواهش می‌کنم وزارت امور خارجه برای گنجاندن این برنامه اقتصادی در برنامه همکاریهای منطقه‌ای اقداماتی بفرمایند و این را لازم دانسته بودند برای پیشگیری از نابینائی باید اقدامات پیشگیری انجام بشود تا معلوم شود چه نابینایانی سهل‌العلاجند و برای معالجه آنها اقدام شود و وزارت اطلاعات باید برنامه ای از رادیو و تلویزیون در اختیار آنها بگذارد تا نه به طور مستقیم بلکه بطور غیرمستقیم ما بتوانیم استعدادهای نابینایان و احتیاجات آنها را مورد مطالعه قرار بدهیم و در اختیار وزارت اطلاعات بگذاریم و این برنامه را اجرا بکنیم و احتیاجات آنها را به جامعه معرفی بکنیم که به مشکلات نابینایان برسند و بالاتر از همه رفع تبعیضاتی که به واسطه نابینایی وجود دارد بشود البته خود بنده هم موقعی که می‌خواستم در مسابقات دانشیاری شرکت نم بعلت نابینائی مانع شدند یک نفر امسال در قسمت دانشسرای عالی موفق شد چون نابینا بود آن را راه ندادند بعلت اینکه آئین‌نامه دانشسرای عالی نابینایان را منع کرده و محروم می‌دارد یک دوشیزه‌ای که الان آموزگار است بنام خانم صفاری که استعداد زیادی دارد چند سال پیش شرکت کرد و دوم شد ولی به او اجازه ندادند و حالا سنش از ۲۵ گذشته و در کنکور طبق مقررات جدید در قسمتهای دیگر او را نمی‌پذیرند و این تبعیض هم تبعیض سنی در کنکور به عقیده من امر خوبی نیست و منافات دارد با این که هرکس به تناسب استعداد خودش بهره ور بشود تبعیض سن یا تبعیض بعلت دیگر نباید مانع کار باشد من در خاتمه امیدوارم به حمایت نمایندگان عزیز به هر حزبی که تعلق دارند مسلماً اصلی از اصول مرام نامه آنها کمک به معلولین است طرحهایی بدهند راجع به استخدام نابینایان راجع به صرف بودجه درباره نابینایان، می‌دانید که من به کشور خودم دولت خودم علاقمند هستم و راضی نیستم که یک شاهی از پول مملکت به هدر برود من متعهد می‌شوم هر دیناری که خرج نابینایان می‌شود سه ساله ده برابرش عاید مملکت بشود توفیق همه را از خداوند خواهانم از اینکه به عرایض بنده توجه فرمودید تشکر می‌کنم.

بخشی از سخنرانی آقای کبیری در مجلس شورای ملی، دوره ۲۴، جلسه ۸۱، فروردین ۱۳۵۶
آقای کبیری درباره معلولین ذهنی اظهار نظر کرد و گفت:
با اجازه مقام ریاست و همکاران عزیز، عرایض بنده در دو قسمت به عرض همکاران محترم خواهد رسید، قسمت اول از روی نوشته ای است که قرائت میکنم و قسمت دوم از روی یادداشتهائی خواهد بود که عرض خواهم نمود و تندنویسان گرامی مجلس باید لطف کنند و آنها را ثبت بفرمایند.
بنام خداوند توانا در مورد معلولین و عقب ماندگان جسمی نیز مراکز درمان فوق العاده کم است اگر امروز یک طفل عقب افتاده به بیمارستان شفایحیائیان مراجعه کند ماهها طول میکشد تا برای او جائی تدارک گردد آنچه بنده شنیدم یگانه بیمارستان منحصر بفرد این کشور است در این مورد چند طفل عقب افتاده به بنده مراجعه کردند من هم به بیمارستان شفایحیائیان فرستادم ولی متأسفانه تاکنون نتیجه نگرفتم.

قانون آموزش و پرورش کودکان استثنائی
در مجلس شورای ملی، دوره ۲۴، جلسه ۱۶۲، در آذر ماه ۱۳۵۶، طرحی از طرف بهزیستی و آموزش و پرورش، بررسی آموزش کودکان استثنایی آماده و به تصویب رسید.
بانو دکتر کوکب معارفی (معاون وزارت بهداری و بهزیستی) ـ با کسب اجازه از مقام معظم ریاست به عرض نمایندگان محترم میرساند:
در جلسه مورخ ۲۵۳۶/۹/۱۳ جناب آقای دکتر سید مرتضی مشیر نماینده محترم فسا سؤالی راجع به کودکان عقب افتاده و استثنائی تقدیم مقام محترم ریاست محترم مجلس نمودند که طبق مقررات به موقع، برای پاسخگوئی اعلام آمادگی گردید ولی بدلیل مسافرت جناب آقای دکتر مشیر و سپس طرح بودجه کل کشور در مجلس شورای ملی، پاسخ دادن به سوال مذکور باین جلسه موکول گردید.
چون سؤال مورد بحث در دو قسمت میباشد لازم میدانم قبلاً برای روشن شدن موضوع هر دو مورد را قرائت نمایم.
۱٫ آیا از کودکان عقب افتاده و استثنائی آماری در دست دارند؟ و چنانچه جواب مثبت باشد عده آنها بالغ بر چند نفر بوده و از لحاظ درجات هوشی درچه شرایطی بسر می برند؟
۲٫ با توجه به اینکه در آمریکا، پیشرفته ترین کشور دنیا، قریب شش میلیون نفر کودکان عقب افتاده و استثنائی وجود دارد و مسلماً تعداد کودکان استثنائی کشور ما رقم بسیار چشمگیری را تشکیل میدهد، مشخص فرمایند دولت برای تعلیم و تربیت و حفظ تندرستی این گروه کثیر چه اقدامی تاکنون انجام داده و برای آینده چه برنامه ای در پیش دارند؟
سپس دکتر کوکب معارفی به پاسخ گویی پرسش های حضار پرداخت و در ادامه بحث هایی راجع به این قانون مطرح شد. به دلیل طولانی بودن پاسخ های دکتر معارفی و مباحث نمایندگان از آوردن آنها معذور هستیم.

فصل دوم: حقوق حمایت از معلولین

قانون جامع حمایت از حقوق معلولان
مصوب مجلس شورای اسلامی؛ تاریخ تصویب: ۱۷/۳/۱۳۸۳

ماده۱:
دولت موظف است زمینه‌های لازم را برای تأمین حقوق معلولان، فراهم و ‌حمایت‌های لازم را از آنها به عمل آورد.
‌تبصره: منظور از معلول در این قانون به افرادی اطلاق می‌گردد که به تشخیص‌ کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی بر اثر ضایعه جسمی، ذهنی، روانی یا توأم، اختلال‌ مستمر و قابل توجهی در سلامت و کارآئی عمومی وی ایجاد گردد، به طوری که موجب‌ کاهش استقلال فرد در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی شود.

‌ماده۲:
کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای ‌عمومی و انقلابی موظفند در طراحی، تولید و احداث ساختمانها و اماکن عمومی و معابر ‌و وسایل خدماتی به نحوی عمل نمایند که امکان دسترسی و بهره‌مندی از آنها برای‌ معلولان همچون افراد عادی فراهم گردد.
‌تبصره۱: وزارتخانه‌ها، سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی ‌و انقلابی موظفند جهت دسترسی و بهره‌مندی معلولان، ساختمانها و اماکن عمومی، ‌ورزشی و تفریحی، معابر و وسایل خدماتی موجود را در چارچوب بودجه‌های مصوب‌ سالانه خود مناسب‌ سازی نمایند.
‌تبصره۲: شهرداری ها موظفند از صدور پروانه احداث و یا پایان کار برای آن تعداد ‌از ساختمان ها و اماکن عمومی و معابری که استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان را‌ رعایت نکرده باشند خودداری نمایند.
‌تبصره۳: سازمان بهزیستی کشور مجاز است بر امر مناسب‌ سازی ساختمان ها و ‌اماکن دولتی و عمومی دستگاه های مذکور در ماده فوق نظارت و گزارشات اقدامات آنها را‌ درخواست نماید.
‌تبصره۴: آئین‌نامه اجرایی ماده فوق ظرف سه ماه مشترکاً توسط وزارت مسکن و ‌شهرسازی، سازمان بهزیستی کشور و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه و‌ به ‌تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

‌ماده۳:
سازمان بهزیستی کشور موظف است در چارچوب اعتبارات مصوب در ‌قوانین بودجه سالانه اقدامات ذیل را به عمل آورد:
‌الف. تأمین خدمات توانبخشی، حمایتی، آموزشی و حرفه ‌آموزی مورد نیاز‌ معلولان با مشارکت خانواده‌های معلولان و همکاری بخش غیردولتی (‌خصوصی،‌ تعاونی، خیریه) و پرداخت یارانه (‌کمک هزینه) به مراکز غیردولتی و خانواده‌ها.
ب. گسترش مراکز خاص نگهداری، آموزشی و توانبخشی معلولان واجد شرایط(‌معلولان نیازمند، معلولان بی‌سرپرست، معلولان مجهول‌الهویه، معلولان با ناهنجاریهای‌ رفتاری) با همکاری بخش غیردولتی و پرداخت تسهیلات اعتباری و یارانه (کمک هزینه) ‌به آنها.
ج. تأمین و تحویل وسایل کمک توانبخشی مورد نیاز افراد معلول.
‌د. گسترش کارگاههای آموزشی، حمایتی و تولیدی معلولان و ارائه خدمات ‌توانبخشی حرفه‌ای به معلولان جهت توانمند سازی آنان.
‌تبصره : کارگاههای آموزشی، حمایتی و تولیدی معلولان موضوع ماده فوق از‌ شمول قانون کار مصوب ۲۹/۸/۱۳۶۹ مستثنی خواهد بود.

‌ماده۴:
معلولان می‌توانند در استفاده از امکانات ورزشی، تفریحی، فرهنگی و ‌وسایل حمل و نقل دولتی (‌مترو، هواپیما، قطار) از تسهیلات نیمه‌ بها بهره‌مند گردند.
‌تبصره : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تربیت بدنی و شهرداری ها موظفند ‌کتابخانه، اماکن ورزشی، پارک و اماکن تفریحی خود را به نحوی احداث و تجهیز نمایند که ‌امکان بهره‌مندی معلولان فراهم گردد.

‌ماده۵:
افراد تحت سرپرستی معلولان با معرفی سازمان بهزیستی کشور تحت‌پوشش بیمه خدمات درمانی و معلولان تحت پوشش بیمه خدمات درمانی و بیمه مکمل‌درمانی قرار می‌گیرند.

‌ماده۶:
یکی از فرزندان اولیائی که خود ناتوان و معلول بوده (‌هر دو یا یکی از آنها‌ معلول باشد) و یا حداقل دو نفر از فرزندان آنها ناتوان و معلول باشد از انجام خدمت ‌وظیفه عمومی معاف می‌گردد.
‌تبصره : همسرانی که زن ناتوان و معلول خود را سرپرستی می‌نمایند مادامی که ‌سرپرستی همسر ناتوان و معلول را برعهده داشته باشند از انجام خدمت وظیفه عمومی ‌معاف می‌گردند.

‌ماده۷:
دولت موظف است جهت ایجاد فرصت‌های شغلی برای افراد معلول‌ تسهیلات ذیل را فراهم نماید:
‌الف. اختصاص حداقل سه درصد (۳%) از مجوزهای استخدامی (‌رسمی، ‌پیمانی، کارگری) دستگاههای دولتی و عمومی اعم از وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات، شرکتها و نهادهای عمومی و انقلابی و دیگر دستگاههایی که از بودجه عمومی کشور ‌استفاده می‌نمایند به افراد معلول واجد شرایط.
ب. تأمین حق بیمه سهم کارفرما توسط سازمان بهزیستی کشور و پرداخت آن به‌ کارفرمایانی که افراد معلول را به کار می‌گیرند.
ج. پرداخت تسهیلات اعتباری به واحدهای تولیدی، خدماتی، عمرانی و صنفی ‌و کارگاه های تولیدی حمایتی در مقابل اشتغال افراد معلول به میزانی که در قوانین بودجه‌ سالانه مشخص می‌گردد.
‌د. پرداخت تسهیلات اعتباری خود اشتغالی (‌وجوه اداره شده) به افراد معلول به ‌میزانی که در قوانین بودجه سالانه مشخص می‌گردد.
‌هـ. پرداخت تسهیلات اعتباری (‌وجوه اداره شده) جهت احداث واحدهای‌تولیدی و خدماتی اشتغال زا به شرکتها و مؤسساتی که بیش از شصت درصد (۶۰%) سهام و‌سرمایه آنها متعلق به افراد معلول است.
‌و. اختصاص حداقل شصت درصد (۶۰%) از پستهای سازمانی تلفنچی(‌اپراتور‌تلفن) دستگاهها، شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی به افراد نابینا و کم بینا و معلولان ‌جسمی، حرکتی.
‌ز. اختصاص حداقل شصت درصد (۶۰%) از پستهای سازمانی متصدی دفتری و‌ ماشین‌نویسی دستگاهها، شرکتها و نهادهای عمومی به معلولین جسمی، حرکتی.
‌تبصره۱: کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای ‌عمومی و انقلابی مجازند تا سقف مجوزهای استخدامی سالانه خود، افراد نابینا و ناشنوا‌ و معلولین ضایعات نخاعی واجد شرایط را رأساً به صورت موردی و بدون برگزاری آزمون ‌استخدامی به کار گیرند.
‌تبصره۲: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است سه درصد (۳%) از ‌مجوزهای استخدامی سالانه وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات دولتی، شرکتها و نهادهای‌ عمومی و انقلابی را کسر و دراختیار سازمان بهزیستی کشور قرار دهد تا نسبت به برگزاری ‌آزمون استخدامی اختصاصی برای معلولین واجد شرایط با همکاری سازمان مدیریت و ‌برنامه‌ریزی کشور اقدام و معلولین واجد شرایط پذیرفته شده را حسب مورد به دستگاه ‌مربوطه معرفی نماید.
‌تبصره۳: سازمان بهزیستی کشور مجاز است در قالب اعتبارات مصوب خود،‌ صندوق فرصتهای شغلی معلولان و مددجویان بهزیستی را ایجاد و اساسنامه آن را ‌به‌ تصویب هیأت وزیران برساند.
‌تبصره۴: سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور موظف است آموزشهای لازم فنی ‌و حرفه‌ای را متناسب با بازار کار برای معلولان به صورت رایگان و تلفیقی تأمین نماید.

‌ماده۸:
معلولان نیازمند واجد شرایط در سنین مختلف می‌توانند با معرفی سازمان ‌بهزیستی کشور از آموزش رایگان در واحدهای آموزشی تابعه وزارتخانه‌های آموزش و‌ پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دیگر‌ دستگاههای دولتی و نیز دانشگاه آزاد اسلامی، بهره‌مند گردند.
‌تبصره: آئین‌نامه اجرائی این ماده مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و‌ وزارتخانه‌های مذکور و دانشگاه آزاد اسلامی ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این قانون ‌تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

‌ماده۹:
وزارت مسکن و شهرسازی، بانک مسکن و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی‌ موظفند حداقل ده درصد (۱۰%) از واحدهای مسکونی احداثی استیجاری و ارزان قیمت‌ خود را به معلولان نیازمند فاقد مسکن اختصاص داده و با معرفی سازمان بهزیستی کشور‌ در اختیار آنان قرار دهند.
‌تبصره۱: سیستم بانکی کشور مکلف است، تسهیلات اعتباری یارانه‌دار مورد نیاز ‌احداث و خرید مسکن معلولان را تأمین و به معلولان یا تعاونی‌های آنها و یا مؤسسات ‌خیریه‌ای که برای معلولان، مسکن احداث می‌نمایند پرداخت کند.
‌تبصره۲: سازمان ملی زمین و مسکن موظف است زمین مورد نیاز احداث ‌واحدهای مسکونی افراد معلول فاقد مسکن را به نرخ کارشناسی تهیه و در اختیار افراد ‌مذکور و یا تعاونی‌ها و مؤسسات خیریه‌ای که برای آنان مسکن احداث می‌نمایند قرار‌ دهد.
‌تبصره۳: معلولان از پرداخت هزینه‌های صدور پروانه ساختمانی، آماده‌سازی ‌زمین و عوارض نوسازی معاف می‌گردند.
‌تبصره۴: سازمان بهزیستی کشور موظف است در قالب اعتبارات مصوب خود در‌قوانین بودجه سالانه و کمکهای یارانه‌ای اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به احداث‌ واحدهای مسکونی برای معلولان و مددجویان اقدام و مالکیت یا بهره‌برداری آنها را ‌مطابق آئین‌نامه‌ای که سازمان بهزیستی کشور با همکاری وزارت مسکن و شهرسازی و ‌سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه و به‌ تصویب هیأت وزیران می‌رسد به معلولان و ‌مددجویان واجد شرایط واگذار نماید.

‌ماده۱۰:
میزان کمک هزینه (‌یارانه) پرداختی سازمان بهزیستی کشور به مراکز‌غیردولتی (‌روزانه و شبانه‌روزی) بابت نگهداری، خدمات توانبخشی و آموزشی و‌حرفه‌آموزی معلولان همه ساله با درنظر گرفتن نرخ تمام شده خدمات و تورم سالانه‌ مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت‌ بازرگانی تهیه و قبل از خرداد ماه هر سال به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

‌ماده۱۱:
مرکز آمار ایران مکلف است در سرشماری‌های عمومی جمعیت کشور‌به نحوی برنامه‌ریزی نماید که جمعیت افراد معلول به تفکیک نوع معلولیت آنها مشخص‌گردد.

‌ماده۱۲:
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است حداقل دو ‌ساعت از برنامه‌های خود را در هر هفته در زمان مناسب به برنامه‌های سازمان بهزیستی ‌کشور و آشنائی مردم با توانمندی های معلولین اختصاص دهد.

‌ماده۱۳:
سازمان بهزیستی کشور موظف است با ایجاد ساز و کار مناسب، نسبت‌ به قیمومت افراد معلول اقدام نماید، دادگاهها موظفند در نصب یا عزل قیم افراد معلول ‌صرفاً از طریق سازمان مذکور عمل و مبادرت به صدور حکم نمایند.
‌تبصره۱: سازمان بهزیستی کشور موظف است جهت دفاع از حقوق افراد معلول، در محاکم قضائی وکیل تعیین نموده و به دادگاه مربوطه معرفی کند.
‌تبصره۲: سازمان بهزیستی کشور مجاز است در موارد ضروری جهت جلوگیری از ‌تضییع حقوق معلولان بی‌سرپرست به نمایندگی از آنها در دادگاهها طرح دعوا و‌ دادخواهی نماید.
‌تبصره۳: آئین‌نامه اجرائی این ماده ظرف مدت سه ماه مشترکاً توسط سازمان ‌بهزیستی کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

‌ماده۱۴:
مؤدیان مالیاتی می‌توانند ازطریق سازمان بهزیستی کشور و با نظارت آن‌ جهت احداث مراکز توانبخشی، درمانی و حرفه‌آموزی و مسکن مورد نیاز افراد معلول‌اقدام نمایند. گواهی هزینه مؤدیان مالیاتی در موارد فوق که به تأیید سازمان بهزیستی کشور‌ رسیده باشد به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی آنان تلقی می‌گردد.
‌تبصره: آئین‌نامه اجرایی این ماده مشترکاً توسط سازمان بهزیستی کشور و وزارت ‌امور اقتصادی و دارائی ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ قانونی تهیه و به تصویب‌ هیأت ‌وزیران خواهد رسید.

‌ماده۱۵:
رؤسای سازمانهای بهزیستی استانها مجازند در جلسات شورای ‌برنامه‌ریزی و توسعه استان و گروه های کاری آن به عنوان عضو شرکت نمایند.
‌تبصره: به منظور کمک به اشتغال معلولان و مددجویان، رئیس سازمان بهزیستی ‌کشور مجاز است در جلسات شورای عالی اشتغال شرکت نماید.

‌ماده۱۶:
اعتبار مورد نیاز اجرای این قانون از محل منابع زیر تأمین می‌گردد:
۱٫ از محل اعتباراتی که دستگاهها و نهادها حسب وظایف قانونی در قوانین‌ بودجه سالانه منظور می‌نمایند.
۲٫ از محل اعتبارات هزینه‌ای و تملک سرمایه‌ای سازمان بهزیستی کشور که تاکنون‌ از محل اعتبارات مذکور خدمات لازم را به معلولان ارائه می‌داده است.
۳٫ از محل وجوه واصله از اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در کشور.
۴٫ از محل صرفه‌جوئی در هزینه‌های دستگاهها، شرکتهای دولتی و نهادهای‌عمومی که میزان سالانه آن برای هر یک از دستگاهها و شرکتها و نهادها را هیأت وزیران‌مشخص می‌نماید.
‌تبصره۱: آئین‌نامه اجرائی این ماده توسط سازمان بهزیستی کشور و سازمان‌ مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌تبصره۲: آن تعداد و یا بخشی از مواد این قانون که نیاز به اعتبار جدید داشته باشد ‌مادامی که اعتبار لازم از محل منابع مذکور در این ماده تأمین نگردد، اجرا نخواهد شد.

مکاتبات بین مجلس و دولت
نامه ریاست مجلس آقای کروبی به آقای سید محمد خاتمی
حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای سید محمد خاتمی
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
طرح تأمین حقوق معلولان و ایجاد تسهیلات لازم برای آنها که یک فوریت آن در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی با اصلاحاتی در عنوان و متن تصویب شده بود به لحاظ انقضای مهلت مقرر موضوع اصل نود و چهارم (۹۴) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و عدم وصول پاسخ شورای محترم نگهبان، در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (۱۲۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست ارسال می گردد.
رئیس مجلس شورای اسلامی ـ مهدی کروبی

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
قانون جامع حمایت از حقوق معلولان که در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ شانزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و سه مجلس شورای اسلامی تصویب و بدون ارائه نظر از سوی شورای نگهبان در مهلت مقرر در اصل نود و چهارم قانون اساسی طی نامه شماره ۱۶۰۷۸ مورخ ۶/۳/۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی واصل گردیده است، به پیوست جهت اجراء ابلاغ می گردد.
ریس جمهورـ سید محمد خاتمی

دانلود فایل PDF کتاب
مراکز و کتابخانه های ویژه معلولین، همچنین افراد دارای معلولیت جهت دریافت رایگان نسخه کاغذی و چاپی یا نسخه صوتی و گویا آن می توانند با دفتر فرهنگ معلولین مکاتبه نمایند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *