ترجمه بیانیه فدراسیون جهانی ناشنوایان درباره استانداردسازی زبان‏ های اشاره

ترجمه بیانیه فدراسیون جهانی ناشنوایان درباره استانداردسازی زبان‏ های اشاره
۲۰ می ۲۰۱۴

بر پایه پیمان‎نامه حقوق افراد دارای معلولیت در سازمان ملل متحد (CRPD )، ماده 21، دولت‎ها موظف هستند که زبان اشاره را به رسمیت شناخته و استفاده از آن را تقویت کنند. معنای زبان اشاره در این پیمان‎نامه، زبان اشاره‌ای است که ناشنوایان در جاهای مختلف دنیا استفاده می‏کنند.
بعضی محققان یا سازمان‎ها در جاهای مختلف دنیا تلاش کرده و می‎کنند که زبان‎های اشاره را استاندارد کنند. آنها فرهنگ لغات اشاره منتشر می‏کنند و در آن برای هر مفهوم تنها یک اشاره را استاندارد معرفی می‎کنند و گونه‎های دیگر اشاره برای آن مفهوم را نادیده می‎گیرند. این برخورد، برخورد نادرستی است. زیرا به این ترتیب گونه‎های مختلفی که به طور طبیعی در جوامع ناشنوا شکل گرفته است، در این فرهنگ لغات منعکس نخواهد شد. اگر این فرهنگ لغات به عنوان منبعی برای آموزش زبان اشاره استفاده شود، یا برای تربیت مترجمان از آن استفاده شود، یا منبعی برای ثبت و توصیف زبان اشاره در نظر گرفته شود، بسیار منبع ناقصی خواهد بود و بیان کننده واقعیت غنی و تنوع گونه‎های زبان اشاره در یک کشور نیست. حتی ممکن است تداوم چنین فعالیتی در استاندارد سازی زبان باعث بیگانه شدن یا محروم شدن جوامع ناشنوایان از حقوق زبانی‎شان شود.
بنابراین لازم است تأکید کنیم که زبان‏های اشاره زبان‎هایی کامل و طبیعی هستند که ساختاری مستقل از زبان‏های گفتاری دارند. مسلماً این زبان‎ها به دلیل اینکه در کنار زبان‎های گفتاری یک جامعه حضور دارند، تحت تأثیر زبان‏های گفتاری پیرامون خود هستند ولی ساختارشان کاملاً متفاوت است.
بعضی افراد گمان می‎کنند که برای هر کلمه یا برای هر مفهوم باید تنها و تنها یک اشاره وجود داشته باشد که دیدگاه غلطی است. این دیدگاه هم از نظر زندگی روزمره زبانی و هم از دید علمی دیدگاه نادرستی است. باید توجه کنیم که در زبان‎های گفتاری هم این طور نیست که تنها یک کلمه برای یک مفهوم وجود داشته باشد (مثلاً به کلمات پاک، تمیز، نظیف، پاکیزه در فارسی توجه کنید که همگی در کنار هم در زبان فارسی حضور دارند و استفاده می‎شوند).
زبان‏های اشاره هم مانند زبان‏های گفتاری دارای گونه‎های مختلف اجتماعی هستند (Lucas and Valli 1992 and Lucas, Bayley, and Valli 2001 ) به وجود آمدن این گونه‎های مختلف اجتماعی به عوامل زیر بستگی دارد:
– تنوع جغرافیایی (شهر یا استان یا منطقه زندگی یک گروه ناشنوا)
– سن (تفاوت زبانی جوان‎ترها و پیرترها)
– تحصیلات (به میزان سطح سواد و تحصیلات افراد، زبانشان با هم متفاوت است)
– پیشینه خانوادگی (افرادی که در خانواده ناشنوا بزرگ شده‎اند با افرادی که والدین شنوا دارند، زبانشان متفاوت است)
– ارتباطات اجتماعی و میزان تماس با گروه‎های مختلف
– تفاوت‎های نژادی و قومی
– تفاوت سبک زبان بسته به موقعیت (رسمی، غیر رسمی، دوستانه، ادبی، شاعرانه و…)
– واژه‎های هم‏معنی با بار معنایی متفاوت (روش‎های مختلف بیان یک مفهوم)
همه زبان‏های دنیا این ویژگی را دارا هستند که برای بیان یک مفهوم روش‎ها یا کلمات مختلفی استفاده شوند. تنوع زبانی یک ویژگی طبیعی و مهم است که هم در زبان‎های گفتاری و هم در زبان‏های اشاره وجود دارد.
فدراسیون جهانی ناشنوایان درباره این موضوع بیانه‎ای منتشر کرده است. این بیانیه را در این پیوند اینترنتی به زبان انگلیسی می‎توانید مطالعه کنید:
http://wfdeaf.org/wp-content/uploads/2014/02/WFD-statement-sign-language-work.pdf
در این بیانیه تأکید شده است که کارها و فعالیت‏های مرتبط با زبان اشاره لازم است که با دخالت و حضور گویشوران بومی و طبیعی زبان اشاره و اعضای فدراسیون جهانی ناشنوایان انجام شود. همچنین باید توجه داشته باشیم که پیمان‏نامه حقوق افراد دارای معلولیت که در سازمان ملل متحد به تصویب رسید همه دولت‏ها را ملزم کرده که اطمینان حاصل کنند که ناشنوایان در استفاده از زبان اشاره آزادی عمل داشته باشند. فدراسیون جهانی ناشنوایان معتقد است که کارهای آموزشی و پژوهشی بر روی زبان‏های اشاره باید منعکس کننده اشارات مختلف طبیعی باشد که در جوامع گوناگون ناشنوایان مورد استفاده افراد قرار می‏گیرد. بنابراین فرهنگ لغاتی که برای زبان اشاره تهیه می‏شود باید دربرگیرنده اشاره‏های مختلف برای یک مفهوم باشد که در نقاط مختلف یک کشور وجود دارد.
درست نیست که تنها یک اشاره از میان چندین گونه انتخاب شود و تنها همان یکی را در فرهنگ لغات ثبت کنند. بنابراین فدراسیون جهانی ناشنوایان هیچ فعالیت استانداردسازی مرتبط با زبان‏های اشاره را حمایت نمی‏کند، بلکه فعالیت‏های زبان‏شناسانه‏ای را حمایت می‏کند که در آنها ثبت و توصیف زبان‏های اشاره به طور دقیق و کامل نشان‏دهنده زبان طبیعی ناشنوایان باشد.
استانداردسازی زبان شامل فعالیت‏های مختلفی است که همگی از نظر فدراسیون نادرست تلقی می‎شوند. بعضی از این فعالیت‏های نادرست شامل موارد زیر است:
– زبان اشاره قدیمی را “ناصحیح” خواندن و زبان اشاره دیگری را جایگزین آن کردن
– یکی کردن گونه‏های مختلف زبان به صورت یک زبان اشاره واحد
– حذف کردن اشارات خارجی از زبان اشاره
هیچ کدام از این فعالیتها مورد حمایت فدراسیون جهانی ناشنوایان نیست.

توضیح مترجم: از دیگر فعالیت‏های نادرستی که در ایران در استانداردسازی زبان اشاره انجام شده، تحمیل دستور زبان فارسی به زبان اشاره است. به این ترتیب که دستور طبیعی زبان اشاره را “نادرست” تلقی کرده و سعی کرده‏اند دستور فارسی را جایگزین کنند که نتیجه آن بیگانه شدن ناشنوایان با این روش ارتباطی ناقص است. در دستور زبان اشاره حالات صورت (ابرو، دهان و لبها و…) اهمیت بسیاری دارد و با حذف آنها از زبان اشاره، درصد بالایی از ارتباط زبانی مختل خواهد شد.

برگرفته از وب سایت www.wfdeaf.org
منبع: سارا سیاوشی، سایت جوانان ناشنوای پیشتاز ایران، 20 خرداد 1393

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *