اولین همایش مترجمین زبان اشاره در زنجان

اوّلین همایش مترجمین زبان اشاره
زنجان، 26 تا 29 تیر 1391

اطلاعات کلی درباره این همایش به قرار زیر است :
دبیر همایش : خانم فرنگیس جمشیدی
میزبان همایش: کانون ناشنوایان استان زنجان با ریاست آقای علیرضا جمشیدی

تعداد مترجمین و مسئولان کانونهای شرکت کننده در همایش : 190نفر (100نفر خانم و 90 نفر آقا و 70 نفر مترجم)
میهمان و کارشناس خارجی همایش : حانم ترزا پادن کارشناس زبان اشاره
کارگاه آموزش قبل از همایش : قبل از همایش از 23 تا 25 به مدت سه روز صبح و عصر یک کارگاه آموزش با حضور 12 نفر ناشنوا تشکیل شد که در این دوره خانم ترزا پادن بطور فشرده اطلاعات کلی درباره زبان شناسی و زبان اشاره را به شرکت کنندگان ارائه نمود. این دوازده نفر ترتیب حروف الفبائی عبارت بودند از :
خانمها : شراره پاشا از تهران – نرجس خرم جاه از ساوجبلاغ – شیدا شهیدی از تهران – نسترن شیری از مشهد – مریم روح الامینی از نجف آباد – زینب صادقی کجی از کرج – کتایون گیتی از تهران – سمانه میرزائی از اصفهان.
آقایان : فرشید جمشیدی از زنجان – رسول طالبی از اصفهان – مهدی خراسانی از کرج – مرتضی ملکوتی راد از مرند.
در این کارگاه من عهده دار مترجمی بودم ظرفیت کارگاه 25 نفر بود ولی فقط 12 نفر مذکور داوطلب شدند که در کارگاه شرکت نمایند. بزودی فیلم این کارگاه آموزشی با زیرنویس تهیه و منتشر خواهد شد.

برنامه همایش : صبح روز اول مراسم افتتاحیه با حضور مقامات برگزار شد.
در این مراسم مدیرکل محترم بهزیستی استان و معاون محترم امور اجتماعی استانداری و رئیس محترم اداره حج و زیارت حمایت خود را از اشخاص دارای معلولیت بیان داشتند.
سخنرانان : آقای دکتر خسرو گیتی و خانم دکتر زهره قاری و خانم ترزا پادن سخنرانی مفصلی داشتند متن سخنرانی آقای دکتر خسرو گیتی ضمیمه است.و متن سخنرانی خانم دکتر قاری درباره اصول و ترتیبات ترجمه زبان اشاره بعد از وصول در این سایت منتشر خواهد شد و گزیده سخنان خانم ترزا پادن هم ضمیمه است .
سایر شرکت کنندگان در همایش اعم از شنوا یا ناشنوا که علاقمند اظهار نظر در مباحث مطروحه بودند در حدامکان فرصت داشتند که نظریات شخصی خود را اظهار نمایند.
کارگروهی : همه شرکت کنندگان در همایش به سه گروه تقسیم شدند و به گروهها فرصت داده شد که تبادل نظر نمایند و نظریات خود را بنویسند و از بین خود یکنفر را برای بیان و توضیح این نظریات انتخاب نمایند با اجرای این برنامه در مدت زمان کوتاهی همه شرکت کنندگان در همایش فرصت یافتند نظریات خود را بیان کنند.
بازدیدها : بعد از سخنرانی خانم ترزا پادن و اجرای برنامه پرسش و پاسخ عصر روز چهارشنبه برنامه دیدار از موزه مردان نمکی و رختشویخانه و بازار قدیمی زنجان اجرا شد و یک باران تابستانی به این برنامه صفابخشید.
قطعنامه : سطح مناسب آگاهی شرکت کنندگان و عوامل موثر دیگر موجب گردید که توضیح و تفهیم و تصویب قطعنامه همایش وقت گیر نباشد قطعنامه ای که به عنوان سندی مهم در تاریخ ناشنوایان کشور ثبت خواهد شد. این قطعنامه هم در پیوست این گزارش ملاحظه میشود.
قدردانی : تلاشها و زحمات آقای جمشیدی رئیس کانون ناشنوایان زنجان و خانم فرنگیس جمشیدی در برگزاری این همایش قابل ستایش و به یاد ماندنی است.
پشتیبانی کانون ناشنوایان ایران و همراهی آقای بهروز مبشری رئیس کانون با این همایش هم خدمتی بزرگ به جامعه ناشنوای کشور ما بود.

در حاشیه همایش
در گفتگوی اعضای ناشنوای کانونها در تهران و اصفهان و شیراز با خانم تسا پادن این شکایت عمومی بود که از اشاره برنامه های تلویزیونی چیزی نمی فهمند قطعنامه همایش در این باره ساکت است زیرا این همایش مترجمین زبان اشاره بود و موضوع ترجمه برنامه های تلویزیونی برای ناشنوایان مستقیماً و در درجه اول مربوط به ناشنواها و کانونهای آنها است و مترجمین دخالت در این موضوع را تکلیف خود نمیدانند.

شرح حال خانم تسا پادن
خانم تسا پادن فرزند ناشنوای پدر و مادری ناشنوا است که پنجاه سال در انگلستان زندگی مشترک داشته اند و حال پدرش حیات دارد و در آستانه 90 سالگی است خانم پادن یک پسر ناشنوا و یک دختر شنوا دارد. سه زبانه است یعنی زبان اشاره انگلیسی و زبان اشاره ایرلندی و زبان انگلیسی کتبی میداند.
مترجم بین زبانهای اشاره انگلیسی و ایرلندی و نیز اشاره بین المللی است معلم و مربی با تجربه آموزش زبان اشاره انگلیسی و تربیت معلم زبان اشاره با سابقه آموزش ناشنوایان و مترجمین زبان اشاره در انگلستان اسکاتلند و ویلز و ایرلند شمالی و ایرلند و اسپانیا و نیوزیلند و مالاوی در دانشگاههای دورهام و بریستول و لورس ها مپتون دانشگاه شهر لندن دانشگاه ملکه بلفاست انجمن ناشنوایان انگلیس و انستیوی ملّی پادشاهی ناشنوایان جامعه ملّی کودکان ناشنوا جامعه ناشنوای ایرلند رئیس آکادمی زبان اشاره انگلیسی انجمن ناشنوایان انگلیس مشاور دانشگاه لانکشایر مرکزی در دوره لیسانس زبان اشاره انگلیسی و نیز با سابقه مترجمی اشاره در تلویزیون بی بی سی و اخبار کانال 4 انگلیس میباشد.
او در حال حاضر به عنوان مدیر موسسه دنیای اشاره مشغول کار است.
خانم تسا پادن در مسافرت شانزده روزه خود به ایران از 14 تا 30 تیر 1391 علاوه بر آموزش در کارگاه قبل از همایش و شرکت در همایش در کانون ناشنوایان ایران و اصفهان و شیراز و زنجان با مسئولان و اعضای کانونهای مذکور دیدار و گفتگو کرد و به سئوالهای آنها پاسخ داد. در طی این مدت خانم تسا پادن با کمک و مترجمی من از بعض موزه ها و نقاط دیدنی تهران و اصفهان و شیراز دیدار نمود.

گزیده هائی از سخنرانی خانم تسا پادن
شانزده زبان اشاره
در مناطق جغرافیائی مختلف انگلستان شانزده زبان اشاره وجود دارد.
نسبت ناشنواها و مترجمین زبان اشاره
در انگلستان به ازاء هر 127 نفر ناشنوا یک مترجم زبان اشاره وجود دارد.
در فنلاند به ازاء هر 6 نفر ناشنوا یک مترجم زبان اشاره وجود دارد.
کنار گذاردن کتابهای علائم اشاره
چون علائم اشاره در کتب در حالت ثابت میباشد و به قدر کافی هم گویا نیست در انگلستان کتب علائم اشاره کنار گذارده شده و بجای آن از فیلم علائم اشاره استفاده میشود که علائم با حرکات آن و وضع سر و صورت و دستها بطور کامل نشان داده میشود.
انجمن مترجمین زبان اشاره
در انگلستان ابتدا انجمن مترجمین زبان اشاره به عنوان سازمان مستقلی تشکیل شده و بعد که در عمل اختلاف حاصل از این استقلال تجربه شده انجمن مترجمین در انجمن ناشنوایان ادغام شده و به عنوان قسمتی از آن به کار خود ادامه داده است.

متن سخنرانی دکتر خسرو گیتی در جلسه افتتاحیه همایش زنجان
موفقیت کانون ناشنوایان زنجان را در برگزاری اوّلین همایش مترجمان زبان اشاره در کشورمان به مسئولان کانون زنجان و هئیت مدیره کانون ناشنوایان ایران و جامعه ناشنوای کشور تبریک میگویم باید از مسئولان محترم استانداری و بهزیستی و فرمانداری زنجان که با کمکهای خود موجبات این موفقیت را فراهم کردند سپاسگزار بود. این اوّلین همایش قرار بود از 17 تا 19 دی 1386 به میزبانی کانون ناشنوایان کرمانشاه تشکیل شود مقدمات کار هم فراهم شده بود عده ای از شرکت کنندگان هم به کرمانشاه رفته بودند که بارش برف سنگین و راه بندان ها مانع برگزاری آن گردهم آئی گردید و اینک بعد از قریب پنج سال این همایش تشکیل شده است.
در زمان حاضر تامین خدمت ترجمه زبان اشاره مانند استفاده از زبان اشاره از جمله حقوق بشری اشخاص ناشنوا شناخته میشود ولی در گذشته یعنی در زمان و شرایطی که زبان اشاره ممنوع بوده چنین نبوده است تقریباً نزدیک یک قرن یعنی یکصد سال منع استفاده از اشاره در آموزش ناشنوایان نظر غالب بوده و هدف آموزش این بوده که اطفال ناشنوا با یاد گیری گفتار مشکل ارتباطی خود را با جامعه ناشنوا مرتفع نمایند بعد از اینکه با تجربه ثابت شد یادگیری گفتار و لبخوانی رافع مشکل ارتباطی اغلب ناشنواها با جامعه شنوا نیست و اشاره یک زبان و وسیله ارتباطی ناشنواها شناخته شد نیاز به خدمات ترجمه زبان اشاره و تامین مترجم زبان اشاره به عنوان وسیله تفهیم و تفاهم بین ناشنواها و شنواها مطرح گردید زیرا نه همه ناشنواها میتوانند در رابطه با شنواها از گفتار قابل فهم و لبخوانی استفاده نمایند و نه همه شنواها مجبور به یادگیری زبان اشاره برای تفهیم و تفاهم با ناشنواها هستند و بنابراین با استفاده از تعداد کمی مترجم زبان اشاره این مشکل ارتباطی ناشنواها قابل رفع است زیرا با استفاده از مترجمان زبان اشاره است که اقلیت ناشنوا میتواند از حیث دسترسی به امکانات و اطلاعات و بهره گیری از خدمات اجتماعی و عمومی با اشخاص شنوا فرصت برابر داشته باشد بطوری که ذیلاً خواهیم دید این نقش پر اهمیت مترجم زبان اشاره در جامعه جهانی و خصوصاً در کشورهای پیشرفته مورد توجه جدی قرار گرفته است.
اطلاعات کلی درباره زبان اشاره و خدمات ترجمه زبان اشاره
تاریخچه
تاریخچه وضع زبان اشاره و خدمت ترجمه زبان اشاره در کشورهای پیشگام اروپا و امریکا با توجه به اسناد زیر مشخص میگردد:
قطعنامه کنفرانس میلان 1880 میلادی
اختلاف نظری که در مورد روش آموزش اطفال ناشنوا در اروپا ایجاد شده بود با قطعنامه کنفرانس میلان مرکب از معلمان ناشنوا در سال 1880 پایان یافت به موجب قطعنامه مذکور برای آموزش دانش آموزان ناشنوا روش گفتاری یا شفاهی در مدارس ناشنواها مورد تائید قرار گرفت و استفاده از علائم دستی و بطور کلی اشاره در مدارس ناشنواها ممنوع اعلام شد.
قانون تاسیس دبیرستان نمونه گالودت 1966
در امریکا که از تاثیر و نفوذ قطعنامه میلان نسبتاً برکنار مانده بود با تصویب قانونی در سال 1966 دبیرستان ناشنوایان گالودت به عنوان یک موسسه نمونه دولت فدرال امریکا برای آموزش ناشنواها تاسیس گردید و در این موسسه که با پیشرفت و توسعه آن اینک به دانشگاه گالودت تبدیل شده است زبان اشاره امریکائی وسیله ارتباطی اصلی دانشجویان شناخته شد.
نظریه مشاوران یونسکو درباره آموزش ناشنواها پاریس 1985
با ادامه اختلاف نظری که درباره آموزش ناشنواها بود موسسه یونسکو وابسته به سازمان ملل متحد او گروهی از اشخاص صلاحیتدار در این باره نظرخواهی نمود نظریات این گروه در جزوه ئی در سال 1985 در پاریس منتشر شد دو نکته از این گزارش ذیلاً نقل میشود :
1- چون زبان طفل ناشنوا در رشد او نقش اساسی دارد طفل باید هر دو زبان گفتاری و اشاره را یاد بگیرد… حال که اهمیت زبانهای اشاره ملّی برای آموزشی اطفال ناشنوا بهتر فهمیده شد. دیگر قابل قبول نیست که این زبانها نادیده گرفته شوند و یا از تشویق در وارد کردن آن در آموزش ناشنواها غفلت شود.
2- طرز فکر قدیمی که استفاده از زبان اشاره مانع یادگیری زبان گفتاری و نوشتاری است دیگر اعتباری ندارد.
(consultation sur-les differentes approche de l’ education des sourds Paris Unesco 1985)
قطعنامه پارلمان اروپا 1988
پارلمان اروپا در ژوئن 1988 قطعنامه ای را تصویب کرد که ضمن آن استفاده از زبان اشاره را یک حق شناخت و تکالیف زیر را برای کشورهای عضو مقرر داشت :
1- شناسایی زبان اشاره و حق استفاده از آن
2- ترجمه زبان اشاره
3- استفاده از زبان اشاره در تلویزیون
4- آموزش زبان اشاره به شنواها
5- تهیه و انتشار کتاب علائم اشاره
6- تبادل زبان اشاره
در تعقیب قطعنامه مذکور پارلمان اروپا در جلسه 31 مارس تا 4 آوریل 2003 بعد از بحث مفصل درباره زبان اشاره توصیه هائی را در حمایت از زبان اشاره به کشورهای عضو اتحادیه اروپا تصویب نمود.
تعریف علمی زبان اشاره در 1991
بنابر تعریف کمیسیون علمی زبان اشاره فدراسیون جهانی ناشنوایان “زبان اشاره ، زبانهای دیداری حرکتی هستند مبتنی بر استفاده از دستها ، چشمها ، صورت ، دهان ، بدن ” الفبای دستی (یا الفبای انگشتی) ممکن است در زبان اشاره به کار رود.
زبانهای اشاره نشان دهنده پاسخ سازنده اشخاص ناشنوا به تجربه ناشنوائی عمیق میباشد. اشخاص ناشنوا در هر جای دنیا زبان اشاره بومی خود را دارند.
زبان اشاره زبان ترجیحی اغلب اشخاص ناشنوا میباشد. این زبان به اشخاص ناشنوا فرصت میدهد که خودشان را با ظرفیت کامل به هر گونه ای بیان کنند که با زبان گفتاری نمیتوانند.
لغات و قواعد جمله سازی (syntax) زبان اشاره در یک منطقه جغرافیایی مانند زبان گفتاری در همان منطقه نیست. این زبان اشاره زبان مستقلی از زبان گفتاری است که در داخل جوامع ناشنوا رشد یافته است…
سیستمهای ارتباط اشاره ای دیگری در قسمتهای مختلف جهان وجود دارد که لغات و قواعد جمله سازی آن با زبان گفتاری انطباق دارد. این سیستمها که به عنوان ابزار آموزش طراحی شده اند زبان اشاره طبیعی در نظر گرفته نمیشوند و مشمول تعریف ما از زبان اشاره نمیباشد.
همینطور یک اشاره بین المللی (International Sign) به عنوان وسیله ارتباطی وجود دارد که بطور خودبخود در تماسهای بین المللی ناشنواها بوجود آمده و احتمالاً از قواعد مشترک زبانهای اشاره مختلف اخذ شده است. اشاره بین المللی هم مشمول تعریف ما از زبان اشاره نمیباشد.
در بیشتر جهان لااقل یک زبان اشاره طبیعی وجود دارد که وسیعاً در جامعه ناشنوای هر کشور مورد استفاده است. (صفحه 6 گزارش مورخ 1991 کمیسیون زبان اشاره فدراسیون جهانی ناشنوایان درباره وضع زبان اشاره)
قطعنامه سازمان ملل متحد 1993
در 20 دسامبر 1993 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ای را تحت عنوان “قواعد استاندارد برابر سازی فرصت ها برای اشخاص دارای معلولیت” تصویب نمود که در بند 1 و 6 قاعده 4 و بند 7 قاعده 5 و بند 2 قاعده 6 و بند سی قاعده 7 آن استفاده از خدمات مترجمی زبان اشاره در آموزش و سایر امور به عنوان خدمات پشتیبانی تصریح شده است.
بیانیه کنفرانس سالامانکا 1994
در توصیه شماره 21 بیانیه کنفرانس مزبور که با همکاری دولت اسپانیا و یونسکو در اسپانیا تشکیل گردید تصریح شده است :
“سیاستهای آموزشی باید تفاوتها و وضعیت های فردی را بطور کلی در نظر بگیرد به عنوان مثال اهمیت زبان اشاره به عنوان یک وسیله ارتباطی در میان ناشنوایان باید مورد قبول قرار گیرد و پیش بینی لازم شود تا مطمئناً اشخاص ناشنوا به یادگیری زبان اشاره خود دست یابند.”
شناسائی زبان اشاره در بریتانیا 2003
دولت انگلیس در بیانیه خاصی در تاریخ 18 مارچ 2003 زبان اشاره انگلیس را به عنوان “زبانی – حرکتی – دیداری” با لغات و قواعد ساختاری خود که مورد استفاده اقلیت از مردم در زندگی روزانه آنها است به رسمیت شناخته و حمایت از آنرا به عهده گرفت…
سمپوزیوم جهانی مترجمان زبان اشاره. واشنگتن دی سی 5 تا 7 جولای 2003
در این سمپوزیوم قواعد اخلاقی مترجمان زبان اشاره تهیه شده توسط انجمن مترجمان زبان اشاره ژاپن در سال 1997 ارائه و مورد تصویب سمپوزیوم قرار گرفته است.
تشکیل انجمن جهانی مترجمان زبان اشاره
در 23 جولای 2003 ، 60 نفر از مترجمان زبان اشاره از 20 کشور جهان در جریان برگزاری کنگره فدراسیون جهانی ناشنوایان در مونترال کانادا انجمن جهانی مترجمان زبان اشاره را تاسیس کردند.
کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت 2007
در کنوانسیون مذکور راجع به زبان اشاره و تامین خدمات مترجمی زبان اشاره مصرحات زیر وجود دارد :
– در ماده 2 زبان اشاره یک زبان شناخته شده است.
– در بند c ماده 9 تامین مترجم حرفه ئی زبان اشاره برای دسترسی و استفاده ناشنواها به امکانات و خدمات پیش بینی شده است.
– در بند ب ماده 21 پذیرش و تسهیل استفاده از زبان اشاره به عنوان یک وسیله اضافی و جانشین ارتباطی برای ناشنواها تکلیف دولتها دانسته شده است.
– بموجب بند ای ماده 21 به رسمیت شناختن و پیشرفت استفاده از زبان اشاره تکلیف دولتها میباشد.
– بموجب بند ب قسمت 3 ماده 24 دولتها برای تامین حق آموزش اطفال ناشنوا به تسهیل یاد گیری زبان اشاره آنها ملزم میباشند.
– بموجب قسمت 4 ماده 24 به منظور حصول اطمینان به اینکه حق آموزش اطفال ناشنوا و یا نابینا / ناشنوا ایفا میشود دولتها به اتحاذ تدابیر مناسب از جمله استخدام معلمان معلول که در زبان اشاره صلاحیت دارند ملزم شده اند.
– بموجب قسمت 4 ماده 30 هویت فرهنگی و زبانی اشخاص ناشنوا شامل زبانهای اشاره و فرهنگ ناشنوا بر مبنای تساوی با دیگران نورد شناسائی و حمایت قرار گرفته است.
مترجمین زبان اشاره در ژاپن
در ژاپن از سال 1970 آموزش زبان اشاره به اشخاص در یک دوره 20 تا 40 ساعته تکلیف حکومتهای محلی در سراسر ژاپن قرار گرفت. بعد از طی دوره آموزش بخشداریها امتحان مترجمی زبان اشاره را آغاز کردند و به این طریق 4000 نفر مترجم زبان اشاره که در امتحان موفق شده بودند در محلهای زندگی خود به ترجمه زبان اشاره پرداختند.
از سال 1989 امتحان مترجمی زبان اشاره و ثبت نام آنها که در امتحان قبول شده بودند در صورت اسامی مترجمان زبان اشاره را دولت ژاپن به عهده گرفت و به این طریق تا سال 2004 تعداد 1300 نفر به عنوان مترجم زبان اشاره ثبت نام شدند که 1200 نفر آنها برای ترجمه زبان اشاره در موسسات مختلف استخدام شدند.
در ژاپن بر اساس تجربه و مطالعه قواعد و ترتیبات دقیقی برای مترجمی زبان اشاره تدوین شد. که از جمله آن حفظ سلامت مترجم زبان اشاره میباشد به عنوان مثال حداکثر زمان ترجمه در هر نوبت به عنوان استاندارد به شرح زیر تعیین شده است:
ترجمه نزد پلیس ، دادسرا و دادگاهها 20 دقیقه
ترجمه برنامه های خدمات پزشکی ،آموزشی ، کارگری ، امور زندگی و اداری 25 دقیقه
ترجمه برنامه های تلویزیون 15 دقیقه
در ژاپن برای افسران پلیس دوره های آموزش زبان اشاره دایر کرده اند و دفاتر کوچکی به نام kaban با افسرانی که زبان اشاره میدانند تاسیس شده است.
اشاره در کشور ما
رویدادها و وضع زبان اشاره در کشور ما اختصاراً به شرح زیر است :
اشاره در معاملات
حدود 84 سال قبل به موجب مواد 192 و 194 قانون مدنی مصوب 1307 اشاره در معاملات ناشنواها به عنوان یک وسیله ارتباطی و تفهیم و تفاهم شناخته شده است.
ماده 192 قانون مدنی
در مواردی که برای طرفین یا یکی از آنها تلفظ ممکن نباشد اشاره که مبین قصد و رضا باشد کافی خواهد بود.
ماده 194 قانون مدنی
الفاظ و اشارات و اعمال دیگر که متعاملین بوسیله آن انشاء معامله می نمایند باید موافق باشد…
اشاره در ثبت اسناد
حدود چهار سال بعد از آن به موجب ماده 64 قانون ثبت اسناد مصوب 1310 شمسی اشاره در ثبت اسناد ناشنواها به عنوان یک وسیله ارتباطی و تفهیم و تفاهم شناخته شده است.
ماده 64 قانون ثبت اسناد
در صورتی که طرفین معامله و یا یکی از آنها کور یا کر و گنگ بی سواد باشند علاوه بر معرفین هر یک از اشخاص مزبور باید به معیت خود یکنفر از معتمدین خود را حاضر نماید که در موقع قرائت ثبت و امضاء حضور بهم رسانند مگر اینکه بین معرفین کسی باشد که طرف اعتبار آنان است. معتمد مزبور در مورد اشخاص کر و گنگ باید از جمله اشخاصی باشد که بتواند به آنها به اشاره مطلب را بفهماند …
اشاره در آموزش
1- شادروان جبار باغچه بان الفبای انگشتی ابداعی خود را به عنوان وسیله کمکی برای لبخوانی و صلاح تلفظ و گفتار در آموزش اطفال ناشنوا به کار گرفت (صفحات 16 تا 23 کتاب روش آموزش کرولالها اثر ج باغچه بان چاپ 1343)
2- در مراکز آموزش پیش دبستانی اطفال ناشنوا که بوسیله سازمان بهزیستی کشور تاسیس و اداره میشود آموزش اشاره و استفاده از آن جزئی از زوش آموزش میباشد.
ممنوعیت اشاره در موسسات آموزشی وزارت آموزش و پرورش
میتوان گفت تقریباً از زمانی که در وزارت آموزش و پرورش به آموزش دانش آموزان استثنائی از جمله آموزش اطفال ناشنوا توجه شده با انتخاب روش شفاهی یا گفتاری آموزش استفاده از اشاره ممنوع بوده و این ممنوعیت تاکنون ادامه یافته است.
محرومیت از مترجم زبان اشاره در آموزش عالی
در آموزش عالی دانشجویان ناشنوا با پراکندگی آنان در موسسات آموزش عالی در نقاط مختلف کشور پهناور ما استفاده از مترجم زبان اشاره نه معمول و مه عملی است.
اشاره در تلویزیون
بیشتر از سی سال است که روزهای جمعه در برنامه “اخبار ناشنوایان” که مقصود اخبار برای ناشنوایان بوده است اخبار مهم هفته به وسیله اشاره گر های ناشنوا بیان میشود علاوه براین استفاده از اشاره در برنامه های دیگر تلویزیون هم کم و بیش معمول است در خصوص این برنامه ها نظریاتی اظهار میشود که جا دارد مورد توجه و بررسی قرار گیرد.
اشاره در مجالس سخنرانی
استفاده از مترجم زبان اشاره در مجالس سخنرانی با حضور اقلیتی ناشنوا و اکثریت شنوا معمول نیست.
اشاره در مراسم مذهبی و عزاداری
استفاده از اشاره در مراسم مذهبی و عزاداری که تعداد زیادی ناشنوا حاضر باشند تا حدودی معمول و رواج یافته است.
اشاره در موسسات اداری و خدماتی
در موسسات اداری و خدماتی و پزشکی و درمانی معمولاً مترجم زبان اشاره ثابتی نیست و ناشنواها در مراجعات به این موسسات در موارد لزوم از مترجم همراه استفاده میکنند.
اشاره در گفتگوی تلفیقی
استفاده از مترجم زبان اشاره در گفتگوی تلفنی یک ناشنوا با طرف شنوای خود معمول است و این ترجمه معمولاً بوسیله خویشان و یا نزدیکان ناشنوا انجام میشود.
اشاره در مراجع انتظامی و قضائی
استفاده از مترجم زبان اشاره در رسیدگی به شکایات یا اتهامات اشخاص ناشنوا در مراجع انتظامی و قضائی معمول است و در این موارد اگر ناشنوا شاکی باشد میتواند شخصاً مترجم همراه ببرد و اگر متهم ناشنوا باشد تامین مترجم زبان اشاره به عهده مرجع مربوط است.
در دعاوی مدنی عملاً دادگاه تکلیفی به تامین مترجم زبان اشاره ندارد و تامین مترجم زبان اشاره همراه به عهده خواهان یا خوانده ناشنوا است.
تاثیر تکنولوژی در خدمات مترجمی زبان اشاره
دستگاه فکس ، موبایل و اینترنت تا حدود قابل توجهی ارتباط ناشنواها را با اشخاص دیگر اعم از ناشنوا و شنوا تسهیل کرده امّا همه ناشنواها سواد ندارند و همه ناشنواهای باسواد قادر به تهیه این وسایل نیستند و این وسایل هم ناشنواها را در همه موارد از مترجم زبان اشاره بی نیاز نمیکند.
برای احراز و ثبت صلاحیت و صدور پروانه مترجمی زبان اشاره در کشور ما شرایط و ترتیبات خاص وجود ندارد و در مواردی که مراجع انتظامی یا قضائی به مترجم زبان اشاره نیاز دارند معرفی کانونها یا ادارات بهزیستی برای احراز صلاحیت شخص معرفی شده کافی دانسته میشود و در مواردی که ناشنواها خود مترجم همراه را انتخاب میکنند هم تشخیص صلاحیت مترجم با خود آنان است.
قواعد رفتاری
درباره انجام خدمت مترجمی زبان اشاره و رفتار مترجم زبان اشاره با یک ناشنوا و رفتار یک ناشنوا یا مترجم زبان اشاره قواعدی وجود ندارد.
حق الزحمه مترجم زبان اشاره
در مورد تامین حق الزحمه مترجم زبان اشاره هم مسائل اساسی وجود دارد.
ابتکارهای کانون ناشنوایان ایران
کانون ناشنوایان ایران در زمینه تامین مترجم زبان اشاره تصدیق شده تاکنون دو طرح تهیه و برای مقامات مسئول مربوط ارسال داشته است:
طرح اول به عنوان طرح موافقت نامه راجع به تنظیم امور مترجمی زبان اشاره مشتمل بر هشت ماده و دو پیوست طی نامه شماره 19772 مورخ 21/12/1381 برای ریاست محترم دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ارسال شده است.
طرح دوم به عنوان طرح موافقت نامه راجع به تامین خدمات مترجمی زبان اشاره مشتمل بر شش ماده طی نامه شماره 134250/85/ک مورخ 15/6/1385 برای ریاست محترم سازمان بهزیستی کشور ارسال شده است.
هر دو طرح بدون پاسخ مانده است(صفحه 14 فصلنامه صدای ناشنوا بهار 1382 و صفحه 27 فصلنامه صدای ناشنوا تابستان 1385 ملاحظه شود)
و البته هر دو طرح محدودیه موضوع صلاحیت مترجم زبان اشاره بوده و در از نظر سکوت درباره سایر موضوعات ناقص بوده است.
تحقیق درباره زبان اشاره
1- گروه توسعه زبان اشاره که به عنوان واحدی سازمانی از دانشگاه علوم توانبخشی و بهزیستی با استفاده از تعدادی اشخاص ناشنوای علاقمند به تحقیق و تدوین علائم اشاره ناشنوایان اشتغال داشت سال قبل بدون دلیل معلوم از سازمان دانشگاه مذکور حذف شد.
محصول کار این گروه چهار جلد کتاب به نام زبان اشاره استاندارد است که ارزیابی آن با لحاظ دیدگاه فدراسیون جهانی ناشنوایان موضوع چند مقاله ای میباشد که اخیراً در سایت جوانان ناشنوای پیشتاز منتشره شده و علاقمندان میتوانند آنرا مطالعه نمایند.
2- بقرار اطلاع در حال حاضر یک طرح تحقیقاتی درباره زبان اشاره در جوامع ناشنوای مناطق جغرافیائی مختلف کشور ما در یکی از دانشگاهها در حال اجرا میباشد که امیدوار است این تحقیق بتواند برای شناخت بیشتر ، بهتر و توسعه و پیشرفت زبان اشاره در کشور ما مفید و موثر قرار گیرد.
قانون جامع حمایت از معلولان مصوب 1383 مجلس شورای اسلامی
با وجود اینکه مناسب سازی محیط به منظور تامین دسترسی و بهره مندی اشخاص دارای معلولیت از امکانات و خدمات اجتماعی و برابرسازی فرصت ها هدف اصلی قانون جامع حمایت از معلولان بوده در تنظیم آئین نامه اجرائی مربوط به مناسب سازی تامین مترجم زبان اشاره برای ناشنوایان از نظر دور مانده است.
قانون الحاق به کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت
ماده واحده قانون الحاق به کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت که در جلسه 3 آذر 1387 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و از نظر شورای نگهبان قانون اساسی هم بدون ایراد تشخیص شده است مقرراتی درباره زبان اشاره و تامین خدمات مترجمی زبان اشاره دارد که قبلاً به آن اشاره شد. امّا از سال1387 تاکنون این مقررات بدون اجرا مانده بطوری که وضع ناشنواها بطور کلی بعد از تصویب این قانون با قبل از تصویب آن یکسان میباشد از جمله سازمان آموزش و پرورش استثنائی هنوز از قطعنامه کنفرانس 1880 میلان دایر منع استفاده از زبان اشاره تبعیت میکند.
نتیجه :
با توجه به قانون جامع حمایت از معلولان و کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت زبان اشاره و خدمات مترجمی زبان اشاره از جمله حقوق بشری اشخاص ناشنوا است و بنابر این محرومیت جامعه ناشنوا از بهره مندی کامل از این حقوق ناشی از نارسائی و نقص قوانین موجود نیست بلکه ناشی از عدم اجرای قوانین است که خود معلول عدم مطالبه جامعه ناشنوا است و خواست همصدا و همگام و اقدام پی گیر ناشنواها تنها راه تامین حق زبانی و حق استفاده کامل ناشنواها از خدمات مترجمی زبان اشاره است و سازماندهی این تلاش به عهده کانون ناشنوایان ایران است.

قطعنامه
اوّلین همایش مترجمین زبان اشاره و نمایندگان کانونهای ناشنوایان کشور
زنجان –26 تا 29 تیر 1391
مترجمان زبان اشاره و نمایندگان کانونهای ناشنوایان شرکت کننده در اوّلین همایش مترجمین زبان اشاره در پایان تبادل نظر و مذاکرات خود مواد زیر را تصویب نمودند :
1-با توجه به ماده 2 قانون جامع حمایت از معلولان مصوب 1383 مجلس شورای اسلامی در مورد مناسب سازی محیط اجتماعی برای تامین دسترسی و بهره مندی اشخاص معلول از خدمات عمومی و با لحاظ نقش موثر خدمات مترجمی زبان اشاره در مناسب سازی محیط برای اشخاص ناشنوا و با توجه به مواد 192 و 194 قانون مدنی و ماده 64 قانون ثبت اسناد و بالاخره با توجه به قانون الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت مصوب 3 آذر 1387 مجلس شورای اسلامی و مواد2 و 4 و 9 کنوانسیون مزبور :
اولاً – از هییت محترم دولت استدعا دارد طی مصوبه ای زبان اشاره را به عنوان وسیله اصلی ارتباطی اشخاص ناشنوا مورد شناسائی قرار دهند و کلیه سازمانهای دولتی را در انجام تکالیف خود در رابطه با اشخاص ناشنوا به استفاده از زبان اشاره و خدمات ترجمه زبان اشاره موظف نمایند.
ثانیاً – از سازمان بهزیستی کشور در خواست دارد برای ساماندهی تامین مترجم زبان اشاره واجدشرایط در سطح کشور و تامین حق الزحمه مترجمان زبان اشاره و نیز تعیین حقوق و تکالیف مترجمان زبان اشاره و استفاده کنندگان از خدمات مترجم زبان اشاره با کسب نظر مشورتی کانونهای ناشنوایان و مخصوصاً کانون ناشنوایان ایران برنامه لازم را طراحی و اجرا نماید.
تامین خدمات مترجمی زبان اشاره در فوریت ها در این طرح منظور خواهد شد.
2-از هیئت مدیره کانون ناشنوایان ایران انتظار دارد با تحقیق و مطالعه لازم و بالحاظ دیدگاه فدراسیون جهانی ناشنوایان حمایت خود را از زبان اشاره طبیعی اعلام نماید و یا بررسی و تصمیم گیری در این باره را به اولین مجمع عمومی کانون که بعد از این تشکیل شود محول نماید.
3- از هئیت مدیره کانون ناشنوایان ایران در خواست میشود از علائم اشاره طبیعی مسلّم و علائم اشاره ابداعی مشخص در چهار جلد کتاب زبان اشاره که مورد قبول جامعه ناشنوا قرار گرفته باشد فیلم تهیه و بین کانونها توزیع نماید.
4- طرح تحقیقاتی راجع به زبان اشاره در کشور ما در دانشگاه الزهرا مورد تائید و حمایت است و جامعه ناشنوا باید برای اجرای این طرح سهم خود را ایفا نماید.
5-به منظور کمک به تهیه و اجرای طرح ساماندهی خدمات مترجمی زبان اشاره تشکیل شورای مترجمین زبان اشاره به عنوان قسمتی از کانون ناشنوایان ایران پیشنهاد میشود و به این منظور اولاً پنج نفر خانم فرنگیس جمشیدی (از زنجان) و خانم زهره قاری (از اصفهان) و خانم مرجان میر شفیعی (از تهران) و مهدی کلاته عرب (از مشهد) و خانم خدیجه عزیزی (از کرمانشاه) انتخاب میشوند.
آغاز فعالیت این شورا در کانون ناشنوایان ایران موکول به یک توافق اصولی کتبی بین هئیت مدیره کانون ناشنوایان ایران و هیئت اجرائی مذکور است که مقررات راجع به فعالیت شورای مذکور قسمتی از آن خواهد بود.
6- از کمک و پشتیبانی مقامات محترم استانداری و بهزیستی و فرمانداری زنجان و تلاشها و زحمات مسئولان کانون ناشنوایان زنجان در برگزاری این همایش سپاسگزاری میشود و توفیق این مقامات و مسئولان را در خدمات به مردم و اشخاص دارای معلولیت از خداوند بزرگ خواستار است.

منبع: اردوان گیتی، سایت جوانان ناشنوای پیشتاز ایران، 2 مرداد 1391

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *