روز جهانی معلولین و دغدغه ها

hojatحجت اله شاه زیدی، 12 آذر 1392
همانطور که از موضوع برداشت می شود سعی داشتیم به بهانه روز جهانی معلولین 12 آذر/سوم دسامبر نگاهی به مشکلات و دغدغه های معلولان داشته باشیم.اما نگاشتن در مورد موضوعی که عوارضش برایت قابل لمس نباشد ،شاید نتوان حق مطلب را ادا کرد، ولی چه کنم که قرعه بنام ما زده شد،آنچه صحیح یافتم تا حتی المقدور حق مطلب ادا شود،گوش سپردن به دغدغه های افرادی بود که درگیر معلولیت بودند،همه آنها با آنکه معلول بودند مدیران سازمانهای مردم نهادی(NGO)که دغدغه شان فرهنگ سازی و خدمت رسانی به معلولین بود.آنچه بدان اشاره می شود مجموعه ای از دغدغه ها و یافته های این مدیران در افتتاحیه دفتر فرهنگ معلولین* می باشد.دکتر مسعود گلچین استاد رشته جامعه شناسی دانشگاه تربیت معلم و مدیر مؤسسه فرهنگی و هنری الغدیر در خلال صحبت هایش که ضرورت تأسیس شبکه جهانی کتاب محور را موضوع بحث قرار داده بود به نکته ای حائز اهمیت اشاره کرد، وی با بیان این موضوع که کسانی ممکن است از محدودیتهایی برخوردار باشند،با توجه کلمه محدودیت ، امروز ما از کلمه معلولان استفاده میکنیم، اگر کاستیهایی احیاناً وجود دارد. این کاستیها عمدتاً نه دیگر از سوی خود آن فردی که دچار کاستی است، بلکه متوجه جامعه ای است که نمیتواند خودش را سامان بدهد و نیازهای این عزیزان را مرتفع کند و فضای مناسب برای زندگی و فعالیت و رشد علمی این عزیزان فراهم آورد. از اینرو از واژه محدود و محدودیت به جای معلول و معلولیت استفاده میکنم. در بخش دیگری از صحبت هایش با اشاره به این موضوع که در بخش پژوهش بحث نیازهای مطالعاتی و پژوهشی عزیزان معلول، به ویژه نابینایان که محدودیت دسترسی به منابع دارند ولی عشق ، علاقه و انگیزه آنان برای یاد گرفتن زیاد است. آتشی در دلها سر بر میدارد که چرا نمیتوانند منابع را بخوانند، چرا نمیتوانند آنچنان که می باید مانند دیگران به کتابها دسترسی پیدا کنند و با محدودیت روبرو هستند، ایشان با تأکید بر این موضوع که در خصوص گسترش فرهنگ دینی ، مراکز بسیاری وجود دارند و تولیداتی دارند اما تاکنون تدبیری در خصوص مناسب سازی این تولیدات برای بهره برداری توسط معلولان وجود نداشته ،ایشان خواستار زمینه سازی در این خصوص شد.آقای یعقوب عبدی پور کارشناس و مسئول آموزش نابینایان و مدیر موسسه فرهنگی هنری توان پویان الغدیر تهران در خصوص خلاء در نظام آموزش و پرورش نابینایان به این نکته اشاره کرد که آموزش بچه های نابینا با اینکه باید به صورت یکپارچه دیده شود ولی الآن اینگونه نیست که یک طفل نابینا پس از تولد پرونده ای داشته باشد و در هر دوره متناسب با رشد او کارشناسان و متخصصین برایش برنامه ریزی کنند و در پرونده اش ثبت شود، تا برسد به دانشگاه و مدارج بالای علمی. حتی قبل از تولدشان مشاوره هایی که لازم است انجام بشود، پیشگیریهایی که لازم است و بعد درمان، همگی اجرا شود. اما متأسفانه الآن کارشناسی که در کلاس اول ابتدایی نابینا را معاینه میکند اساساً از گذشته او چیزی نمیداند. همچنین کارشناس در دوره دبیرستان از گذشته فرد نابینا چیزی نمیداند. حرفه آموزی و مسائل خاص که غالباً غفلت میشود و این قسمت جزء مسائلی است که فراموش میشود و همین هم باعث میشود که خوب خیلی از معلولان که تحصیلات عالیه دارند به بسیاری از اهدافشان دست پیدا نکرده اند.ایشان لزوم برنامه ریزی و مداخله در خصوص کودکانی که نابینا به دنیا آمده اند را با توجه به اینکه حدود 80% از معلومات اولیه افراد از چشمانشان است و اینکه این به معنی نیست که وقتی کانال این پنجره بسته شد، از کانالهای دیگر نتوانیم استفاده کنیم، لکن خیلی از مواقع به صورت خود به خود اتفاق نمی افتد و بایستی برنامه ریزی شود و مداخله هایی صورت بگیرد، و در مورد کودک نابینا در سه و چهار سال اولیه زندگیش که بسیاری از افکارش آنجا پایه ریزی میشود، مداخله های انجام پذیرد و هم از نظر حسی و هم از نظر حرکتی کمبودهای او را جبران شود،برای نمونه مراکز خیلی خوبی در کشورهای پیشرفته وجود دارد.نکته جالب و حائز اهمیت که در خلال صحبت های سیدعلی عباس یکی از مهمانان هندی این مراسم به آن رسیدم این بود ،که خوشبخانه جامعه ایرانی از یک وضعیت خوب به یک وضعیت مطلوب در فرهنگ سازی به جامعه معلولان می اندیشد و یک قدم حداقل از جوامعی چون شبه قاره هند جلوتر می باشیم چرا که در نازل ترین سطح فرهنگمان به معلولان با ترحم آمیز نگاه می شده است که حالا آن را غلط می پنداریم و به سمت آن پیش می رویم که اگر محدودتهایی که در جامعه است مرتفع شود چه بسا ما نیازمند دانش و مهارت معلولان باشیم ولی از گذشته فرهنگی شبه قاره هند تا به حال باورها و آداب و سنن خرافی به چشم میخورد و از این نظر معلولین بسیار در رنج هستند. مثلاً اگر کسی بخواهد به سفر برود و یک معلول سر راه او قرار گیرد، این حادثه را شوم دانسته و از سفر منصرف می شوند،یا اینکه افراد سودجو و فرصت طلب از معلولین برای گدایی و تکدی گری در آنجا استفاده میکنند.که خوشبختانه با توجه به پیشینه کهن و تاریخی و فرهنگی ما از این دست موارد در ایران یافت نمی شود. صحبت های شیرین جناب آقای منصور برجیان مدیر انجمن آفرینش های علمی و هنری معلولان ایران با عنوان (مناسب سازی محیط شهری جهت معلولان) با انتقادی جالب شروع شد و آن اینکه معلولان ،مثل افراد سالم کلیه عوارض های شهری از قبیل عوارض نوسازی و مالیات را می پردازنند و اگر بستر شهر ما آماده برای حضور افراد دارای معلولیت و محدودیت نشد، چگونه توقع داریم که این عزیزان به حق و حقوق ضروری خودشان برسند،اینان به هیچ وجه امکان استفاده از شرایط موجود در جامعه را ندارند، از وسیله نقلیه گرفته تا امکانات دانشگاهی؛ مدرسه، حتی برای ثبت نام عزیزی که برای کلاس اول میخواهد مدرسه برود. بخاطرعدم امکان حضور در سر کلاسها و استفاده از کلاسها، از ثبت نامش عذرخواهی میشود.ایشان با بیان اینکه بستر شهر معلولمان را سالم کنیم که معلول به راحتی بتواند از امکانات شهری که همگان استفاده میکنند، استفاده کند و دقت داشته باشیم که معلولین بخش عمدهای از جامعه هستند، معلولین بزرگترین اقلیت کشور را تشکیل میدهند، زیرا طبق آمار بهداشت جهانی10 درصد جامعه را معلولین تشکیل میدهند.وی با بیان اینکه مشکلات در مسائل دینی ناشنوایان و نابینایان بسیار محدودتر از مشکلات معلولین جسمی حرکتی است و کسی که دو دست ندارد، چطوری می خواهد مشکلات و مسائل خودش را حل بکند، کسی که توانایی استفاده از خیلی از وسایل دیگر را ندارد و قطع پا دارد، قطع دو پا دارد، قطع یک پا و یک دست دارد، چگونه میخواهد مسائل دینی اش را مرتفع کند و در نتیجه نیاز آنها بسیار بسیار بیشتر و بالاتر هست.در واقع ایشان خواستار تدوین فقه معلولین بودند که نیاز به آن در این خصوص احساس می شود.از دیگر عزیزانی که در این افتتاحیه سخنان ارزشمندی بیان داشتند جناب آقای حاجی مظفری مدیرکل بهزیستی استان قم بود که دو نکته راهگشا در خصوص معلولان جسمی – رفتاری متذکر شدند اولی اینکه باید با آموزش، ترویج و فرهنگ سازی مداوم روند پیشگیری و مبارزه با انواع معلولیت های ارثی را تقویت کنیم. ریشه بروز معلولیت شامل عوامل محیطی و وراثت است که هر دو قابل پیشگیری است و باید برای آن برنامه ریزی شود. غفلت والدین و ناآگاهی از آموزش های درست و استاندارد ازدواج یکی از عوامل مهم افزایش معلولیت های ارثی است و عوامل محیطی از جمله تصادفات، عدم ایمنی در کار، رفتارهای پر خطر در نزا ع ها، عدم توجه به بیماری های مزمن، تنبلی چشم، کم شنوایی و ناشنوایی، و همچنین حمل غلط بیماران آسیب دیده باعث افزایش معلولیتها میشود که نیازمند فرهنگسازی صحیح در این گونه موارد هستیم و این امر مگر با مساعدت تمامی دستگاه های مسؤول امکان پذیر نخواهد بود.در خصوص بحث اشتغال نیز تنها سه درصد فرصت استخدام های دولتی در اختیار افراد معلول است. این آمار جوابگوی حجم زیاد درخواست های عزیزان معلول نیست و باید معلولان با تغییر رویکرد، دیدگاه کار آفرینانه و تولیدی داشته باشند و خودجوش و مستقل عمل کنند و با همچنین بیان داشتند: اکنون برخی از معلولان ما توانایی هایی دارند که حتی به مردم عادی هم خدمات رسانی کنند.از کل مطالب گفته شده بنده طرحی به ذهنم خطور کرد که امیدوارم مورد توجه مسئولان قرار گیرد و آن اینکه از آنجایی که در بخش معلولان و خصوصاً نابینایان کارهای زیادی انجام پذیرفته است و یکی از بهترین آنها گویا سازی کتابها بوده است ولی نکته قابل توجه این است که به دلیل متمرکز نبودن فعالیتها چه بسا فعالیتهای هزینه بر و تکراری انجام پذیرد و شخص نابینا برای استفاده از این کتابها باید در چندین مؤسسه مختلف در سراسر کشور عضو باشد و با رفت و آمد پر هزینه به آن منابع دسترسی داشته باشد و چه بسا مؤسساتی که حتی نام آنها را نیز معلولین ندانند چه برسد به خدمات ارائه کننده ،لازم است که پایگاه جامع اینترنتی اطلاعات اولیه تمامی کتابهای گویا را به اطلاع نابینایان برساند و مؤسسات مختلف نیز موظف شوند اطلاعات جدید خود را در اختیار این سایت قرار دهند،برای مثال می توان به سایت مدارک علمی ایران اشاره کرد که کلیه پایان نامه ها به اضافه چکیده ای از آن به همراه اطلاعات کتابشناسی و محل نگهداری آن را ارائه می کند ،در پایان حسن ختام این نگاشت به قسمتی از تفسیر المیزان که ذیل سوره عبس آمده است اشاره می کنم. روزی جمعی از مستکبرین و سرمایه داران قریش نزد رسول خدا(ص) بودند و بین آنها گفتگویی درباره دعوت آنان به اسلام جریان داشت. ناگاه شخصی نابینا وارد شد. در این حال، ثروتمندان مستکبر چهره در هم کشیده و با ترشرویی روی برگرداندند. و با آن فرد روشندل بدرفتاری کرده و درصدد تحقیر او برآمد و با این روش خواستند به نابینا بفهماند که اینجا مجلس بزرگان است و تو حق نداری وارد شوی. اما خداوند با عتاب بسیار سنگین این رفتار را محکوم کرده و میفرماید: تو چه میدانی؛ بلکه این نابینا نزد رسول اکرم(ص) آمده برای تزکیه و تهذیب و معنویت ؛ اما این رفتار ارزشمند نابینا مورد بی توجهی قرار گرفته، در حالی که وقتی توانگری ثروتمندان به رخ کشیده میشود، خوشرفتاری دیگران را در پی دارد. اما این شخص نابینا که شتابان به سوی رسول الله آمده، در حالی که خداترس است، اما شما از او غفلت کرده اید، با اینکه شما مسئول سامان گرفتن امور او هستید.موفق و پیروز باشید.خاطر نشان میکنم که به احترام تمامی نابینایان عزیز این مقاله را به صورت گویا با صدای خودم در اختیار عزیزان قرار می دهم.
* دفتر فرهنگ معلولین زیر نظر نماینده تام الاختیار حضرت آیت الله سیستانی جناب حجت الاسلام و المسلمین سید جواد شهرستانی در تاریخ 17مهرماه 1390 همزمان با ولادت امام رضا (ع) در قم جهت خدمت رسانی فرهنگی به معلولین افتتاح شد.

منبع: وب سايت آگه نيوز، سه شنبه 12 آذر 1392

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *