گفتار نشانه‎دار نوعی زبان اشاره نیست

گفتار نشانه‎دار نوعی زبان اشاره نیست

اخیراً در مقاله‌ای اظهار نظری شده به این خلاصه که گفتار نشانه‎دار نوعی زبان اشاره ابداعی یک خانم ایرانی است و ساخت زبان‎های اشارۀ متنوع به وسیله اشخاص مورد استقبال قرار گرفته است.
توضیحات زیر برای ارتقاء آگاهی جامعۀ ناشنوا و علاقمندان دربارۀ اظهار نظر مذکور ضرورت دارد.

گفتار نشانه‎دار
گفتار نشانه‎دار ترجمۀ عبارت Cued Speech از زبان انگلیسی است که در زبان فرانسه Le Cued Speech گفته شده و به زبان گفتاری تکمیل شده (Langage parlé complété) با حروف اختصاری LPC ترجمه و تعبیر شده است.
«گفتار نشانه‎دار» ترجمه‌ایست که من برای اولین بار در ادبیات فارسی ناشنوا در مقالۀ ارسالی به سمینار بررسی روش‎های مؤثر در آموزش کودکان و بزرگسالان ناشنوا ۹-۸ اردیبهشت ۱۳۷۵ در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی به کار برده‎ام و در همان مقاله توضیح داده‎ام که این یک روش مستقل آموزش نیست، بلکه یک وسیلۀ کمکی برای لبخوانی است. به این طریق که با استفاده از حالات مختلف دست و انگشت‎ها که به عنوان علائم قراردادی گفتار «واکه‎دار» یا«نشانه‎دار»، در کنار صورت قرار داده می‎شود، موارد اشکال در لبخوانی با کمک این نشانه‎های دیداری مرتفع می‎شود.
در آنجا نوشته‎ام که گفتار نشانه‎دار ابداع دکتر Orin Cornett براساس مطالعات و یافته‎های Barber و Wood Ward است و در اینجا اضافه می‎کنم: گفتار نشانه‎دار در واقع شاخه‎ای از روش ارتباط شفاهی یا گفتاری است که دکتر کورنت در سال ۱۹۶۷ در واشنگتن استفاده از آن را آغاز کرد و در آمریکا و فرانسه در آموزش با روش شفاهی مورد استفاده قرار گرفت. (ضمیمه ۳ جلد ۱۳ نشریه دانشکده پزشکی و داروسازی برانسن(Berancon) فرانسه)

با توضیحات فوق معلوم شد گفتار نشانه‎دار همانطور که از عنوان آن معلوم است نوعی زبان اشاره نیست و خالق آن هم نه یک خانم ایرانی، بلکه دکتر کورنت آمریکایی است.

تعریف و مفهوم زبان اشاره
با دانستن مفهوم و تعریف درست زبان اشاره این اشتباه رخ نمی‏داد که گفتار نشانه‌دار نوعی زبان اشاره معرفی شود.
زبان اشارۀ ناشنواها مجموعۀ علائم دستی و حرکات سر و صورت و بدن است که بر طبق قواعد خاص وسیلۀ عادی و معمولی ارتباط و تفهیم و تفاهم ناشنواها می‏باشد و البته این زبان می‏تواند از گروه‎ها و جوامع مختلف و متفاوت باشد. بر خلاف روش‌های ارتباطی دیگر که به صورت مصنوعی توسط فرد یا افرادی ابداع می‏شوند، زبان اشاره به طور طبیعی در جوامع ناشنوایان شکل می‏گیرد. (این طبیعی بودن، در مقابل مصنوعی بودن روشهای ارتباطی دیگر، مهمترین ویژگی بنیادی همۀ زبان‎های طبیعی است)

ساخت زبان اشاره
ساخت زبان اشارۀ هر گروه و جامعۀ ناشنوا مانند زبان‏های گفتاری و نوشتاری کار یک نفر یا یک گروه در یک زمان معین و معلوم نیست، بلکه محصول کار نسل‎های یک جامعۀ ناشنوا طی سال‎ها و قرون بنابر احتیاجات و ضروریات زندگی آن جامعه می‎باشد و بنابر این استقبال از ساخت نوعی دیگر از زبان اشاره بنابر سلیقه و دیگاه یک نفر یا یک گروه استقبال از اقدامی بیهوده است و تجربۀ شکست جهانی اشارۀ استاندارد، بهترین دلیل اثباتی این بیهودگی است.
باید توجه داشت که زبان به طور کلی و از جمله زبان اشاره یک وسیلۀ عادی زندگی مثل اثاثیۀ خانه نیست که ساخت و انتخاب آن با سلیقه این و آن منطقی و عملی باشد و زبانی که در جامعه‎ای وسیلۀ معمول ارتباطی است، تنها بنا بر مقتضیات فرهنگی و اجتماعی طی سالیان می‏تواند تغییر و تحول یابد.
در کشور ما که با وجود الحاق به کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت ، هنوز حقوق زبانی ناشنوایان رعایت نمی‎شود، و از جمله استفاده از اشاره در آموزش ممنوع است، انتشار نظریاتی از قبیل آنچه در موضوع گفتار نشانه‏دار نقل شد، باعث گمراهی و خلط مبحث حقوق بشر زبانی ناشنوایان خواهد بود.
در پایان بد نیست یادآوری شود، روش گفتار نشانه‎دار برای اهداف آموزشی یا ارتباط‏گیری خانواده‎های شنوا با فرزندان می‎تواند روش مکمل مفیدی باشد، اما با وجود یک سیستم کامل و طبیعی زبانی به نام زبان اشاره، همۀ روش‎های دیگر در درجۀ دوم سطح ارتباطی قرار می‎گیرند.
منبع: خسرو گیتی، سایت جوانان ناشنوای پیشتاز ایران، ۲۳ خرداد ۱۳۹۲

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *