معلولین و آیت الله العظمی سید علی سیستانی مدظلّه

print

معلولین و آیت الله العظمی سید علی سیستانی مدظلّه

ایشان در ربیع الاول 1349ق (82 سال پیش) در سرزمین علم‏پرور خراسان متولد شد. پدر بزرگوارش از عالمان متعهد و زاهدان متنسک خراسان بود. نخست نزد پدر، سپس نزد استادان بزرگواری همچون محمد تقی ادیب نیشابوری به فراگیری علوم ادبی و دانش‏های دینی پرداخت. آنگاه جهت تکمیل تحصیلات در سال 1368ق به قم مهاجرت کرد و در حوزه علمیه قم مشغول شد. مهم‏ترین استادش در قم حضرت آیت‏الله العظمی بروجردی بود. پس از چهار سال اقامت در قم، در سال 1371ق به نجف اشرف رفت تا از استوانه‏های فقاهت و علوم شیعی خوشه ‏چینی نماید. از اینرو به درس حضرت آیت‏الله العظمی سید ابوالقاسم خوئی راه یافت و حدود یک دهه از ایشان استفاده کرد. پس از رحلت استاد مکرم، آیت‏الله العظمی سیستانی بر ایشان نماز گذارد و به درخواست گروه‏هایی از شیعیان در کشورهای مختلف به تألیف و انتشار رساله عملیه اقدام فرمودند. هم اکنون ایشان از مراجع معظم بوده و میلیون‏ها شیعه در سراسر جهان از ایشان تقلید می‏کنند.
گروه‏هایی از معلولین درخواست نشر رساله عملیه و آثار فتوایی ایشان را به روش بریل، گویایی و زبان اشاره داشته‏اند که تعدادی از آنها در سال‏های اخیر منتشر شده است. از سوی دیگر دفتر فرهنگ معلولین درصدد انتشار مجموعه آراء فقهی معظم‏له در مسائل و موضوعات مختلف معلولین است. اکنون فتاوایی از ایشان ذیلاً تقدیم می‏گردد:
فتاوا و نظرات شرعی
هرگاه نماز جمعه‏ ای که دارای شرائط است برپا شود اگر برپا کننده‏اش امام علیه‏السلام یا نماینده خاص او باشد، حضورش واجب است، و در غیر این صورت واجب نیست. و در صورت اول نیز بر چند گروه واجب نیست:
اول: زنان دوم: بردگان سوم: مسافران، هرچند مسافری که وظیفه‏اش تمام باشد، مثل مسافری که قصد اقامت نموده باشد. چهارم: بیماران، نابینایان و افراد پیر پنجم: افرادی که فاصله آنان تا محل نماز جمعه بیش از دو فرسخ شرعی باشد. ششم: افرادی که حضور آنان در نماز جمعه به علت باران یا سرمای شدید و مانند آن سخت و دشوار باشد.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله720.
***
اگر بواسطه مانع شخصی مانند نابینایی یا در زندان بودن نتواند در اول وقتِ نماز به داخل شدنِ وقت یقین کند، باید نماز را به تأخیر بیندازد تا یقین یا اطمینان کند که وقت داخل شده است. و همچنین است ـ بنابر احتیاط لازم ـ اگر مانع از یقین به داخل شدن وقت از موانع عمومی از قبیل ابر و غبار و مانند اینها باشد.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله730.
***
سوال: افراد عقب مانده ذهنی علی رغم سن‏های بالا از نظر درک و عقل، گاه درحد، کودکان 12 ساله و یا پایینتر می‏باشند آیا تکلیف شرعی از گردن آنها ساقط می‏شود یا خیر:
جواب: اگر دیوانه نباشند و درک داشته باشند مکلف‏اند.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: کودکان ناشنوا به دلیل تأخیر در رشد اجتماعی (به واسطه کمبود گنجینه لغات) آیا دیرتر از افراد سالم به سن تکلیف می‏رسند یا خیر؟
جواب: اگر درک داشته باشند مکلف‏اند.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: با توجه به اینکه معلولین ذهنی درجات مختلفی دارند، و اکثر آنها نسبت به جنس مخالف هیچ گونه تحریکی ندارند، آیا باید در مقابل آنها حجاب داشت؟
جواب: اگر ممیز نباشد واجب نیست.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: من معلولی هستم که هر دو سه ماه یکبار حمام میکنم. باتوجه به شرایطم آیا با این وجود نماز قبول است، همچنین دستشویی را چیکار کنم؟
جواب: نماز خواندن با بدن نجس در مفرض سوال اشکال ندارد.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: آیا کار کردن با انسانهای که معلول هستند هم از لحاظه فیزیزک و روحی اشکالی‌ دارد؟ البته اگر از جنس مخالف باشد؟ مثلا حمام دادنشان، لباس به تن دادنشان، توالت بردنشان.؟ آیا فرقی‌ هم بین پیر و جوان بودنشان دارد؟
جواب: نگاه کردن و یا لمس عورت شخص دیگر حرام است.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: حكم اسقاط جنين معلول عقب مانده ذهنى يا ناقصُ الخلقه چيست؟
جواب: در هيچ حالى جايز نيست مگر اين كه بقاى آن در شكم مادر براى او موجب ضرر و يا حرج فوق تحمّل باشد و روح در او دميده نشده باشد .
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سؤال: از نظر شرع سقط كردن كودكى كه در شکم مادر است و مشخص شده كه معلول است در صورت اينكه زير 4 ماه باشد چگونه است؟ اگر از 4 ماه بگذرد چگونه است؟
جواب: بعد از ولوج روح مطلقاً جايز نيست و قبل از آن اگر حفظ جنين براى مادر ضررى يا حرجى باشد سقط آن مانعى ندارد.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: من یک جانباز شیمیایی هستم آیا استفاده از اسپری مخصوص برای رفع تنگی نفس در طول مدت روزه داشتن روزه را باطل میکند یا نه (گاهی اوقات در طول روز مجبور به استفاده از اسپری میشوم)؟
جواب: چنانچه رطوبتی وارد مجرای طعام نشود مانعی ندارد.
منبع: پایگاه اینترنتی دفتر آیت الله العظمی سیستانی
***
سوال: آیا داد و ستد سگانی که در مغرب زمین تعلیم دیده می‏شوند و نابینایان را در خیابان‏ها و راهها، همراهی می‏کنند، جایز است؟
جواب: خرید و فروش سگ جایز نیست لیکن آن کس که چنان سگی را دارد حق اختصاص پیدا کرده است در این صورت مانعی نیست که او در برابر دریافت مبلغی از آن حق صرف نظر کند و پرداخت کننده وجه، صاحب آن حق شناخته میشود و سگ به او اختصاص پیدا میکند هم چنانکه اگر سگ دارای منافع حلال باشد که حراست و نگهبانی از آن جمله است ،اجاره دادن آن مانعی ندارد.
منبع: فقه برای غرب نشینان، مسأله271.
***
اگر بواسطه پیری یا ناتوانی، یا ترس از دزد و جانور و مانند اینها، یا نداشتن وسیله‏ای که آب از چاه بکشد، دسترسی به آب نداشته باشد، باید تیمم کند.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله653.
***
اگر کسی که مستطیع شده حج نکند، و بعد بواسطه پیری یا مرض و ناتوانی، نتواند حج نماید، یا حرجی باشد و ناامید باشد از اینکه بعداً خودش حج کند، باید دیگری را از طرف خود بفرستد، و در صورتی که بعداً قدرت پیدا کرد، خودش نیز حج نماید و همچنین است اگر در سال اولی که به قدر رفتن حج مال پیدا کرده، بواسطه پیری یا مرض یا ناتوانی نتواند حج کند وناامید از توانائی خود باشد، و در تمام این صور احتیاط مستحب آن است که چنانچه منوب عنه مرد باشد، نائب صروره باشد، یعنی کسی باشد که برای اولین بار به حج می‏رود.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله2004.
***
اگر در بین نماز از ایستادن عاجز شود، باید بنشیند، و اگر از نشستن هم عاجز شود، باید بخوابد، ولی تا بدنش آرام نگرفته باید چیزی از ذکرهای واجب را نگوید.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله955.
***
کسی که برای رکوع باید با سر اشاره کند اگر نتواند با سر اشاره کند، باید به نیت رکوع چشم‏ها را برهم بگذارد و ذکر آن را بگوید و به نیت برخواستن از رکوع چشم‏ها را باز کند و اگر از این هم عاجز است باید در قلب خود نیت رکوع کند ـ و بنابر احتیاط واجب ـ با دست خود برای رکوع اشاره کند و ذکر آن را برای اولین بار بگوید و این صورت اگر ممکن است ـ بنابر احتیاط واجب ـ جمع کند بین این عمل و اشاره به رکوع در حال نشستن.
منبع: توضیح المسائل، چاپ بیست و هشتم، مسأله1023.

آثار درباره
تاکنون چند اثر درباره حضرت آیت الله العظمی سیستانی در دفتر فرهنگ معلولین تولید و عرضه شده است:
1- فقیه وارسته، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، نوید اسلام، 1382. (نسخه گویا: قم، 1391، 8 ساعت)
2- الإمام سیستانی رؤیة من الداخل، عمار البغدادی، بیروت، دار قمر العشیرة، 1425ق. (نسخه گویا: قم، 1392، 10 ساعت)
3- الإمام سیستانی شیخ المرجعیة المعاصرة فی النجف الأشرف، محمد صادق محمد باقر بحرالعلوم، النجف الاشرف، 1429ق. (نسخه گویا: قم، 1392، 12 ساعت)
4- رساله توضیح المسائل (نسخه بریل: قم، 1391، 6 جلد، 750ص)
5- فقه برای غرب نشینان (نسخه بریل: قم، 1391، 2 جلد، 400ص)
6- مناسک الحج (نسخه بریل: قم، 1392، 3 جلد، 600ص)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *