گزارش تفصیلی از تفسیر قرآن ویژه ناشنوایان، تهیه شده در کشور اردن

print

با پیشرفت های زبان اشاره و گسترش آنها در همه اقشار، امروز ناشنوایان به راحتی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند و تفهیم و تفهم دارند. به همین دلیل نظریه ای که ناشنوایی را معلولیت نمی داند، بلکه طبقه ای از جامعه با ارتباطات متفاوت و ابزارها و روش های متمایز نسبت به دیگر مردم می داند، در حال گسترش است. کتاب های فراوانی در کشورها به زبان اشاره تبدیل شده اند. اخیراً شاهد ابتکار دیگری در عرصه زبان اشاره از کشور اردن بودیم و در خبرها آمد که تفسیر قرآن کریم با زبان اشاره عرضه و در اختیار علاقمندان قرار گرفت.
مؤسسه ای دولتی به نام جمعیة المحافظة علی القرآن الکریم (تأسیس در شوال 1411ق/ نیسان 1991م) و یکی از اعضاء خاندان پادشاهی هاشمی به نام امیر رعد بن زید متصدی اجرای این پروژه بوده است. عنوان این پروژه تفسیر القرآن الکریم بلغة الاشارة للصم است. در ابتدای جزوه تبلیغاتی آن آمده است: نخستین تولید در این نوع در تاریخ اسلام.
در جهان اسلام حدود 35 میلیون ناشنوا و کم شنوا، در کشورهای عربی بیش از شش میلیون ناشنوا و در اردن 25 هزار ناشنوا زندگی می کنند. این جمعیت وسیع نیاز به برنامه ریزی آموزشی دارند تا به انسان های پویا و فعال تبدیل شوند.
اگر برنامه ریزی های تربیتی و اجتماعی نباشد، شبکه های شرور و مفسد از اینان برای اجرای اهدافشان استفاده می کنند و به جای خدمت تبدیل به عناصر فاسد و آسیب زا خواهند شد. از اینرو نیکوکاران جوامع اسلامی با احساس مسئولیت و تخصیص بخشی از اموال خود می توانند به پیشبرد اهداف تربیتی و اجتماعی این قشر کمک نمایند.

جمعیة المحافظة القرآن الکریم با اینکه هر دوره این پروژه 150 دلار امریکا هزینه داشته ولی با استفاده از تبرعات و مساعدت های نیکوکاران، آن را رایگان در اختیار ناشنوایان اردن و دیگر مناطق جهان اسلام قرار می دهد. مطابق برخی گزارش ها این پروژه حدود 750 هزار دلار هزینه داشته و چند گروه متخصص در طی پنج سال آن را به اتمام رسانده اند. نخست گروه متخصص در تفسیر و علوم قرآن متن را آماده کرده اند. این متن بر اساس چند تفسیر معتبر از جمله تفسیر المیسر (از علمای سعودی)، تفسیر بیان معانی مفردات الکتاب العزیز، تفسیر طبری، تفسیر نسفی، تفسیر ابن کثیر و تفسیر المنتخب (از علمای الازهر) استفاده شده است. در واقع این اثر مشترک بین قاهره و ریاض یا دو قطب مصر و سعودی است.

در بین منابع هیچ منبع شیعی مشاهده نمی شود، از اینرو استفاده این پروژه برای ناشنوایان شیعی مذهب توصیه نمی شود. البته متخصصان علوم قرآن از مذهب شیعه می توانند با تأمل و دقت از آن بهره گیری کنند. لازم به یادآوری است دفتر فرهنگ معلولین در نامه ای به آقای حسام الحیاری مسئول روابط عمومی این جمعیت، درخواست مشارکت این دفتر در ورژن بعدی و لزوم توجه به تفاسیر گران سنگ شیعی شد.
پس از تهیه متن یک گروه از رابطین که در فرهنگ عربی به آنان مترجم گفته می شود، متن حاضر را به زبان اشاره تبدیل می کنند. یعنی با استفاده از علائم و حالات دست، صورت، سر، انگشتان و بدن مفاهیم قرآنی را به بینندگان تفهیم می نمایند.
برای این منظور از بهترین رابطین (مترجمین) کشور اردن استفاده شده است. استاد حسین ترکی العورتانی که 25 سال در تلویزیون اردن به زبان اشاره برای ناشنوایان برنامه اجرا می کرده، وظیفه اصلی را بر عهده داشته است و تمامی متن را با زبان اشاره بیان کرده است.
زبان اشاره انواع گوناگون دارد و زبان اشاره به کار رفته در این برنامه بین المللی و قابل فهم برای ناشنوایان در سراسر جهان است.
مرحله سوم تطبیق، کنترل و نظارت است. گروهی خبره در هر دو رشته زبان اشاره و علوم قرآنی پروژه را از ابتدا تا انتها بررسی کرده و اغلاط آن را تذکر داده اند. پس از رفع اشتباهات نسخه نهایی آماده شده است. در مجموع این پروژه در شصت DVD یا لوح فشرده عرضه شده است.
از نظر فنی این حجم برای افراد متخصص و نخبه مناسب است، ولی پیشنهاد دفتر فرهنگ معلولین اینست که تفسیری در پنج لوح فشرده برای عموم ناشنوایان به عنوان منتخب یا میسر تهیه شود.

محمد المجالی قائم مقام جمعیت در مصاحبه ای با روزنامه الدستور اردنی اطلاعات جالبی گفته اند. او تجربه اندوزی این جمعیت در عرصه بریل سازی تفسیر قرآن برای نابینایان را مقدمه و پیش درآمد پروژه حاضر دانست و یادآور شد جمعیت این پروژه را با همکاری مؤسسه جهانی افق اجرا کرده است. نیز گفته است قبل از انتشار هر دو پروژه، تفسیر به بریل و به زبان اشاره را برای گروهی از نابینایان و ناشنوایان به صورت کلاس و کارگاه چک کردیم و پس از اینکه پاسخ مساعد و مثبت دریافت شد، دستور پخش آن صادر شد.

پخش این پروژه به سازمان اوقاف اردن سپرده شده است و تاکنون درخواست های فراوانی برای آن به جمعیت و سازمان واصل شده است. با اینکه 24 مهر ماه به بازار عرضه شده است.

علل مختلف برای جذابیت آن می توان برشمرد: از جمله DVD به صورت نماهنگ است و شامل تصاویر بسیار زیبا و جذابی از طبیعت و زندگی انسان و غیره می باشد. یعنی به اقتضای مفاد و مفهوم آیه و سوره تصویر زمینه نمایش داده می شود، نیز به اقتضای مفاد آیات، آهنگ خاصی پخش می گردد. البته هیچ یک از مسئولین این پروژه که تاکنون مصاحبه کرده یا گزارش منتشر کرده اند راجع به ویژگی های این بعد پروژه سخنی نگفته اند. با اینکه مناسب بود مسئولین درباره نوع و سطح تخصص و دیگر ویژگی های آهنگ و نماهای زمینه گفته می شد. نیز راجع به راهنمایی آیات، مفاهیم، اشخاص و غیره هم اطلاع رسانی می شد. یعنی نمی دانیم آیا قابلیت جستجوی مفاهیم را دارد یا نه؟ اگر دارد با چه برنامه و چه نوعی؟

دفتر فرهنگ معلولین درخواستی برای دریافت این مجموعه ارسال کرده است و امیدواریم با دریافت و مطالعه بتوانیم در گزارش دیگری ابعاد آن را تبیین نماییم.
این دفتر نیز چند پروژه برای ناشنوایان آغاز کرده است، درصدد هستیم نهج البلاغه و شرح نهج البلاغه را کار کنیم. البته مشکلات اینگونه کارها را متوجه هستیم و عظمت این پروژه را حس می کنیم و بی جهت با عیب گیری ها نمی خواهیم از سطح آن بکاهیم. امیدواریم بتوانیم از تجارب آنان استفاده کنیم و پروژه های اینجا را زودتر اجرایی نماییم. جهت احترام به متصدیان این پروژه جزوه توضیحی جمعیة المحافظة را عیناً در ادامه منتشر می کنیم.

جزوه توضیحی جمعیة المحافظة درباره پروژه تفسیر القرآن الکریم بلغة الاشارة للصم

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *